Архив
944   945   946   947   948   949   950   951   952   953   954   955   956   957   958   959   960   961   962   963   964   965   966   967   968   969   970   971   972  
897   898   899   900   901   902   903   904   905   906   907   908   909   910   911   912   913   914   915   916   917   918   919   920   921   922   923   924   925   926   927   928   929   930   931   932   933   934   935   936   937   938   939   940   941   942   943  
844   845   846   847   848   849   850   851   852   853   854   855   856   857   858   859   860   861   862   863   864   865   866   867   868   869   870   871   872   873   874   875   876   877   878   879   880   881   882   883   884   885   886   887   888   889   890   891   892   893   894   895   896  
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837   838   839   840   841   842   843  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар

ЭНЕ ЖАНА БАЛА

№967 17-23-июнь, 2021-ж.


“Баланын бактысы ак сарайда же алачыкта туулганында эмес, ал кандай эненин кучагына жарык дүйнөгө келгенинде. Мээримге толгон, камкор эненин кучагында туулса, демек, анын бактысы ошол” дешет психологдор. Эне менен баланын эмоционалдык байланышы тууралуу психолог Асель Баимбетова айтып бермекчи.

КУРСАКТА ЖАТКАНДА

Баланын мүнөзүнүн калыптанышына, тагдырына, эне курсагында жаткандан баштап таасир бере баштайт. Эне балалуу болууну каалабаса же аборт кылдырууну ойлоп эки анжы болуп жүрүп төрөсө бул баланын кийинки жашоосунда чоң таасир берет. Мындай балдар көп оорушат, жыгылып, бир жери кесилип, кооптуу нерселерге кабылып, өзүнө-өзү көп залал бериши мүмкүн. Эне кош бойлуулугун пландаса, баланын келишин төрт көздөп күтсө ал бала шайыр, адамдар менен тез тил табыша алган бала болуп чоңоёт. Кош бойлуулукта эненин маанайы, дүйнө таанымы баланын кийинки мүнөзүнө чоң таасир берет. Андыктан бул абалда үй-бүлө энени камкордукка алуусу зарыл.

ТӨРӨЛҮҮ

Бала жарык дүйнөгө келгендеги алгачкы мүнөттөр өтө маанилүү. 9 ай бою суу ичинде, энесинин курсагында жаткан бала ага чоочун болгон дүйнөгө келет. Бала коркот, стресс болот. Мындайда эненин көкүрөгүндө жатуу ага ырахат тартуулайт. Эненин жүрөк кагышы, үнү, анын коопсуз жерге келгенинен кабар берет. Кыргыздарда көп учурда уул күтүп, кыз төрөлүп калса энеси жээрип, колуна алгысы келбей, жүзүнө карагысы келбей өзүн алыс кармайт. Бул бала үчүн өтө кооптуу. Мүнөзүндө ишенбөөчүлүк орун алып, “эч ким мени сүйбөйт же менин эмнемди сүймөк эле?” деген психикалык оор кырдаалга дуушар болот.

ЧОҢОЮУ

“Баланы колуңа алба, көнүп калат. Сен ишиңди кыла бер, мен карап турам” дешип көп учурда кайын журт тарап эне-балага чогуу убакыт өткөрүүсүнө мүмкүнчүлүк бербейт. Келиндердин иши чачтан көп. Билип коюңуз, алгачкы бир жыл балага эненин сүтү, жытынан башка жоошута турган нерсе жок. Бала үчүн эне аалам, анткени башка эч нерсени биле элек. Сиз өзүңүздү ааламдан ажыратып көрө аласызбы? Стресс болосуз, ээ? Бала да дал ошондой.

ЭНЕНИН СҮТҮНӨН ЭРТЕ КАЛГАНДАР

Элибизде миграциялык агым күчөп турат. Энелердин кулагына күмүш сырга, башка нерсени тапса болот, бирок бала менен үзүлүп калган эмоционалдык байланышты калыпка келтирүү кээде такыр мүмкүн болбой калат. Сүт менен балага көп нерсе барат. Эмчектен чыгарып, чоң эне, таенеге же бала багуучуга берүүгө туура келди дейли. Бала сүттөн да айрылып, энесин да көрбөй калат. Бала акылы эмес, аң-сезиминин тереңинде, ал тургай денеси менен бул нерсени өмүр бою эстеп калат. Ташталып калуу коркунучу менен жашайт. Өмүр бою таарынчаак, ызакор, өзүнө ишеним сезбеген адам болуп калыптанат. Чоңойгондо эч кимге байлана албай, оңою менен үй-бүлөлүү боло алышпайт. Кимдир бирөөгө ишенүү бул балдар үчүн тозок болот. Түгөйүнө ишенбей жүз жолу шектене берген адамдар ушулардан чыгат.

ЭС-ТУТУМ...

Баланын кичине кезиндеги сезимдери компьютердин эсинде сакталып калгандай көмүскө туюмда (подсознание) сакталып калат. Аны эч ким өчүрө албайт. Бала токмок жесе, ага каяша айтуу укугу берилбесе, “оозуңду жап” деген сөздү энесинен көп укса, баркталбаса, энеси тарабынан туура баа берилбесе, кийин өзүнүн укугун коргой албаган адам болуп чыгат. Мындай адамдар аз маянага ыраазы, жетекчиси сөккөнүнө да кайыл. “Мен бул абалга татыктуу эмесмин” деп айтууга эрдик кыла албаган коркок адамдар келип чыгат. Өзүн коргой билген баланы тарбиялоону кааласаңыз, аны рамкага салбай чоңойтуңуз. Пикирин угуңуз, сизден коркпогондой өз оюн ачык, так, даана айта алгандай тарбиялаңыз.

ЭНЕНИН СҮЙҮҮСҮ

Тагдырыбыздагы эң маанилүү нерсе – эненин сүйүүсү. Эне тарабынан сүйүлбөсө, кичине кезинде камкордук, мээрим албаса бала чоңойгондо да бактылуу болбойт. Балким, ийгиликтүү болот, бирок сүйүү жетпеген бойдон калат. Дүйнөнү канга каптаган император, хан, диктаторлордун тарыхын окуп көрүңүз, буга чоң далил. Эненин мээримине тойбогон адамды дүйнө тойгуза албайт. Мындайлар өмүр бою сүйүү издейт. Табат, бирок кимдир бирөө аны сүйүп жатканына ишенбей кыйналат, кабыл ала албайт, коркот. Анын бала кезиндеги көмүскө туюмунда сүйүү алуу же берүү жок. Каршысындагы адамды оолактатат, кетип калгандан кийин “айтпадым беле, сүйүү деген жок” деп өзүн алдайт. Кайра эле сүйүү издей берет. Энелер, баланы кичине кезинде сүйүүгө, мээримге тойгузгула. Иш, карьера качпайт, тиричилик эч эле бүтпөйт. Бирок учурунда бере турган нерсеңизди бере албай калсаңыз, кийин бала кабыл албашы мүмкүн. “Мен апам менен жакын эмесмин, сүйлөшө албайм” деген кептерди угуп каласыз, ээ? Буларда эне менен баланын эмоционалдык байланышы үзүлүп калган. Кийин байланыштырса да кубаттуу болбойт. Чыйралган жерине келип үзүлөт да, экөө кайра эки жакка кетет.

СҮЙҮҮНҮН ЧЕГИ

Баланы сүйүү анын бардык каалоосун аткара берүү, каалагандай нерсени жасатуу эмес. Сүйүү жүрөктөн чыгат, аны бала сезет. Эне сүйүп, ошол эле учурда ага чегин көрсөтүп берүүсү керек. “Сенин чегиң бул, сен кыздарды урба, жаман сөз айтпа, чоңдорго кол көтөрбө, мага бакырба, мен сенин энеңмин”. Бала бул чектерди билип өспөсө, коомдо ордун табышы кыйын болот. Баланы сүйүңүз, бирок ага жоопкерчилик артканды, эмгекке бышырууну да билүү керек.

БАЛАНЫ КАРЫЗ КЫЛБА...

Эне бүтүндөй жашоосун балага арнап койгону туура эмес. Өз кызыкчылыгы, инсан катары өсүүсү, аял катары күйөөсү экөөнүн ортосундагы мамилеси да маанилүү. Өмүрдү балдарга арнап коюп, балдар чоңоюп кеткенде өз жашоосун кантип жашаарын билбей калгандар болот. Мындайда балдар өзүн карыз сезет. Сиз кимдир бирөөгө карыз учурда өзүңүздү оор сезесизби? Демек, балаңыздын ийинине да ал жүктү артпаңыз. Бактылуу болуңуз, жашоодон ырахат алып жашаңыз, сизди көрүп чоңойгон бала сөзсүз жашоону даамдап, татып, ширесин чыгарып жашайт.

Макаланын максаты энелердин кемчилигин чукулоо эмес, мындан аркы мамилени түзөтүп кетүү. Эне боло электер үчүн кош бойлуулукту пландоо, энелер үчүн ачылган курстарга баруу туура. Эне болуу чоң жоопкерчиликти, күчтү, сүйүүнү талап кылган бир ыйык милдет. Эне болуу төрөп коюу менен чектелбейт. Бүгүн эмнени сепсек, эртең ошонун түшүмүн аларыбызды унутпайлы, энелер.

Нуржамал Жийдебаева



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  2 
Комментарийлер(2)
21.06.2021. 11:26 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
6
Катталган:
28-03-2015
Соӊку аракети:
30-07-2021 07:01
Жынысы:
Белгисиз
0
Сонун кенештер!!!
21.06.2021. 12:28 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
223
Катталган:
26-01-2016
Соӊку аракети:
29-07-2021 04:45
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
♡♡♡ОШ♡♡♡
0
Рахмат, Абдан керектүү маалымат!
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
25868;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2021 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Турусбеков 109/1
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: