Архив
944   945   946   947   948   949   950   951   952   953   954   955   956   957   958   959   960   961   962   963   964   965   966   967   968   969   970   971   972   973   974   975   976   977   978   979   980   981   982   983   984  
897   898   899   900   901   902   903   904   905   906   907   908   909   910   911   912   913   914   915   916   917   918   919   920   921   922   923   924   925   926   927   928   929   930   931   932   933   934   935   936   937   938   939   940   941   942   943  
844   845   846   847   848   849   850   851   852   853   854   855   856   857   858   859   860   861   862   863   864   865   866   867   868   869   870   871   872   873   874   875   876   877   878   879   880   881   882   883   884   885   886   887   888   889   890   891   892   893   894   895   896  
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837   838   839   840   841   842   843  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар

Салтанат Митиева, жарандык активист: “ОРУСИЯ СОТУНДА ЖАПЖАШ КЫРГЫЗ КЫЗДАРЫ ШОЛОКТОП ЫЙЛАШАТ...”

№983 7-13-октябрь, 2021-ж.


Орусияда жүз миңдеген кыргыз мигранттары эмгектенет. Каарманыбыз Салтанат Митиева ар түрдүү кылмышка шектелип жаткан кыргыз жарандарына жардам берип, котормочулук кызматты аркалайт. Ал көптөгөн мекендештерибиздин соттук ишине катышып, аянычтуу тагдырларга күбө болгонун айтат.

– Саламатсызбы, Салтанат айым, алгач өзүңүздү тааныштырып кетсеңиз. Кайдан болосуз жана эмне менен алектенесиз?

– Мен Ош облусундагы Кара-Суу районунун Жыл-Келди айылында туулгам. Кесибим боюнча кыргыз тили жана адабияты мугалимимин. 16 жылдан бери Москва шаарында мигрантмын. 10 жылдан бери Москва шаарындагы соттук отурумдарда жана тергөө иштеринде котормочулук кылып келем. Ушунча жылдан бери кыргыз мигранттары арасында түрдүү тагдырларга күбө болдум.

– Көптөгөн кыргызстандык мигранттардын тагдыры маалым болсо, айтсаңыз, көбүнчө сизди эмне кейитет?

– Кармалгандан баштап сот аны эркинен ажыратканга чейин баары менин көз алдымдан өтөт. Мени кейиткени – учурда жаштардын кылмыштуулукка көп барып жатканы. 18ге толгон жаш жигиттин темир тор артында сурак бергени, жаш кыздардын сот акыркы чечимин чыгарганда шолоктоп ыйлаганын көрүү мен үчүн оор. Жакында эле Москвадагы бир сот отурумуна катыштым, карасам кичинекей баланын эле колуна кишен салып жетелеп келе жатышат. 14 жашта экен. “Бул эмне кылмыш кылды экен?” деп таң калдым. Процесс башталганда ал өспүрүм кары кемпирди зордуктап абакка киргизилгенин угуп төбө чачым тик турду. Ал өспүрүм Кыргызстандан Москвага 5-классында келиптир, ата-энеси окутпаптыр. Жумушка кетишкенде үйгө колуна телефон карматып калтырып коюшчу экен. Жаман видеолорду көрүп, аң-сезими бузулган го.

– Баласын таштандыга таштап койгон мигрант айым тууралуу да жазып чыктыңыз эле, ошол айымдын иши эмне болду?

– Таштандыга ыргытылган ымыркай ал келиндин жетинчи баласы болгон. Ал эже кармалгандан соту аяктаганга чейин соттук ишине катыштым. Өзүнүн айтымында, жумуштан чыкканда толгоосу келип, иштеген жеринен алыс эмес жерде көк чөп үстүндө төрөгөн. 10 мүнөттөй колуна кармап отурган, бирок ал ыйлабай, тирүүлүктүн белгиси билинбегенден кийин коркуп кетип ошол жерде жаткан чүпүрөккө ороп, баштыкка салган. Анан таштанды салган контейнерге ыргытып, үйүнө кетип калган. Таштанды ыргытканы келгендер “мышык кирип чыга албай жатат го” деп таштандыдагы баштыкты ачышып, канга бөлөнгөн ымыркайды көрүшөт. Ошол замат “Тез жардамды”, милиция кызматкерлерин чакырышат. Ымыркайды ооруканага алып кетишет. Ал келинди сот 2 жылга эркинен ажыратты, ыргытылган кызы тирүү экен, ал азыр балдар үйүндө. Эже мени менен такай кат жазышып турат.

– Орусияга иштегени бараткан жарандар үчүн кандай кеңеш берет элеңиз?

– Орусияга келген жаштар арасында өз алдынча бизнес кылып, бутуна туруп, жакшы кызматтарда иштегендери көп. Ошону менен бирге жеңил акчага азгырылып, түшүнбөй баңгизат ташып темир тор артына түшүп калган улан-кыздарыбыз да бар. Көпчүлүк баңгизат менен кармалгандарды “подстава” деп ойлошот. Жок, алар билип эле иштешет, бирок ал нерсе оор кылмышка кирерин аңдай беришпейт. Кыргыз мигранттарынын арасында баңгизатка байланыштуу кылмыш менен отургандар абдан көбөйүп кетти. Менин сунушум – Кыргызстандан келе турган жарандар үчүн телеканал, гезиттер аркылуу түшүндүрүү иштери жүрсө жакшы болмок. Жаш жигит-кыздарды баңгизат ташыгандар “курьер бол, айлыгы жакшы, сага куратор баарын түшүндүрөт” деп азгырып торго илишет.

– Орусия сотунан акталып чыккандар да бар, андайда укмуш сүйүнүү, кубануу сезимдери болсо керек?

– Ооба, мисалы, жакында эле кыргыз кызына бет кап кийбегени үчүн 5000 рубль айып пул салышкан. Кыз тиешелүү органдарды сотко берип, утуп чыкты. Анткени бет кап колунда болгон экен, эми тагайын деп жатканда кармап, айып пул салып коюшуптур. Ал эми кылмыш иштери боюнча акталып чыккандарды көрө элекмин. Бирок оор эмес кылмыш кылгандардын 1 күнү 1,5 күн болуп эсептелип мөөнөтүнөн эрте чыгышат.

– Социалдык тармактагы баракчаңызга жазган постторуңуздан улам абдан сезимтал адам экениңиз байкалат. Сизди таасирленткен окуя тууралуу айтып берсеңиз.

– Мени таасирленткен окуя былтыр апрель айында болду. Жаш кыз өзү жашаган батирде таңга жуук төрөп, ваннага суу толтуруп, наристесин сууга тумчуктуруп өлтүргөн. Сөөгүн кара желим баштыкка салып бекитип, эртеси таштандыга ыргытып коёт. Сотуна катышканда ушунчалык жаман абалда болдум, кызды жек көрдүм. Наристе эмес, жаныбарга мындай мыкаачылык кыла албайсың да?! Чогуу жашагандар ал кыздын кош бойлуу экенин кантип байкабай калышкан деген суроого азыркыга чейин жооп таппай келем.

– Мигранттар эң көп кабылган көйгөй кайсы, көбүнчө эмнеден жабыркашат?

– Баңгизат ташып темир тор артына түшкөндөр көп болуп жатканын жогоруда айттым. Мындан сырткары уурулук күч алды. Орусияда банк картасынан эч кандай коду жок эле 1000 рублга чейин соода кылса болот. Айрымдар жолдон карточка таап алса дүкөнгө кирип соода кылып кармалып калышат. “Мен уурдаган жокмун, таап алдым” дешет, бирок ичиндеги өзүнө тишелүү эмес акчаны иштетип салганын эске алышпайт. Мисалы, 2500 рубль иштетсе атайын берене менен башка мамлекеттин жараны, жашаган жери менен катталган жери дал келбейт деп убактылуу кармоочу жайга киргизип коюп жатышат. Андыктан чет өлкөдө жүргөн мекендештер этият, сак болушса дейт элем.

– Кыргыз кыздарын “башка улут менен жүрдүң” деп опузалаган “патриот” жигиттердин жазасы тууралуу айта кетсеңиз.

– Кыздарды “башка улут менен жүрөсүң” деп сабаган балдар депортация болуп, аларды 40 жыл Орусиянын аймагына киргизбөө чечимин чыгарышкан. 8 бала убактылуу кармоочу жайда, аларга кылмыш иши козголуп, бирок сот процесси белгилене элек. Тажик улутундагы жигит менен жүргөн кыргыз кыздын сотуна катышканмын. Ал кыз жигит менен мейманканага барып 5000 рубль сурайт, жигит телефонунан онлайн акча которуп жатканда сыр сөзүн жаттап алат. Эртеси тажик жигит уктап жатканда телефонун алып, өзүнө 26 миң рубль которуп алат. Жигит эртеси арыз жазып салат, ага кыздын туугандары акчасын төлөп бергенине карабай сот аны 1,5 жылга эркинен ажыратып койгон. Кыздын 1 күнү 1,5 күн болуп эсептелип 10 ай абакка отуруп чыкты.

– Көп аянычтуу тагдырларды көрөт экенсиз, ыйлайт да чыгарсыз.

“Эже, мен жашмын, эмнеге көп жыл берип коюшту?” деп жалдырап ыйлагандар бар. Аларды жубатып, моралдык колдоо көрсөткөнгө аракет кылам. Мен кошулуп ыйласам алар такыр эле чүнчүп кетпейби. Бирок көзүмдөн жаш чыкпаганы менен, жүрөгүм ыйлайт, сыздайт, кыйналам.

– Котормочулуктан сырткары эмне менен алектенесиз?

– Таңга маал туруп кеңсе жыйнайм, тазалайм. Көбүнчө камалып калган кыздар жардам сурашат, көбүнүн ата-энеси Орусияда эмес, ата-энеси жоктор да бар. Алган айлыгымды ошол кыздардын керек-жарагына иштетем.

– Соопчулук ишиңиз эселеп кайтсын, маегиңизге чоң рахмат!

Лунара Бекиева



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  2 
Комментарийлер(4)
11.10.2021. 10:41 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
49
Катталган:
04-08-2019
Соӊку аракети:
23-10-2021 20:04
Жынысы:
Белгисиз
+4
Салтанат эже аябай жакшы адамсыз сиздин ар Бир жазган постунузду кутуп окуймун сиздей инсандар коп болсун
11.10.2021. 12:18 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
25
Катталган:
22-03-2013
Соӊку аракети:
23-10-2021 22:49
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
бишкек
+3
Баласын тумчуктуруп олтургон Кыз жонундо жакында чыгарма окуудум эле. Каалоочуларга адабият Жана поэзия болумуно киргизип койдум. Теманын аталышы "116 камера".
11.10.2021. 19:19 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
0
Катталган:
31-10-2020
Соӊку аракети:
23-10-2021 18:06
Жынысы:
Белгисиз
+1
Бангизат менен "подстава"болуп кармалгандар көп.Москвада көп эле угуп журөм.Курьер болуп иштегендер,берген жүктүн ичин текшерип алууга болбойт.Атайын полиция кызматкерлери да "подстава" кылышы мумкун.Аларга да отчет керек.
13.10.2021. 12:26 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
533
Катталган:
25-02-2019
Соӊку аракети:
23-10-2021 22:08
Жынысы:
Белгисиз
+1
Mister-XXX,иштебесин анда,ким заставить этип атат
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
26226;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2021 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Турусбеков 109/1
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: