Архив
944   945   946   947   948   949   950   951   952   953   954   955   956   957   958   959   960   961   962   963   964   965   966   967   968   969   970   971   972  
897   898   899   900   901   902   903   904   905   906   907   908   909   910   911   912   913   914   915   916   917   918   919   920   921   922   923   924   925   926   927   928   929   930   931   932   933   934   935   936   937   938   939   940   941   942   943  
844   845   846   847   848   849   850   851   852   853   854   855   856   857   858   859   860   861   862   863   864   865   866   867   868   869   870   871   872   873   874   875   876   877   878   879   880   881   882   883   884   885   886   887   888   889   890   891   892   893   894   895   896  
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837   838   839   840   841   842   843  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар

Сыймык Бейшекеев, Кыргыз Республикасынын Эмгек сиңирген артисти: “ЭҢ МЫКТЫ ЫРЫМ АЛИ ЖАРАЛА ЭЛЕКТИР...”

№953 11-17-март. 2021-ж


Бизде чоң эки ырчы болсо, анын бири ушул киши. Дагы бир өзгөчөлүгү – чанда гана маек берет. Сөз баккан адам менен маектешкендин ырахаты да өзгөчө. Мактаган жокмун, сөздүн чыны ушул. Ырчы басып өткөн жолу, атактуулукту кантип көтөргөнү, жашоодогу жалгыз сүйүүсүнө кантип жолукканы, ырларынын тарыхы, айтор, толтура сиз биле элек кызыктарды айтып берди.

– Саламатсызбы, Сыймык байке? “Гастролдоп келдим” деп калдыңыз. Учурда мурункудай көп гастролдор жок эмеспи, эл кандай кабыл алды?

– Саламатсыңар, эл токтосо токтогондур, бирок менде гастроль такыр токтогон жок. Пандемия учурунда эле токтоп калбасам, кыдырып жүрдүм. Эң биринчи концертим Караколдо өткөн, быйыл да ырымдап ушул шаардан баштадым.

– Артка кылчайсаңыз, кайсы жылдардагы гастролуңуз эсиңизде калды?

– Кыргызда “келиндин келгендегиси эсинен чыкпайт” дегендей, ырчынын да биринчи гастролу эстен чыкпайт. 1994-жылы "Эл ырчысы Эстебес" тобу менен биринчи жолу Ысык-Көлгө гастролдоп барам деп толкунданып уктабай чыккам. Бала кезден Ысык-Көл тууралуу чыгармаларды окуп таасирленгем. Барып эле Айтматовдун “Ак кемесине” жолукчудай дегдегем. Залкар инсандар Эстебес Турсуналиев, Тууганбай Абдиев, Ашыраалы Айталиевдердин батасын көп алдым. Ал убакта сүрөткө түшкөнгө азыркыдай чөнтөк телефон жок болгондуктан, сүрөттөрүбүз жок. Эмнегедир алар мага өлбөчүдөй сезилчү.

Жеке өзүмдүн гастролумду 1996-жылы Ысык-Көлдөн баштагам. Ыраматылык досум Элмирбек Иманалиев “афишаны башкача жасайбыз” деп сунуштап, “Сыймык Бейшекеев “Көлдүк кызын” төркүлөтүп келет” деген тема койгонбуз. Анда “Көлдүк кыз” популярдуу болуп турган убак эле. “Баш куда – Болот Токтобаев, күйөө жолдош – Элмирбек Иманалиев, кудагый – Стамгүл Турдалиева” деп жазып төртөөбүз чыкканбыз. Кызыктуусу, гастролдоп бара жатабыз, борбордон саат 12де автобуска отурдук. Колдорубузда комуз, аккордеон, башка эч нерсебиз жок. “Аппаратураңар кана?” десе, “мына” деп комуздарды көрсөтүп коёбуз. Ыраазы болгонум, мени баласынтпай эл жакшы колдоп берген. Филармонияда эки жылдай иштеп, өзүмдүн атымды жасап, дараметимди сынап көргүм келип бул гастролго чыккан элем. Элмирбекке оюмду айтсам колдоп, “эч нерседен коркпо” деп дем-күч берип жанымда жүргөн. Ушундай колдогон досум болуп, жолборстун терисин жамынып алган баатырдай гостролго комуз менен чыгып кеткенибиз ошондон.

– Тууганбай Абдиев, Эстебес Турсуналиев, Чыңгыз Айтматов сыяктуу залкарлар менен чогуу жүрүптүрсүз. Ошол кездин жылдыздары кандай эле?

– Өтө жөнөкөй, жүрөктөрү башкача эле. Эстебес ата башында “сенин акындыгың бар” деп мага ыр жаздырып жүрдү. Ал убакта “эстрада жанрында ырдасам” деп ал жакка басым жасап калгам. Анткени эл ошол жакка ыктап турган. Эстрада менен атымды жасап, кайра комузума кетип калам деп ойлогом. Элмирбек ошондо “жок, сен эстрадада эле каласың” деген. Айтканындай эле болду. Эстебес аталардын жолу менен кетсем, мыкты акындын катарын толуктабасам да, орто заар акын болуп калсам керек эле. Өкүнүч деле эмес, жөн эле ой. Тууганбай ата болсо өзүнүн баласындай көрүп курсагыбызды ойлоп үйүнө алып барып тамак берип жүрчү.

Бир күнү Элмирбек келип “Тууганбай атанын күндөлүгүнөн сонун ыр көрдүм” деп калды. “Көлөмүң болуп кичине, көзүмдүн батсаң ичине. Көргөзбөй катып жүрмөкмүн, көңүлү жаман кишиге” деген кызганыч тууралуу ыр экен, көңүлүмө уюп калды. Тууганбай атадан “ушундай саптарыңыз бар экен, мен обон чыгарып жүрдүм эле” деп сурап калдым. “Аны эмне кыласың, балам? Андан көрө муну ырда” деп башка бир ырды берди. Шаабайым сууп калды. Кийин эстрадага кетип калдым. Бирок ошол саптар көңүлүмдө жүрө берди. Кийин убакыт өткөндөн кийин “ушул ырды улап жазып бериңиз” дедим. Ал кезде 70 жашка чыгып калган эле “балам, эми менде андай кызганыч сезим жок” деп калды. Башка акындарга окутсам кызганып кетип, кайра өзү жазып берген. Ал ырга обон чыгардым, кийин ооруп калганда үйгө чакырып ырдап бердим.

Айтматов менен эки күн чогуу жүрдүм, ал дагы узун тарых, кийин айтып берейин. Бир өкүнгөнүм, ошончо жүрүп бир эле жолу аянттан сүрөткө түшүп, аны алайын десем орус фотограф каза болуп калып ала албай калгам. Залкарлар менен ушундай далай тарыхтар бар.

– Бир топ жыл Сыймык деген ат дүңгүрөп турду. Мынчалык атактуулукту көтөрө албай кеткен учуруңуз болдубу?

– Ашыраалы Айталиев атабыздын “Сыймык, мен убагында көпкөнүмдөн улам “мен жок кыргыз эли кантип жашайт?” деген ойго туш келгем” дегени бар. Элдин сүйүүсүн көтөрүү оңой эмес, көбү ушундай нерсеге туш болушат. Менде бул сезим болгон жок десем туура эмес болуп калат. Болду, бирок устаттарым дердеңдеп бара жатканымда тизгинимди тартып турушту. Андыктан жеңил өткөрдүм. “Мен жок кыргыз эмне болот?” деген нерсеге жетпесем да, бир-эки жыл кыйшаңдап барып түзөлдүм. Бир окуяны айтып берейин, түштүккө жыртык бут кийимчен, такси менен гастролдоп барганбыз. Катары менен 3 күн концерт коюп, эл ушунчалык көп келип, заводдон жаңы чыккан машине минип келип калган күндөр болду. Элестет, жөө барып, кайра машинелүү болуп кайтсаң. Мындай учурларда пендесиң да, көтөрүлүп кеткен учурлар болду.

– Өзгөчө обондоруңуз бар, алгачкы обонуңузду качан жараткансыз?

– 3-классымда Акбары аттуу эжейибиз бар эле. Бир ырды берип, “обон чыгара аласың” десе, турган жеримден обон чыгарып салганым эсимде. Толук кандуу 7-классымда “Жүрөк сезет” деген ырга обон жазгам. Радиолордон ыр укканда алтымыш тамырым зыркырып, “качан менин ырым ушинтип радиодон берилип калат?” деп ойлочу элем. Бир күнү радио угуп жатсам жанагы ырга Асанкалый Керимбаев эбак обон чыгарып койгон экен. Бирөөнүн бир нерсесин уурдап алгансып жаман болгом. Анда бир ырга бир нече обончу обон чыгарса болорун билчү эмесмин. Шагым аябай сынган. Азыр ошол кайрыктарды эч эстей албайм. Анткени жүрөгүмдөн бул обонду жоготконго аракет кылган экенмин. Кийин 17 жашымда ооруканага жатып калып, ал жерде медайым болуп иштеген Бегайым деген кызга арнап ыр чыгаргам. Аны ырдап чыккан жокмун.

– “Көлдүк кыз”, “Күзгү нөшөр” деген хит ырларыңыз менен бир муун тарбияланды. Ошолордун жаралышы тууралуу айтып кетсеңиз.

– “Көлдүк кыз” бир кызга арзып деле жаралган ыр эмес. Мен Ысык-Көлдү көрө электе эле, чыгармалардан окуп сүйүп калгам. Чыгармачылыгымда Көл башкы темада турганы да ошондон болсо керек. Көлдүк кыздан мурун мен Көлдү сүйдүм. Ушул кезге чейин эле сүйгөнүмө жолукчудай эңсеп, дегдеп барам. Ырчылар “биз Көлгө концерт берсек эл келбейт, сен берсең эле аншлаг менен өтөт” деп айтып калышат (күлүп). Мен кыялымда бир каарманды ойлоп алып, аны сүйүп ыр чыгара берем. “Көлдүк кыз” ушинтип жаралган. Эл “50 жашка жакындап эмне актанып жатат?” дешпесин, чындыгы ушул.

“Күзгү нөшөр” чоң эргүү менен жаралган, качанкы бир элдик кайрыктар келип көңүлүмө туруп алып кетпей койду. Ал кезде жаздырганга телефон жок, жубайым жанымда болчу, ага ырдап берсем жакты. Элмирбекке барып ырдап берсем, ал катуу таасирленип ыйлап жиберди. “Үн жаздыралы” дедик. Азыркыдай кайра-кайра жаздырмай жок, үн режиссёрдун да убактысы жок эле. Бул ырга дагы эки ырды кошуп бир дем, бир дубль менен ырдап жаздырып салдык. Ал кезде кандай ырдасаң ошондой түшчү, азыркыдай үндү тазаламай жок эле. Кассетага жаздырып алып, түнү менен угуп чыктым. Эртеси радиого бергени келсем Бекболот Абдраимов деген киши “эй бала, эмне турасың?” деп бир тийди. “Ыр алып келдим” десем, “эмне балээ деген ырларды чыгарып жатасыңар, алып келчи бери” деди. Кудай жалгап “Күзгү нөшөр” биринчи жазылыптыр. Биринчи куплет бүткөндө эле жашып кетти, бүткөндөн кийин кучактап өпкүлөп жиберди. “Ушул ырды сен чыгардыңбы, сен ырдадыңбы?” деп кубанды. Ыр тез арада хит болуп кетти. Бул окуя мага аябай шык берди.

– Мындай хит ырларыңыз кийин көп болбоду...

– Чыгармачылыкта бир ырың жакшы чыкса калганы ошонун айланасында калып калат экен. Мен Рыспай Абдыкадыровдун ырын өз кайрыгымда, өз стилимде ырдайм. Азыр бир ырдын пайдубалын түзүп койгом. Ал “мен сен тууралуу дагы да болсо ырдап бүтө элекмин” деген маанидеги ыр. Мен, балким, эң мыкты деген ырымды жарата электирмин, балким, мындан жакшы ырларым чыгат. Ырыңдын кайрыктары бири-бирине окшош деген сынды угуп калам, бирок ар бир обон жүрөктөн чыгат.

– “Сүйүүдө ар жок” деп айтыптырсыз бир маегиңизде. Чын эле ошондойбу?

– Эркектин табияты ушул экен. Көзүң көрүп, жүрөк согуп турганда сулууларга суктанбай коё албайт экенбиз. Эркек сөзсүз сулуу кыз сүйгүсү келет, күлүк ат мингиси келет. Ошондон улам айткан сөзүм болуш керек. Бирок адамга чыныгы сүйүү бир эле жолу келет экен. Калганы кызыгуу, жакшы көрүү десек болот.

– Чоң сүйүүңүзгө жеттиңизби?

– Үйдө, жашап жүрөм азыр (күлүп). Бул кызды издеп жүрүп сүйдүм, эңсеп жүрүп үйлөндүм. Мен убара болуп шаардан, булуң-бурчтан издеп жүргөнүм айылда экен (күлүп). Классташымдын бөлөсү болуп чыкты, сүрөттөн көрүп жактырып калгам. Анда жубайым 18 жашта болчу. “Болду-болбоду бул да каникулда жүрсө керек” деп болжоп барып жолуккам. Мен чоң эне тарбиялаган уулмун, ага айтсам “жакшы адамдын кызы” деп, батасын берип, биринчи жолугууга баргам. Ошол күндөрдү сүрөттөгөн күндөлүгүм бар, азыр аны жубайым Нурзада сактап жүрөт. Уктай албай жүрөк дүкүлдөп укмуш болгом. Ушундай алоолонгон махабаттын аркасында баш кошуп, төрт балалуу болдук. Алоолонгон махабат ар бир чыгармамда учкун болуп берди. Нурзада мени эле сүйгөн жок, ата-энемди, бир туугандарымды кошо сүйдү. Сүйүү жакшы дечи, бирок үй-бүлөдө көп нерседен сактап кала турган нерсе аялдын акылдуулугу. Жубайым менин тукумумду улайм деп төрт жолу өмүрүн тобокелге салды, операция жолу менен төрөдү. Акыркысында врачтар “өмүрүнө коркунуч келтирет” дешкен. Аялдын мына ушундай курмандыгын, жан дилин арнаганын, акылын сүйөт экенсиң.

– Үй-бүлөнү кадырлоонун үлгүсүн кимден алгансыз?

– Атам биздин көзүбүзчө эч качан апама катуу айткан эмес. Биз ошолорду көрүп чоңойдук. 10 жашта болсом керек, бир машинага түшкүлө десе балалыкка салып түшүп алыпмын. Ал, көрсө, ажырашып жаткан жубайлардын жүгү экен. Ошол жерден ата-эне бири-бирине жаман сөз айткандарын көрдүм. Баарынан жаманы – балдарды бөлүштүргөнү эле. Апам “ошондо өңүң купкуу болуп келип “апа, мен үйлөнсөм эч качан ажырашпайм” дегенсиң” дейт. Бала болсом да жан дүйнөм бүлүнүп жаман болгом.

– Балдарыңыздын чыгармачылыкка жакыны барбы?

– Эки эркек балам тең чыгармачылыкка жакын, үндөрү жакшы. Азамат учурда чет өлкөдө, англис тилин мыкты билет. Ага “сен ырдасаң болот” деп калам. Чыгармачылыгын баштаса көп ырчыга атаандаш болсо керек. Бирок азыр жеке иштери менен жүрөт. Кийинки уулум Кадырлуу да чыгармачылыкка жакын. Азыр өткөөл курагы болгон үчүн ырдатпай жатам. Комузду жакшы чертет. Эки кызым чыгармачылыкка анча жакын эмес.

– Маегиңизге чоң рахмат, алдыда боло турган концертиңизди ийгиликтүү өткөрүп алыңыз!

– Китептерин окугандан тажабаган жазуучуңуз?

– Чыңгыз Айтматов.

– Акын?

– Алыкул Осмонов.

– Ордунда болгуңуз келген тарыхый каарман?

– Токтогул Сатылганов.

– Саясаттагы каарманыңыз.

– Жок.

– Сизди суктандырган айым?

– Апам.

Нуржамал Жийдебаева



Array ( [0] => 271683 )

Сыймык Бейшекеев: “Күзгү нөшөрдү угуп, Элмирбек ыйлаган”

Автор: Гүлзада Абдырахманова
Оператор: Айбек Алимов

"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  6 
Комментарийлер(6)
15.03.2021. 10:58 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
223
Катталган:
26-01-2016
Соӊку аракети:
29-07-2021 04:45
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
♡♡♡ОШ♡♡♡
+2
Ден-соолукта,өмүрүңүз узун болсун.Өң,келбети атама окшош болгон үчүн аябай жакшы көрөм:)
15.03.2021. 13:39 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
33
Катталган:
19-01-2021
Соӊку аракети:
31-07-2021 07:22
Жынысы:
Белгисиз
+1
россияда эс алган кундор эсиндеби...
15.03.2021. 16:28 
Тайпасы:
Конок
Комментарийлердин саны:
2
Катталган:
05-01-2021
Соӊку аракети:
13-04-2021 19:55
Жынысы:
Белгисиз
0
kkkk3259780,
15.03.2021. 17:15 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
40
Катталган:
26-08-2015
Соӊку аракети:
14-07-2021 18:42
Жынысы:
Белгисиз
+2
Оо, окуп алып жашагым, жашагым келип кетти го, чиркин! Сырткы келбети да, жан дүйнөсү да күлмүңдөгөн, аруу инсан турбайбы) Чоң рахмаат Супер!
15.03.2021. 20:52 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
8
Катталган:
01-02-2021
Соӊку аракети:
02-08-2021 05:02
Жынысы:
Белгисиз
0
Айзат кыз(Тюп районунун Санташ айылынан болот, гл. гинекологдун кызы) менен мамилеңиз үзүлгөнбү?
19.03.2021. 10:39 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
63
Катталган:
16-12-2019
Соӊку аракети:
30-07-2021 15:47
Жынысы:
Белгисиз
0
Кандай гана керемет адам!Биздин тарыхта кала турган инсандар, концерттин абдан кутуп жургом бирок числосун билбей калып откоруп жибериптирмин.омурунуз узун болсун.
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
25868;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2021 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Турусбеков 109/1
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: