реклама
Архив
897   898   899   900   901   902   903   904   905   906   907   908   909   910   911   912   913   914   915   916   917   918   919   920   921   922   923   924   925   926   927   928  
844   845   846   847   848   849   850   851   852   853   854   855   856   857   858   859   860   861   862   863   864   865   866   867   868   869   870   871   872   873   874   875   876   877   878   879   880   881   882   883   884   885   886   887   888   889   890   891   892   893   894   895   896  
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837   838   839   840   841   842   843  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар

КАСИЕТ

№927 10-16-сентябрь, 2020-ж.


«Унут мени»

Алман дешчү аны. Өз аты Алмамбет. Келишимдүү, билимдүү жигит айылга мугалим болуп келгенде 35 жашта эле. Касиет экөөнүн таржымалы да ушул айылда башталган. Ал Касиеттин атасынын досу болчу.

– Кычыраган мыкты жигит экен, айылга эмнеге келиптир?

– Бир мандеми болбосо борбордон айылга эмнеге келсин?

– Үй-бүлөсү да жок бекен?

– Ажырашып кетсе керек же үйлөнбөгөн бекен?

Айылда ушундай күбүр-шыбыр кептер тарап жатты. Алар мандем деген нерсе Алмандын өтмүшү эле. Касиет 15 жашка эми кирген кези болчу. Көкүрөгү керилип, сымбатына кирип калган учур. Жарк этсе көздөрүнөн жалын бүрккөн башкача сулуу кыз эле. Кыз кыялындагы ханзаадасын күтүп жүргөндө алардын жашоосуна Алман кирди. Атасы менен тең экенине эч эле ынана албай жүрдү алгач. Шаарда жүргөнгөбү, алда канча жаш көрүнчү атасынан. Ата-энесинин күбүр-шыбырынан анын түрмөдө жалган жалаа менен отуруп келгенин угуп калганы бар.

– Алман, биздин жашоо ушундай жупуну, эми көнүп кетерсиң,- деп бапылдаган атасы.

– Жаныбек, койчу, ушинтип да сүйлөйсүңбү?

Эчен жыл өтсө да ошол коңур үн азыр да кулагында.

– Бул Касиет. Өзүң атын койгон кызым ушул. Бул аяш атаң. Мен рейсте болгондо сени төрөтканадан чыгарган ушул.

Алман бой жетип келе жаткан кызды тиктеди. Чыгармачыл адам эмеспи, кыздагы сейрек кездешчү сулуулукту дароо баалады.

– Касиет! Мен ойлогондон да сулуу кыз болуптурсуң,- деди жылмая.

Кыз дүйнөсүнүн табышмагын эркектер кайдан билсин? Ошол «сулуу кыз болуптурсуң» деген сөз төбөсүн көккө жеткирди. Эки адамдын тагдыры ушул жерде байланганын эч ким сезбеди.

ххх

Касиеттердин үйүнөн бир аз алысыраак жерде Алман жашачу. Караңгылык каптаган короодо демин ичине алган кыз агайынын терезесин акмалай берди. Тиги келин жаңы эле чыгып кеткен сыяктуу. Агайынын башталгыч класстын мугалими Зина эжей менен байланышы бар экенин билчү. Муну бүт айыл билчү. Бирок коом бул нерсеге эч качан эркекти күнөөлөбөйт эмеспи. Алманды сүттөй ак кылып, Зинаны жеткен бузуку кылып тыянак чыгарып коюшкан. Ал чыгып кетери менен болгон күчүн жыйып үйгө Касиет кирип келди.

– Касиет? Эмне болду?

– Эч нерсе.

– Атаң чакырып жатабы?

– Жок.

– Анан эмне болду?

Алман үрпөйө тиктеп калды кызды. Анын жалын бүрккөн көздөрүнөн бир нерсе окугансып, андан өзү да чочуп кеткендей кетенчиктей берди.

– Алман агай, мен...- кыз акырын шыбырады. Бирок үнү түндү жарып кеткендей сезилди. Жүрөгү кабынан ыргып кете тургандай түрсүлдөйт.

– Унчукпа...

– Мен...

– Касиет, чык.

– Зина эжей келсе болот, мен келсем болбойбу?- деп жиберди жанатан берки ызасы оозунан булт эте. Алмандын оозу эми даана ачылды. Шалак эте отуруп калды.

– Зина экөөбүз кандай кылсак өзүбүз билебиз. Ал чоң адам.

– Ал менден аз эле улуу. Мен сизди сүйөм! Келген күндөн тартып...

Көкүрөгүн жарып чыга тургандай бул сезим күчтүү болчу. Алман башына бирөө таш менен ургандай деңгиреди. Эң кыйын абалында кол созгон досунун кызы! Эч мүмкүн эмес эле. Башын чайкап жиберди.

– Бул сүйүү эмес. Бул балалык кумар, суктануу. Менде да болгон. Буларды эстеп кийин күлөсүң. Балким, уяласың.

– Жок!

– Менин алаканыма баткан кичине кыз болчусуң. Атыңды да өзүм койгом. Касиет, сен дүйнөдөгү эң таза, эң акылдуу, керемет жансың. А мен... Болбойт, мүмкүн эмес. Унут мени.

«Унут мени». Өчүргүч менен өчүрүп сала тургандай оңой айтты. Эч унута албады. Турмуш чайкаганда, урундурганда, эң оор күндөрүндө өчөшкөнсүп эң биринчи акылына Алман келчү.

«Досум, мен баарын билгем»

Касиетти мектепти бүтөрү менен сөйкө салып турмушка узатышты. Райондо аты чыккан байдын баласына ата-энеси жок дей албады. Кетерде атасынын эмес, Алмандын моюнуна асылып шолоктоп ыйлаганын эч ким этибар алган жок. «Аяш атасына жакын» деп тим болушту. Ыйдын артында эмне жатканын Алман эле билди.

– Бактылуу болушуң керек, Касиет, чырагым, ыйлабачы,- деген ошондо Алман. Өзүнүн көзүнөн жаштар ыргып кетчүдөй болуп турганын араң жашырган эле. Кызды колтуктап алып кетип бара жаткан жеңелерди көздөй умтулуп, бирок кыларга айласы жок ичтен өксүп кала берген. Ошол менен бүттүбү? Кайдан?.. Касиетсиз анык тозогу башталды. Өзүнүн кызы менен тең Касиетти сүйүп калганына бир чети ыза болсо, бир чети тагдырына таң калат. Өзү жол кырсыгына кабылганда аялы кызын алып, өзүн таштап кете бергенде да мынча жаны ачыган эмес. Ак жеринен караланып түрмөгө жатып чыкканда да жүрөгү мынча жанчылбаган. Борбордогу кадыр-баркын, ишин таштап алыскы айылга келгенде да мынча томсорбогон. Куду колундагы асыл буюмун бирөөгө алдырып жибергендей ичтен сызды. Бул кыз өзү менен кошо бүтүндөй дүйнөнүн өңүн өчүрүп кеткендей ааламы бопбоз. Зина да калды, башка да калды. Муну биринчи досу байкады.

– Алман, сен ооруп жүрөсүңбү?

– Жок, эмне болду?

– Күндөн күнгө сүйлөбөй эле баратасың.

– Жок, жакшы элемин, андан көрө Касиеттен кабар барбы?

– Аяшың күндө эле сүйлөшүп жатат, «жакшымын» дептир.

Телефонун сураганга оозу барбады. Ошол боюнча жарым жылдан кийин көрдү. Алыстан жоолук салынган келинди көргөндө эле болк этти жүрөгү. Жакын келгенде араң эсине келди. Канчадан бери бир көрсөм деп көксөгөнү чын, бирок ушу кебетесин көргөнчө көрбөй эле койсом эмне деп ичи ачышып кетти. Кыз кезинде жүзүнөн күлкүсү тыйылбаган, карегинен жалын бүрккөн кызды кимдир бирөө алып туруп сындырып койгондой эле. Ичинен бир нерсе кыйрап калгандай эле. Жүзү купкуу, көзүнүн алды көгөрүп жүрөт. Ичинде баласы да чоңоюп калган экен.

– Кандайсың?

– Кандай экенимди көрүп турасың го.

Касиет «сен» деди. Ызасы кайнап турганын сезип Алман кетенчиктей берди.

– Мен...- сөзүн эмне деп улашты билбей калды.

– Сен! Баарына сен күнөөлүүсүң. Сен коркок болбогонуңда, мени алып кеткениңде, сүйүүңдү коргогонго эркиң жеткенде булар болмок эмес. Эми көр жашоомду. Байлыгына көпкөн күйөөмдүн мени урганын, башка аялдардын төшөгүнөн келип мени кыйнап зордуктаганын, мунун баарын көрүп туруп көз жумган ата-энесин... Андан да жаманы – мунун баарын көрүп туруп «турмуш ушу» деген менин ата-энемдин кайдыгерлигин... Жалгыз кызын жалынга түртүп ийип жашап жатышкан ата-энемди көр. Көр ушунун баарын.

Алман эч нерсе дей албады. Чындыктын жүгү оор болчу. Касиеттин тагдырына чын эле баары күнөөлүү болчу. Ажырашып кетти. Баласын ата-энесине таштап, Москвага кетти. Аз өтпөй досу Жаныбек менен аялы жол кырсыгына кабылып каза болушту. Кабарды угуп ооруканага жетип барган Алманга досу акыркы сөзүн айтканга үлгүрдү.

– Сен акыркы күнгө чейин достуктун шертин бузган жоксуң. Ыраазымын сага. Касиет экөөңдүн сүйүүңдү аялым экөөбүз билчү элек. Бирок айлабыз жок болчу. Ошол үчүн биринчи колун сурап келген адамга берип салууну туура көрдүк. Атасы менен тең сага бере албайт элек. Касиет кетип калганда сенин абалыңды көрүп ого бетер жанчылдым. Анын тагдырын көрүп андан бетер жаным ачыды. Кызым кабарсыз кетти, бизге таарынычы бар.

– Досум, көп сүйлөп алыңды кетирбе.

– Алман, мен ажалдан кутулбай калдым. Жалгыз кызым бактылуу болсун дечү элем. Эми тагдырын өзү чечсин. Бир суранганым неберемди тиги иттерге бербе. Азатты өзүң чоңойт. Касиет менен Азат сага аманат.

«Сага келдим»

Алман Азаттын болпойгон жүзүн карап отуруп оор үшкүрдү. Мына, бир жылдан бери Азат экөө жалгыз. Эмне деген күндөрдү башынан өткөрдү, бирок эмгеги колуна тийип чоңойтуп алды. Мал тейлеп бүтүп, эми үйгө кире бере турган учурда бир караанды көзү чалды. Эмнегедир жүрөгү туйлай түштү. Көтөргөн чоң сумкасы бар жаш аял экенин байкады. Көзүн бардап алып Касиет экенин тааныды да, жаш балача жүгүрүп жөнөдү. Карга сүрдүгүп жыгылып-туруп жетип барганча аалам токтоп калгандай сезилди.

– Сенби? Келдиңби?

– Келдим. Сага келдим. Ата-энеме, сага, бүт ааламга таарынып кабарлашпай койдум эле, жакында эле ата-энемдин каза болгонун уктум. Сен атамдардын үйүндө экениңди угуп... Азатты, уулумду багып жатканыңды уктум.

– Мага келдиң! Касиетим!- деди көзүнө жаш айланган Алман. Жаш балача кучактай берди. Экөө тең карга жыгылды. Ыйлап жатышты. Бирөө жоготтум деп ойлогон бакыты кайтып келгенине, экинчиси таарынычтын айынан эчен азап-тозок күндөрдү өткөргөнүнө ыйлап жатты. Ошондой эле бул көз жаш бакыттын көз жашы болчу.

ххх

Жайлуу, ысык бөлмөдө келин төрөлө элек наристесине байпак токуп отурду. Эшик ачылып, 1-класста окуган уулуАзат менен күйөөсү Алман кирип келди.

– Келип калдыңарбы?

– Атамдын сабагы бүткөнчө күтүп отурдум. Үшүдүм, апа.

– Азыр тамак чыгарам. Силер колуңарды жуугула.

Алман менен Касиет бирин-бири ысык карап коюшту. Бул азап-тозоктон өтүп, бирин-бири тапкан ашыктардын көз карашы эле.

Нуржамал Жийдебаева



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  2 
Комментарийлер(1)
18.09.2020. 08:22 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
128
Катталган:
14-04-2016
Соӊку аракети:
22-09-2020 20:08
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Түп айылы
+1
Турмушта эмнелер гана болбойт. Бул өзү чыгарма болсо да, ушуга окшогон түркүн тагдырлар кездешет экен го.
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 2 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 2) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
24493;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2020 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Жибек Жолу проспектиси 381
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: