Архив
897   898   899   900   901   902   903   904   905   906   907   908   909   910   911   912   913   914   915   916   917  
844   845   846   847   848   849   850   851   852   853   854   855   856   857   858   859   860   861   862   863   864   865   866   867   868   869   870   871   872   873   874   875   876   877   878   879   880   881   882   883   884   885   886   887   888   889   890   891   892   893   894   895   896  
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837   838   839   840   841   842   843  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар

КУРСАКТАГЫ БАЛА ООРУЛУУ БОЛСО... ТӨРӨГӨН ОҢБУ ЖЕ БОЙДОН АЛДЫРЫШ КЕРЕКПИ?

№916 25-июнь-1-июль, 2020-ж.


Бала – бакыт. Эне үчүн курсакта тогуз ай көтөргөн баласынын жарык дүйнөгө тубаса оорулуу төрөлүшү оор сокку болору бышык. Дарыгерлердин "убагында текшерилип тургула" деп талап кылганы да ушундан улам. Эгер курсактагы бала тубаса дарт менен төрөлөрү билинсе эне эмне кылышы керек? Төрөш керекпи же бойдон алдыруу керекпи? Алдыда ушул жаатта адистер жана энелер ой бөлүшөт.

“ТАНДОО АЛДЫНДА ТУРАМ”

Атын атагысы келбеген келин Миң-Куштан болот. Ал учурда 5-наристесин жарык дүйнөгө алып келүү алдында турат. Бирок баланын патология менен төрөлөрү аныкталган. Алдыда эне-баланы адистердин дагы бир топ изилдөөлөрү күтүп жатат. Эгер бала төрөлгөндөн кийинки операцияларды көтөрө алса жана ооруну айыктырууга мүмкүн болсо, анда жакшы.

– 3 уул, 1 кызыбыз бар. Жалгыз кызыма түгөй кылып алсакпы деп бешинчи бала тууралуу ойлонуп жүргөнбүз. Бирок жакын арада боюмда болот деп күткөн эмесмин. Күтүүсүз болуп калды. 4-баламда кош бойлуулукту оор көтөрүп, кыйналып төрөгөм. Кайрадан боюмда болгондон кийин канча жума болгонун билбей эле каттоого турууга бардым. Кыз экен, бирок патология менен төрөлөт деп жатышат.

Өзүбүз Бишкекте батирде турабыз. Баланын оору менен төрөлөрүн айтсак, кайненем атайын айылдан келиптир. “Түйүлдүк чоңоюп кете электе алдырып сал. Оорулуу кыздын азабын өмүр бою тартасыңар. Андан көрө ушул төрт балаңарды аман-эсен чоңойтуп, батирлеп жүрбөй, үйүңөрдү бүтүрүп алгыла”,- деп жатат. Ал тургай аборт жасатууга акча да таштап кетти. Жолдошум бул боюнча эч нерсе дей элек. Ал эми дарыгерлер “бала төрөлгөндөн кийин оорусун айыктырууга үмүт аз. Ал үчүн кымбат операциялар, процедуралар керек” дешүүдө. Алдыда кош бойлуулуктун экинчи “үч айлыгы” (триместр) турат. Бала чоңоюп кете элегинде чечим кабыл алышым керек, оор тандоонун алдында турам.

“АЙРЫМ ВРАЧТАР “АДАМ БОЛБОЙТ, АЛДЫР” ДЕЙ БЕРИШЕТ”

Дагы бир каарманыбыз Жанат Кубатбекова 1 жашар кызына операция жасатуу үчүн Түркияга кетүү алдында турат. Баласын айыктырууга үмүтү чоң.

– Кызым Айша 2019-жылы 21-февралда төрөлгөн. Боюмда 29 апта болгонунда УЗИге текшерилсем, патология менен тууларын айтышкан. Кызымдын диагнозу: миеломенингоцеле (spina bifida, омурткалардын кыр аркаларынын өспөй калып, жүлүндүн кабыкчасынын сыртка чыгып калышы), гидроцефалия (башта жүлүн суюктугу болгон ликвордун ашыкча топтолуп калышы). УЗИ жасаган врачтар бойдон алдырууну сунушташты. Гинекологдор “мөөнөтү чоң, алдырууга кеч” деп баш тартышты. Ошентип төрөдүм. Төрөлгөндө 4 омурткасы деформацияланып, жүлүн кабыкчасы сыртка чыгып, башына суу толуп туулду. Булар нерв булчуңдарга, бут-кол кыймылдарына, акыл-эстин өсүшүнө терс таасир этет экен.

Башы килейип турса, өзү араң жан жатса кызыма боорум ачып, “эми кантип жашап кетет, эмнеге муну жарык дүйнөгө алып келип кыйнадым экен?” деп өкүндүм. Бирок биринчи дарылатуудан кийин башынын көлөмү кичирейип жакшы болуп калды. Анан бул оору тууралуу сураштырып, окуп, Айшаныкындай диагноз менен төрөлгөн башка балдардын апаларын таап, алар дарылатса болорун айтып жатышты. Элден акча чогултуу аракетин көрдүк. Азыр керектүү каражат топтолуп калды, бирок учурдагы кырдаалга байланыштуу Түркиядагы обсервация жана башка маселелерге дагы көп акча керек экен. 1-июлда жолго чыкканы турабыз.

Кош бойлуу кезинде баланын оорулуу төрөлөрүн билген энелерге эмне деп кеңеш бермекчимин? Текшерүүлөрдөн тыкыр өтүү керек. Каттоого туруу үчүн эрте барыш керек. Анан айрым врачтар “адам болбойт, алдыр” деп жөн эле айта беришет. Акыркы чечим баары бир эненин колунда. Эч бир эне баласын өлүмгө кыйбайт. Чоң мөөнөт болуп кеткиче эрте ойлонуу керек. Антпесе чоң тандоого кептелип стресс болуп, курсактагы баланы ого бетер кыйнайсыңар.

“ПАТОЛОГИЯНЫН ООРДУГУНА ЖАРАША КЕҢЕШ БЕРИЛЕТ”

Энелерди тандоого туш кылган түйүлдүктүн патологиясы, анын түрлөрү, кандай учурда энеге бойдон алдыруу кеңеши берилет жана башка көйгөйлөр тууралуу УЗИ диагностикасы врачы, хирург, урогинеколог Калдарбек Бахтахунов айтып берди.

– Курсактагы баланын патологиясынын көп түрлөрү болот. Мисалы, Даун синдрому, Патау, Эдвардс синдрому сыяктуу хромосомалык оорулар болушу мүмкүн. Бул жагдайда энелерге баланы бойдон алдыруу сунушталат. Ал ооруларды бала төрөлгөндөн кийин да дарылоого мүмкүн эмес. Ал эми эрди, таңдайы жырык төрөлүүсү, курсак көңдөйүндөгү грыжа сыяктуу төрөлгөндөн кийин дарыласа боло турган патологиялар да бар.

Мунун баары эле кош бойлуулук мезгилинде аныктала турган дарттар. Андыктан кош бойлуу аял өзүнүн дарыгери, гинекологу, генетиги менен тыгыз байланышта болуп, текшерүүлөргө олуттуу мамиле жасашы керек. Мисалы, кийин баланын шал болуп баспай калышын шарттаган баш мээнин, жүлүндүн патологиясы да аныкталышы мүмкүн. Бул учурда ата-энеге бала өмүрүн майыптар арабасында өткөрөрүн жакшылап түшүндүрүү керек. Ал эми эрини жырык төрөлгөн баланын эрдин тигип койсо жакшынакай эле жашап жатпайбы.

“200 СОМДУ АЯБАЙ БАРДЫК ТЕКШЕРҮҮДӨН ӨТҮҮ КЕРЕК”

– Азыр УЗИ, допплерден тышкары скрининг деген изилдөө бар. Кош бойлуулуктун 11-аптасынан 14-аптага чейин алгачкы скрининг жүргүзүлөт. Дал ушул учурда баланын тулкусу менен башы бириккен аймагынын жоондугуна, жүлүнгө жана омурткаларга, буттарынын узундугуна, мурун сөөктөрүнүн узундугуна карап Даун синдромун аныктоого болот. Муну УЗИден деле көрүү мүмкүн. Эгер жогоруда саналган органдар күмөн жаратса лабораториялык кошумча изилдөө сунушталат. Мында скрининг жасалып, баланын Даун экендигин даана аныктоого мүмкүн. Бул учурда айла жок, энеге бойдон алдыруу сунушталат.

Бойдон алдыруу боюнча кеңешти УЗИ же скринингге тарткан врач эле айтып койбой, адамды репродукциялоо борборундагы адистерге, генетиктерге жиберебиз. Алар синдром тууралуу кенен түшүнүк беришет. Мисалы, көптөн бери балалуу боло албай, бала жытына зар болуп жүргөн энелер же көптөгөн аракеттер менен бойдо болтуруп бала күтүүнү пландап жаткан энелердин бойдон алдыруу сунушуна макул болуусу абдан оор.

Кош бойлуу аял менен маселе жаралбашы үчүн гинекологдорго төмөнкүдөй талаптар коюлат: 11-аптадан 13-аптага чейин 1-скрининг, 16дан 20-аптага чейин 2-скрининг жасалышы керек. Бирок айрым гинекологдор скринингдин жыйынтыктарын көзгө илбей, кош бойлуу аялдын 200 сомун аяганына макул болуп, катуу талап койбой скринингге тартуу мезгилин өткөрүп жиберишет.

Кыргызстанда курсактагы баланы изилдөөдөн өткөрүү үчүн шарттар бар. Мисалы, УЗИ кызматы 400 сом, ал эми скрининг десе эле кымбат процедураны ойлошот экен. Ал 600 сом, УЗИден 200 сомго эле айырма. Андан соң убакыт өтүп, түйүлдүк чоңойгондон кийин, тактап айтканда, 22 аптадан кийин допплерге тартып да кээ бир ооруларды аныктап калышат. Бул учурда да бойдон алдыруу тандоосуна кептелген энелер бар. Мисалы, кальций, фолий кычкылдыгы жетишпегендиктен баш сөөктүн капкасы ачык бойдон калып, мээси көрүнүп калган балдар болот. Андай баланы төрөйм дегени менен төрөлгөндө эле өлөт, жашай албайт.

“ИСЛАМДА БАЛА ООРУЛУУ БОЛСО ДА 4 АЙДАН АШКАНДАН КИЙИН АЛДЫРГАНГА БОЛБОЙТ”

Ар бир жасаган ишибиз үчүн Кудай алдында жооп беребиз деген ишеним бар. Айрым энелер баланын патология менен төрөлөрүн билсе да, ушул жоопкерчиликтен коркуп баланы бойдон алдырышпайт. Ислам дининде бул маселе боюнча кайсы жол шариятка туура келерин Кыргызстан мусулмандарынын дин башкармалыгынын диний маселелер бөлүмүнүн адиси Бактияр Токтогазы уулу айтып берди.

– Кандай гана жан болбосун, аны Кудай жараткандан кийин өлүмгө кыюуга эч кимдин укугу жок. Негизи эле бойдон алдыруу шариятка таптакыр туура келбейт. Бирок бала туулгандан кийин азап чегип оор дарт менен оорушу дарыгерлер тарабынан аныкталса, анда түйүлдүккө 4 ай болгонго чейин бойдон алдырса болот дешет аалымдар. 4 айдан ашкандан кийин оорулуу төрөлөрү билинсе дагы, баланы сактап калып жарык дүйнөгө алып келүү шарт. Ошондой эле төрөт учурунда эне менен балага бирдей коркунуч жаралса, анда баланы эмес, энени сактап калыш керек. Кош бойлуу аял бир эле дарыгерге барып, ал чыгарып берген жыйынтык менен эле бойдон алдырып салбашы керек. Адам дагы, аппарат дагы жаңылат. Ошондуктан бир нече текшерүүлөрдөн өтүп, бир нече адистерге барып, баланын ден соолугу тууралуу толук маалымат алгандан кийин гана бойдон алдыруу же алдырбоо маселеси жөнүндө ойлонуу керек.

Гүлжан Асанкожоева
koom@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  -3 
Комментарийлер(3)
29.06.2020. 13:25 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
13
Катталган:
07-11-2019
Соӊку аракети:
09-07-2020 03:23
Жынысы:
Белгисиз
+3
Баласын да өзүн да кыйнап эмне кереги бар?
02.07.2020. 10:16 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
175
Катталган:
28-12-2013
Соӊку аракети:
05-07-2020 18:29
Жынысы:
Белгисиз
+2
Эне көзү тирүү кезинде любой кыйынчылыкка чыдап тарбиялай берет ооруулуу баласын. Бирок көзү өтүп кеткенден кийинчи? Баланы ким карайт? Оорулуу баланы төрөрдөн мурда ушуну ойлош керек да. Азыркы заманда бала энесин карабай кеткен учурлар бар,бир тууган бир тууганына карамак беле,тем более оорулуу болсо. Келечеги жок баланы төрөп кыйнаштын кереги жок деп ойлойм.
03.07.2020. 13:09 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
71
Катталган:
25-08-2013
Соӊку аракети:
08-07-2020 19:40
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Сүлүктү
0
Менин дагы боюмдагы 16 недель болгондо узиге тушсом ичегилери жок, анын ордуда суу толуп турат деген эле. Канча текшеруудон оттум, бутум жеткен жерге чейин бардым, баары бир диагноз айтышты. Торолсо дагы сразу чарчап калат, жашай албайт дешти. 20 недель болуп кетти. Озум ишенбей журо бердим, акыры кайненем, апамдар врач менен суйлошуп алып барып таблетка менен торотуп алды.
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
24125;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2020 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Жибек Жолу проспектиси 381
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: