Архив
944   945   946   947   948   949   950   951   952   953   954   955   956   957   958   959   960   961   962   963   964   965   966   967   968   969   970   971   972   973   974   975   976   977   978   979   980   981   982   983   984   985   986   987   988   989   990  
897   898   899   900   901   902   903   904   905   906   907   908   909   910   911   912   913   914   915   916   917   918   919   920   921   922   923   924   925   926   927   928   929   930   931   932   933   934   935   936   937   938   939   940   941   942   943  
844   845   846   847   848   849   850   851   852   853   854   855   856   857   858   859   860   861   862   863   864   865   866   867   868   869   870   871   872   873   874   875   876   877   878   879   880   881   882   883   884   885   886   887   888   889   890   891   892   893   894   895   896  
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837   838   839   840   841   842   843  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар

30 ЖАШТАН КИЙИНКИ ДЕН СООЛУК

№989 18-24-ноябрь, 2021-ж.


Ооруну айыктыргандан көрө анын алдын алган оңой” делет. Окумуштуулардын айтымында, 30 жашка чейин адамдарда бир-эки гана оору болбосо, дээрлик дени сак болот. Оорулар 30 жаштан кийин башталат. Андыктан жаш куракка байланыштуу көп кездешчү оорулар жана алардын кантип алдын алып, өмүрдү узартуу керектиги тууралуу “Юрфа” медициналык борборунун терапевт-врачы Анара Жалил кызы айтып берет.

30-40 ЖАШТА

Бул курак – ал-күчкө толуп, бала-чакалуу болуп, аларды багуу, там салуу, мал күтүү, бизнес баштоо түйшүктөрүн артынчу курак. Андыктан чет өлкөгө иштеп, акча табуу үчүн кеткендер көп болот. Ушулардын баарын эсепке алганда кандай оорулар жарала башташы мүмкүн?

Аялдардын төрөө курагы болгондуктан толук кандуу тамактанбагандарда анемия оорусу жаралат. Төрөгөн соң эмчегин аярлабаса сезгендирип мастит, мастопатияга чалдыгат. Кош бойлуу кезде аз кыймылдап, көбүрөөк салмак кошкондорго варикоз өзү тууралуу белги берет. Төрөт курагындагыларда эн безинин кистасы, жатын түтүкчөлөрүнүн сезгениши жана бүтөлүп калышы, жатын моюнчасынын эрозиясы дарты да көп кездешет.

Мигранттар чет өлкөдө түрдүү иштерде, ар кандай шарттарда иштешет. Курулуш же башка оор иштерде иштегендерде омуртканын жылып кетиши жана грыжасы, бөйрөктүн оорулары көп жолугат. Бул куракта эркектер спирт ичимдиктерин жана тамекини көбүрөөк пайдаланышып, айрымдар боордун циррозу, ашказан жана 12 эли ичегинин жарасы ооруларын жаратып алышат. Мындан тышкары суукка урунуу жана инфекциялар простатитти чакырат.

Туура эмес тамактанып, майлуу, күчтүү тамактарды көп ичип-жегендерде боордун гепатозу (боорду май басуу), өттүн жана бөйрөктүн таш оорусу, атеросклероз, подагра кездеше баштайт. Суукка урунуудан жана ооруп калса убагында дарыланбай калып өнөкөткө өткөрүп жибергендер пиелонефрит (бөйрөктүн ириңдеп оорушу), простатит ооруларына чалдыгышат. Иши туруп иштөө менен байланышкандарда варикоз пайда болот. Ал эми кафе, ресторандарда идиш, пол жууп иштегендер, ошондой эле майда балдары барлар алардын кир-когу, тамагы деп отуруп колдорун муздак сууга көп салгандан муундарын сезгентип алышат. Ал бара-бара артроз оорусуна өтүп кетүүсү ыктымал. Бөйрөк оорусу билинбей күчөп, өтүшүп гемодиализге түшүп калгандар жана бөйрөктү алмаштыруу маселесине жолуккандар кездеше баштайт.

Тукум куучу оорулардан улам айрымдарда миокарддын инфаркты, инсульт, кан диабетине чалдыгуу коркунучу жогорулайт. Социалдык жашоонун төмөндүгү, стресстердин көптүгү, остеохондроз жана башкалардан улам жогорку кан басым оорусу жарала баштайт.

30-40 жашта сексуалдык каалоо да өсүп турган кез болгондуктан, жыныстык жактан жугуучу ооруларды жабыштырып алгандардын саны көп болот. Алардын ичинен хламидия, сифилис, ВИЧ, гепатит коркунучтуу. Хламидиоз оорусунан дарыланбаса кол манжалары кыйшаят. Гепатиттин B түрү жыныстык жактан жугуп, жүрүп отуруп боордун циррозуна өтүп кетиши мүмкүн. Цирроздо боорду алмаштыруу керек болуп калат.

40-50 ЖАШ

Бул куракта адам ден соолугуна көңүл бурбаса өнөкөт оорулары өтүшөт жана жаңылары кошулат. Аялдарды гормоналдык өзгөрүүлөрдөн улам климакс күтүп алат. Айрымдар 35-40 жашында эрте климакска туш келишет, гинеколог-эндокринологго көрүнүп, текшерилсе алар гормоналдык дарылардын арты менен климакстын убагын артка жылдырып, этек кирдин келүү ыргагын калыпка келтиришет. Эрте климакска туш болуу, миомадан улам жатынды кошо алдыруу гормондордун өзгөрүшүнө жеткирип, эрте картаюуга, сексуалдуулуктун төмөндөшүнө алып келет. 40-50 жашта эмчектин жана жатын моюнчасынын рагы ооруларына чалдыккандардын саны артат.

Эркектерде простатит жана аденома оорусуна кезиккендер (урук чыктагыч безинин залалсыз шишиги) көбөйөт.

Кант диабети менен ооругандар врачтын көзөмөлүндө болуп, дарыларын ичип турбаса көрүүсү, угуусу төмөндөп, бөйрөктөрүнүн иштөөсү бузулуп гемодиализге байланып калуусу ыктымал.

Жалпы эле 40-50 жаш курактагыларда жогорку кан басым, миокарддын инфаркты, инсульт, атеросклероз оорусуна кабылгандар четтен чыга баштайт.

Этти, майлуу, туздуу тамак-аштарды көп колдонгондорго подагра (муунда заара кычкылынын топтолушу жана өлчөмүнүн чоңоюшу) дарты суратпай өзү келет.

50 ЖАШТАН ӨЙДӨ

Өнөкөт оорулардын саны арбып калат. Айрымдар остеоартроз дартына кез келип же тизеси бүгүлбөй, же жамбашы менен отура да, жата да албай, же колу көтөрүлбөй калат. Оору өтүшүп кетсе жасалма муун салынат. Остеоартроз климакстан кийин семирип кеткендерди да тооруйт, анткени муундарга салмактан улам күч келет. Анын үстүнө жаш өткөн сайын организмде зат жана кан алмашуу жайлап калат.

Организмде тиешелүү гормон жана кальцийдин жетишсиздигинен остеопороз жаралып, сөөк морт болуп калат. Эркектерде аденома дарты, аялдарда 40-50 жаштагылар сыяктуу эле эмчек, жатын жана жатын моюнчасынын шишигинен азап чеккендер көп жолугат.

Негизи эле ашказан жана 12 эли ичегинин оорусунан дарыланбагандарда же толук эмес дарылангандарда оорусун ракка өткөрүп жибергендер болот.

КАНЧА ЖАШТА КАЙСЫ АДИСКЕ ТЕКШЕРИЛҮҮ КЕРЕК?

• 30 жаштан тартып кан басымды ченөөнү үйрөнүп, кан басымы калыптагыдан өйдө же бир топ төмөн болсо кардиологго баруу керек. Бул өзгөчө ашыкча салмакта болгондор, тамеки чеккендер, кант диабети барларга тиешелүү.

• 35 жаштан тартып жылына кандын курамын, анын ичинде холестериндин өлчөмүн текшертүү кажет.

• 38 жаштан баштап жылына эндокринологго калкан сымал безди текшертүү сунушталат. Ушул эле курактагы аялдар эмчектин рагынын алдын алып, маммографиядан же УЗИден өтүүсү керек. Тукумунда бул оорусу болгондор эмчегинде калыңдоо күтүлсө онколог-маммологго тезинен барбаса кийин кеч болот.

• 40 жаштан баштап көрүүнү, простата безин, жатын моюнчасын текшертүү зарыл жана башка.

Негизи эле азыр оорулар жашарып баштагандыктан оорулардын алдын алып 30 жаштан тартып жыл сайын 2 ирет, такыр болбосо 1 ирет уролог, гинеколог, окулист, кардиолог жана башка адистерге көрүнүп, анализдерди тапшырып туруу керек.

ООРУБАЙ УЗАК ЖАШОО ҮЧҮН ЭМНЕ КЫЛУУ КЕРЕК?

Дасторкондон тамак менен кошо жашылча салаты, жемиш, сүт азыктары, эт үзүлбөшү керек. Тамактан акчасын аягандар ошол аяган акчасын дарыга коротушат. Ден соолугуна кам көрүп, кыймылда болуп, жашылча-жемишке жакын адам аз ооруйт, узак жашайт. Аялдар колду муздак сууга көп салбай, кир жуучу автомат машинасын колдонгону оң. Стресстен, ооруларды жаратуучу оор жумуштардан качуу, оор нерселерди ташууда аларды бөлүп же бирөөлөр менен колдошуп ташуу туура. Спортко жакын болуп, чуркоону же басууну адатка айлантуу керек.

40-45 жаштан баштап остеопороздун алдын алуу кальций каражатын, ага кошуп Д3 витаминин ичүү зарыл.

Канымжан Усупбекова



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(1)
23.11.2021. 08:22 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
93
Катталган:
28-07-2019
Соӊку аракети:
28-11-2021 23:47
Жынысы:
Белгисиз
+1
Жамман настройду тушуротго
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 3 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 3) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
26369;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2021 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Турусбеков 109/1
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: