super.kg logo
  Саясат  

Конституция саясатчылардын "оюнчугу" болуп калды

 
Ак үйдүн алдында Конституцияны өзгөртүүгө каршы митинг өттү.

Кыргыз Республикасында күзүндө өтүүчү парламенттик шайлоо менен катар Конституцияны да өзгөртүүгө даярдык жүрүүдө. Жарандык коомдогу активисттерден, оппозициядагы саясатчылардан куралган топ бүгүн, 24-июнда Ак үйдүн алдына митингге чыкты. Анда “Конституциядан колуңду тарт!”, “Конституциянын күчү туруктуулукта!” деген өңдүү чакырыктар айтылып, плакаттарды көтөрүп Ак үйдү айланып чыгышты. 

Мамлекетибиз эгемендүүлүк алган соң, 1993-жылдын 5-майында Жогорку Кеңеш тарабынан Баш мыйзам кабыл алынып, Аскар Акаевдин бийлигинин тушунда эле ага 4 жолу: 1994, 1996, 1998, 2003-жылы өзгөртүү киргизилген. 2003-жылы оңдолгон Конституция акаевдик режимге каршы нааразычылыкты күчөтүп, ал 2005-жылдагы Март революциясы менен аяктаган. Бул революциянын аркасы менен бийликке келген Курманбек Бакиевдин тушунда Баш мыйзам 3 жолу өзгөрдү. 2006-жылды баса белгилеп айтууга болот, ноябрь айында «парламенттик» Конституция, декабрда «президенттик» Конституция кабыл алынган. Бул оппозициянын нааразычылыгына алып келип, 2007-жылы Конституциялык Сот жогорудагы эки Баш мыйзамдын тең кабыл алынышын мыйзамсыз деп тапкан. Ушул эле жылы Баш мыйзамды каалаганындай өзгөртүү ишин андан ары улантып, Бакиев референдум өткөрүү демилгесин көтөрүп чыгып, дагы бир жолу Баш мыйзам өзгөргөн. Бул өзгөртүү саясий кризисти жаратып, ал 2010-жылдагы Апрель революциясы менен жыйынтыкталды. Апрель революциясынан кийин Баш мыйзам кайрадан өзгөртүүгө туш болуп, парламенттик-президенттик башкаруу жолуна түшкөнбүз. 2010-жылдын 27-июнунда өткөн ал референдумда 2020-жылга чейин Конституцияны өзгөртпөө жобосу кошо кабыл алынган эле.

Учурдагы Баш мыйзамдын негизги автору Өмүрбек Текебаев «Азыркы Конституция эффективдүү иштеп жатат, эң башкысы, анын негизинде бийликти тынчтык жолу менен өткөрүп берүү жана президент, парламент, өкмөттүн ишинин механизмдери бар. Баш мыйзам 2020-жылга чейин эле эмес, керек болсо 2050-жылга чейин иштеши керек. Ага кандайдыр бир өзгөртүү киргизүүгө эч кандай муктаждык жок» деген пикирин көп жолу айтып келген. Эми башкы “ата мекенчи” дагы Баш мыйзамды өзгөртүүгө белсенип турган топтун катарына ооп кетти. Эмне себептен?

Жогорку Кеңеш, андагы фракция лидерлери бул ишке өздөрүнүн кызыкчылыгы козголбосо, балким, макулдук беришмек эмес. Акыркы 5 жылдык практика Жогорку Кеңештеги фракция лидерлерине мандатка ээ болгон депутаттарды көзөмөлдөөдө, башкарууда таасирдүү рычагдар керектигин көрсөттү. Баш мыйзамга киргизүүгө сунушталып жаткан өзгөрүүлөрдө партия лидерлери үчүн ушундай бийлик берилүүдө. Тактап айтсак, алар фракциядан чыгам деген депутаттарды мандатынан ажыратып коё алышат. Бул маселе парламентке өткөн партиялардын лидерлери үчүн баш оору болду. «Ар-намыстан» башталган фракция ичинде өз ара бөлүнүп-жарылуу илдети «Ата Журт», «Республика», «Ата Мекенге», анча-мынча КСДПга да жукту. Фракциялардын ыдыроосу депутаттык топтордун түзүлүшүнө чейин жеткирди.

Баш мыйзамды өзгөртүү үчүн “бийлик бөлүшүү” маселесинен башка, калың калкты ынандыра турган да шылтоо керек. Ал да табылбай койгон жок. “Жаш балдарды зордуктаган педофилдер өлүм жазасына тартылсын” деген чакырык менен элден кол чогултуу башталды. Учурдагы Баш мыйзамдын талаптарына ылайык, кыргыз жеринде адам өлүм жазасына тартылбайт. Калктагы мына ушундай маселе да бийлиги барлардын саясий максаттарын ишке ашырууда жакшы шылтоо болуп бергени турат. Ал эми жаш балдарды зордуктагандар күндөн-күнгө көбөйүп баратат. Мурун мындай көрүнүштөр болчу эмес беле? Чындап эле көбөйүп кеттиби же кылмыштын ушул түрү тууралуу тийиштүү органдар атайын тапшырманын негизинде кеңири маалымат бере башташтыбы? Эгерде көбөйүп баратса, анда педофилия менен күрөшүүдө аларды өлтүрүп кутулуу эле жолу барбы? Өмүр бою камоо, бычуу деген мыйзамдарга неге аракет кылынбайт? Мындай суроолор көп.

Тажрыйба көрсөткөндөй, Баш мыйзамды улам өзгөртө берүү эгемендүү кыргыз өлкөсүнүн тарыхында жемиштүү жыйынтык бербей келет. Негизги мыйзамды улам бир жакка чоюп өзгөртө берүү коомчулукта мыйзамды сыйлабастыкка, "бийлигиң болсо, каалагандай өзгөртүп алууга болот" деген залалдуу түшүнүккө алып келет. Ошол мыйзамдар аткарылып жатабы-жокпу, мына ушул жагдай баарынан маанилүү. Күнөө Конституцияда эмес, анын сакталышын камсыз кыла албай жатканыбызда, аны ишке ашыра албай жатканыбызда.



 
 Рубрикадагы соңку кабарлар 

Урматтуу колдонуучу! Эгер сизде коомчулуктун көңүлүн буруп, талкууну талап кылган жаңылыгыӊыз болсо биз менен бөлүшүӊүз.
Рейтинг: Рейтинг -1 
Комментарийлер(7)
24.06.2015. 15:26 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
348
Катталган:
09-03-2015
Соӊку аракети:
20-02-2019 14:19
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек шаары.
+2
Чындыгында баш мыйзамды озгортуу бир гана ушул ойду ойлоп чыккан адамдарга гана керек.
24.06.2015. 15:31 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
2
Катталган:
04-01-2015
Соӊку аракети:
26-01-2020 02:28
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Ортосунда ыйык тоосу бар калаа.
+4
Ошто мерди шайлоо учурунда да шайлоо системаларын озгорто салышты эле, эми да шайлоого карата озгортолу деп жатышкан чыгаар,элди коюп эле бири бирибизди шайлап алалы деп!
24.06.2015. 21:41 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
98
Катталган:
14-12-2014
Соӊку аракети:
25-10-2015 00:01
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
ордолуу шаар
+1
Элди маскарлап жатышат окшойт.
25.06.2015. 14:41 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
99
Катталган:
24-10-2013
Соӊку аракети:
22-07-2016 16:14
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Сырдуу дуйно
+2
Булар да бир нерсе коргусу бар да, азыркы бийлик да
25.06.2015. 15:39 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
9
Катталган:
23-10-2014
Соӊку аракети:
22-10-2017 15:00
Жынысы:
Белгисиз
+2
Статьянын автору ким?
25.06.2015. 18:45 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
5
Катталган:
22-05-2015
Соӊку аракети:
07-10-2016 22:11
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Ростов-на-Дону
+1
Мындай саясатчыларды,мыйзамды оз каалоосу менен каалагандай озгортуп,озу каалагандай бийлик жургузууну кинодон коруп тан калчуубуз....бизде деле бар тура...???
25.06.2015. 19:19 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
110
Катталган:
30-08-2011
Соӊку аракети:
10-06-2017 12:08
Жынысы:
Белгисиз
0
Super info, ushundai makalalardy koburook elge jetkizip turgula, molodtsy. Birok kor tiriligin eptep jurguzup jatkan el buga kaidan bash katyrsyn.
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул кабарды окуду:

Кабарлардын саны:
136586;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2020 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Жибек Жолу проспектиси 381
SUPER.KG порталына жайгаштырылган материалдар жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу SUPER.KG порталынын редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: