реклама
Архив
944   945   946   947   948   949   950   951   952   953   954   955   956   957   958   959   960   961  
897   898   899   900   901   902   903   904   905   906   907   908   909   910   911   912   913   914   915   916   917   918   919   920   921   922   923   924   925   926   927   928   929   930   931   932   933   934   935   936   937   938   939   940   941   942   943  
844   845   846   847   848   849   850   851   852   853   854   855   856   857   858   859   860   861   862   863   864   865   866   867   868   869   870   871   872   873   874   875   876   877   878   879   880   881   882   883   884   885   886   887   888   889   890   891   892   893   894   895   896  
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837   838   839   840   841   842   843  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар

КАЗИНОЛОР КАЙРА АЧЫЛСА ӨЛКӨ ЭМНЕ УТУП, ЭМНЕ УТТУРАТ?

№960 29-апрель-5-май, 2021-ж.


2021-жылдын 21-апрелинде Жогорку Кеңештин депутаттары Бактыбек Турусбеков жана Дастан Жумабеков тарабынан демилгеленип, Ысык-Көл облусуна казино ачууга уруксат берчү мыйзам долбоору биринчи окуудан өттү. Бир аптадан бери Кыргыз коомчулугу казинолорду кайра ачууга кескин каршылык билдирүүдө. "Казиного чет элдиктер гана киргизилет" деген жооп көпчүлүктү ынандыра албай жатат. Президент Садыр Жапаров башында казинолорду ачуу демилгесин колдоорун билдирип, 27-апрелде президенттик аппарат эгер мыйзам парламенттен өтсө президент кол койбой артка кайтарууга даяр деген маалымат таратты. Тагдыры арсар болуп турган демилгенин Кыргыз мамлекети үчүн кандай оң жана терс жактары бар? Эксперттердин пикирин сурап билдик.

МИТИНГДЕРДИН АЙЫНАН КУМАРКАНАЛАР ЖАБЫЛГАН
Бул маселе көп жылдан бери бийликтин да, элдин да баш оорусу. 2011-жылдын сентябрь айында парламент “Кумаркана жана оюн автоматтарын жабуу тууралуу” мыйзам кабыл алган. Анын натыйжасында Кыргызстанда 2012-жылдын 1-июлунан тарта кумаркана жана оюн автоматтарынын ишине расмий тыюу салынган. Ал эми тотализатор жана букмекерлерге 2015-жылы тыюу салынган. Буга кумарканаларга акчасын уттурган жарандардын жакындарынын нааразычылыктары, байма-бай өткөрүлгөн митингдер бир себеп болгонсуган. Нааразы тарап парламенттин алдында бир нече жолу митинг уюштуруп, кумарканалардын айынан көчөдө калгандар көбөйгөнүн айтып чыгышкан болчу.

“БЮДЖЕТКЕ ЖЫЛЫНА 600 МИЛЛИОН СОМ ТҮШӨТ”

Казинолорду кайра ачуу боюнча мыйзамды демилгелеген депутаттардын бири Бактыбек Турусбеков журналисттерге берген маектеринде казинолор бюджетти толтурууга өбөлгө болот деп жатат.

– 2012- 2015-жылдары казинолорго жана ушул сыяктуу автоматтык оюн-зоокторду ойноого тыюу салынган. Анткени ошол учурда кумар оюндарынын кесепетинен бир топ үй-бүлөлөр урап, өз жанын кыйгандар болгон. Бүгүнкү күндө экономикабыз оор акыбалда турат. Биз бюджетке кошумча каражат алып келүү максатында туризмдин очогу болгон Ысык-Көл облусуна казино ачууну сунуштап жатабыз. Чет элдик жарандарды визасыз киргизүү сыяктанган жеңилдетилген шарттарды карап жатабыз. Бирок атайын ойнойм деп келген турист Ысык-Көл облусун жана башка жактарды кыдырып кете албай турган шарттар каралат. Көлгө төрт-беш жылдыздуу мейманкана, ресторандар салынат. Административдик комплекс куруп, аэропортту иштетебиз. Баса белгилей кетчү нерсе, Кыргыз Республикасынын жарандары казиного кире албайт, тыюу салынат. Мунун төмөнкүчө кепилдиги бар. Мисалы, бир кыргыз жараны сүйлөшүү жолу аркылуу казиного кирип, акчасын уттуруп койсо, анын ата-энеси, аялы келип аны далилдеп берсе, уттурган акчаларды казино мыйзам чегинде кайтарып берет. Бир жолу төлөп берген казино экинчи ирет кыргыз жаранын киргизбейт. Эгерде казино экинчи ирет кармалып калса, анын лицензиясынан ажыратып коюуга болот. Казиного тыюу салынгандан бери бюджетке акча түшпөй калган. 10-11 миң адам ишсиз калган. Эми жылына 600 миллион сом бюджетке түшөт деп болжолдоп жатабыз. Башкы максат – экономиканы жана аймакты көтөрүүгө салым кошуу жана иш орундар менен камсыз кылуу. Бул мыйзам долбоору учурда коомдук талкууда турат.

“УУРДАЛГАН АКЧАЛАР КАЗИНО АРКЫЛУУ ЛЕГАЛДАШТЫРЫЛАТ”

2012-жылы казинолордун ишин жабуу боюнча мыйзамды демилгелеген автор, Жогорку Кеңештин депутаты Бактыбек Жетигенов учурда кандай пикирде, угуп көрдүк:

– Мен казинолордун ачылышына каршымын. Анткени казинолорго тыюу салган мыйзам долбоорун алып чыгышыма көптөгөн өмүрлөр кыйылып, үй-бүлөлөрдүн бузулушу себеп болгон. Азыр сунушталып жаткан мыйзам боюнча чет элдик жарандар гана кире алат деп жатышат. Башында Ысык-Көлдө эле ачылат деп жатышкан, 26-апрелде президент бардык облустарда ачса болот деди. Эгер мындай болсо даана ызы-чуу болот. Анткени кыргыз жарандары кирбейт деген кепилдик жок. Жайнаган казинолордун баарына чет элдик жарандар келбейт. Алар көбүнчө туристтик жайларыбыз үчүн келиши мүмкүн, казино үчүн алар укмуштуудай шарттары бар өлкөлөргө барышат. Бизде уурдалган, мыйзамсыз келген акчаларды казино аркылуу легалдаштырат. Эң негизги функциясы ушул. Ал эми экономика дегендери жөн эле шылтоо. Арак менен тамеки деле сатылып жатат, бул аларга караганда адалыраак деп салыштырууга болбойт. Андан көрө өндүрүшкө көңүл буруу зарыл.

“КАЗИНО ЭКОНОМИКАГА ТИРЕК БОЛОТ”

Экономика жана финансы министрлигинин Экономикалык иштеп чыгуу бөлүмүнүн башкы адиси Кубан Айдаралиевге байланышканыбызда, буларды айтты:

– Бирин­чиден, 2012-жылы мыйзам кабыл алынып жатканда Орусия менен Казакстандын тажрыйбасына таянып, казинолорду түп орду менен жоготуу мүмкүн эмес деген сөздөр болгон. Иш жүзүндө бүгүнкү күнгө чейин айрым казинолор жер которуп жашыруун иштеп жатышат. Экинчиден, 2009-жылы казинодон бюджетке 624 миллион сом, ал эми 2011-жылы 523,5 миллион сом түшкөн. Азыр бул долбоорду сунуштаган депутаттар
600 миллион сомдун тегерегинде акча түшөт деп болжолдоп жатышат. Эгер чындап
600 миллион сомдон түшүп турса, он жылдын ичинде
6 миллиард сом түшмөк. Бул каражатка чоң завод, ири ишкана же башка бир нерсе куруп алат элек. Бул акчалар бюджетке гана түшкөн эсеп, андан сырткары мультификациялык эсеп боюнча бул тармакта иштеп жаткан адамдардын эмгек акысы жана түрдүү кызматтардан түшкөн каражаттар бар.

Үчүнчүдөн, казино ачуу менен экономика гүлдөп кетет деген нерсе жок. Бул болгону экономиканы көтөрүү үчүн жакшы жардам болот. Экономиканы көтөрүү үчүн айыл чарба жана өнөр жай сыяктуу киреше түшчү булактардын баарын колдошубуз керек.

Төртүнчүдөн, казинолорду иштетүү арам деп жатышат. Анткен менен чочконун майын деле керек учурда дары катары колдонууга шарият жол берип жатат. Дүйнөлүк тажрыйбаны карасак, учурда 127 мамлекетте казинолор иштеп жатат. Булардын ичинде Сингапур, Малайзия сыяктуу мусулман өлкөлөрү да бар.

“УКУКТУК ӨЛКӨ БОЛСОК МАКУЛ БОЛМОКМУН”

Жарандык активист Адил Турдукулов казинолорду ачуу, тескерисинче, экономиканы алсыратышы мүмкүн дейт:

– Кумарканалардын эмне себептен жабылганын эл жакшы билет. Эгерде Кыргыз мамлекети укуктук өлкө болсо казинолордун иштешине каршы эмес элем. Бирок бизде бул тармак коррупциялашып, криминалдашып, мыйзамсыз акчаларды жүгүртүүгө булак болуп берет го деген күмөн ойлорум бар. Казинодон түшкөн каражат бюджетке эмес, ошол эле аткаминерлердин сол чөнтөгүнө түшөт. Казиного чет элдик гана жарандар кире алат дегени көз боёмочулук. “Чёрный рынок” тармагынан акча казинолорго кетип, ал жерден легалдаштыруу аракети болгону экономиканы ого бетер алсыратат. Андан сырткары чет элдик инвесторлордун жолун бууйт. Ыймандуумун деген айрым адамдардын казинонун ачылышына кызыкдар болушу алардын ою таза эместигинен кабар берет.

“ЭНЕСИ МЕНЕН БАЛАСЫН САТКАНДАР БОЛГОН”

“Сезим” кризистик борборунун жетекчиси Бүбүсара Рыскулова кумар оюну баңгизаттан да жаман дейт:

– Арам-сарам дебей эле коёюн, энеси менен баласын саткандар да болгондуктан, 2011-жылы казинону жабуу үчүн көп кол топтоп, катуу күч жумшаганбыз. Бирок казинонун атын өзгөртүп эле башка түрлөрү ачыла баштады. Бирин жапсак, экинчи түрү чыгат. Учурда “Ринго трэйд” деп ачып алышты. Бул казинодон жаман нерсе экен. Анткени буга аз акча менен эле бара беришет. Бул өңдүү нерселерди жоготпосо калкка залакасы тийип жатат. Психолог катары айтсам, бул оору наркотиктен да жаман. Таштадым деген адам кайра эле бара берет.


Жолдубек Качкынбаев



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
25529;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2021 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Турусбеков 109/1
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: