Архив
897  
844   845   846   847   848   849   850   851   852   853   854   855   856   857   858   859   860   861   862   863   864   865   866   867   868   869   870   871   872   873   874   875   876   877   878   879   880   881   882   883   884   885   886   887   888   889   890   891   892   893   894   895   896  
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837   838   839   840   841   842   843  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар

ЭНДОМЕТРИОЗ. ДАРТ ӨТҮШҮП КЕТСЕ АЯЛ ЖАТЫНДАН КОЛ ЖУУЙТ

№892 5-11 декабрь, 2019-жыл


Көптөгөн окурмандар аялдарда көп кездешкен эндометриоз оорусу тууралуу маалымат берүүбүздү суранышты. Андыктан онколог-гинеколог Гульзада Аденовага кайрылып дарт боюнча маалымат алдык.

“ЭНДОМЕТРИОЗ – ИЧИНЕ СУЮКТУК ТОЛГОН БАРСЫЛДАК”

– Эндометриоз оорусу менен Кыргызстанда болжол менен 25-45 жаш курактагы 100 аялдын 15и ооруйт. Аталган дарт аялдар арасындагы тукумсуздуктун 35-40 пайыздайын түзөт. Бул дарт аялдарга балалуу болуу мүмкүнчүлүгүн тартуулаган жатын менен байланыштуу.

Жатын 3 катмардан турат. Эң ички катмары эндометрий деп аталат, түзүлүшү боюнча былжырлуу кабыкча. Ортоңкусу булчуңдуу миометрий катмары, сырткысы периметрий деп аталган илешмелүү (уюма) кабыкча. Ай сайын этек кир келер учурда эндометрий кабыкчасы сыйрылып, кан агуу башталат. Эндометрий кабыкчасынын ткандары табигый мыйзам ченемдүүлүк боюнча ордунда гана өсүп, башка жактарга өспөшү, тарабашы керек. Бирок кайсы бир себептер менен ал ткандар жатындын берки катмарларына, жатын моюнчасы, табарсык, өпкө, көзгө жана башка органдарга да тарап, өсүп кетет.

Өскөн жеринде ал эндометриозду пайда кылат. Эндометриоз – бул ичине кочкул күрөң коюу суюктук толгон барсылдак. Таң калычтуусу, эндометрийде этек кир келип, кан агуу башталганда башка жактарда өскөн эндометриоздордо да кан кетүү башталат (гормондордун таасиринин арты менен). Кан кетүүдөн жанындагы башка ткандар сезгенип, калыңдап, түзүлүшү өзгөрө баштайт. Ушундан улам этек кир келген сайын оорутуу катуу болот. Илимде сейрек болсо да көздүн былжырлуу кабыкчасында өскөн эндометриоздо ай сайын кан кеткен учурлар белгилүү.

"СЕБЕПТЕРИ – АБОРТ, ОПЕРАЦИЯ ЖОЛУ МЕНЕН ТӨРӨӨ"

– Дарттын эмнеден келип чыгары боюнча медицинада так түшүндүрмө жок. Бирок келип чыгышын шарттайт деген факторлор бар.

Алар:

  • Тукум куучулук. Апасы эндометриоз менен ооруган болсо кызы да оорушу мүмкүн.
  • Тубаса оорулуу төрөлүү. Түйүлдүк жаралып жатканда кайсы бир терс таасирлерден улам кээ бир органдарда гормондордун айынан эндометрий клеткалары жаралып калат.
  • Аборт, жатын моюнчасындагы эрозияны күйгүзүү, операция жолу менен төрөө, миомага жасалган операция. Жаракат алган эндометрий былжырынын ткандары үзүлүп, канга кошулат да, кан менен барып бир жерге токтоп, ошол жерде өсүп калат. Этек кир келип жатканда деле ткандар үзүлүп канга кошулуп кетиши мүмкүн.
  • Иммунитеттин төмөндөшүнөн, стресстен гормондордун өзгөрүшү (бирок изилдөөчүлөр буга көп кошулбайт).

“ДАРЫЛАБАСА БАРСЫЛДАКТАР БАШКА ОРГАНДАРГА ЖАЙЫЛЫП КЕТЕТ”

– Дарттын 3 түрү бар:

  • Ички гениталдык, башкача айтканда жатында гана өсчү эндометриоз (аденомиоз деп аталат). Оорунун 1-стадиясында эндометриоздун саны бирөө болот жана ал эндометрий катмарында гана өсөт. Дарттын 2-стадиясында көлөмү мурункудан да чоңоёт. Көбөйүп, саны бир нечеге жетет жана алар жатындын миометрий, периметрий катмарына чейин тереңдеп өсүп кетет. Жатын чоңоюп, бойдо 5-6 апталык түйүлдүк бардагыдай көлөмдө болуп калат. Гениталдык эндометриозду көбүнчө миома да коштоп жүрөт. Анткени миома да гормондорго көз каранды жана жатында өсөт.
  • Сырткы гениталдык эндометриоз. Бул эндометриоздордун жыныс кыны, жатын моюнчасы, эн бездери, жатын түтүкчөсүнө тарап өсүп кеткени. Мындай көрүнүш оорунун 3-стадиясында күтүлөт.
  • Экстрагениталдык эндометриоз. Бул эндометриоздордун ичеги, табарсык, көтөн чучук, өпкө жана башка органдарга тарап, өсүп кетиши. Өсүү менен кошо аларды да сезгентип, адамдын абалын начарлатат. Мындай көрүнүш оорунун 4-стадиясында жолугат. Аялдарда көбүнчө ички гениталдык эндометриоз кездешет.

ЭТЕК КИР КЕЛГЕНДЕ КАН КУЮЛУП АГАТ, ТҮЙҮЛТҮП ООРУТАТ”

Дарттын белгилери төмөнкүлөр:

  • Этек кирде кандын мурдагыларга салыштырмалуу көп келүүсү, оорутуу. Оору өтүшүп баштаганда этек кир апталап келет, түйүлтүп оорутат. Аял кыймылдай албай жана катуу дем ала албай, бүк түшүп жатып калат. Чоңдор үчүн чыгарылган памперс кийип, аны 3-4 саат сайын которгонго аргасыз болот. Этек кир токтоп баштаганда күрөң өңдөгү суюктук келет. Көтөн чучукта өскөнү даарат кагазынын кан болуп калганы менен белги берет. Дарттын 4-стадиясында оорутуу дайыма сакталып, заара кылганда, заңдаганда күчөшү мүмкүн.
  • Жыныстык катнаштагы оорутуу.
  • Тукумсуздук. Уруктанган жумуртка клеткалары жатынга жабыша албайт, эгер жабышып өсө баштаса да бойдон түшүшү мүмкүн. Эгер эндометриоз эн безинде болсо жумуртканын жаралышы кыйын же жаралбайт. Кокус жатын түтүкчөсүндө болсо урукту өткөрбөй тосуп калат.
  • Анемия. Кан кетүүлөрдөн улам анемия жаралат.
  • Алсыздык, ич катуу, көңүл айлануу (өзгөчө этек кир келген учурда).

ДИАГНОЗ

Диагноз үчүн УЗИнин жыйынтыгы, кандын жана тиешелүү гормондордун анализи керектелет. Айрым учурда компьютердик томография керектелиши мүмкүн.

“ДАРЫЛОО ЖАРДАМ БЕРБЕСЕ ЖАТЫН АЛЫНЫП САЛЫНАТ”

– Дарылоонун 2 ыкмасы бар: консервативдүү дарылоо (дары-дармектер менен) жана операция ыкмасы.

  • Консервативдүү дарылоодо оорутууну басуучу, сезгенүүнү жоюучу жана гормоналдык дары-дармектер берилет. 1-2-стадияларда балалуу болуу мүмкүнчүлүгү кайсы бир пайыз бар болгондуктан аял кааласа, төрөгөнгө аракет кылса болот. Төрөөнү врач өзү да сунушташы ыктымал. Бирок бойдо болбой же болгон күндө да түшүп калышы мүмкүн. Негизи кош бойлуулук кезде эндометриоз өспөй жана көбөйбөй турат. Айрым учурда майдалары жок болуп кетиши да ыктымал.Гормоналдык дарылар этек кирдин келишин токтотуу менен эндометриоздун башка жактарга таралып кетишинин алдын алат, өсүшүн токтотот, көлөмүн кичирейтип барып жок кылат. Дарылануу 6 айга жана андан узакка созулат.
  • Операция ыкмасы. Бул дары-дармектер жардам бербеген учурда жана оорунун 3-4-стадияларында колдонулат. Операция эндометриоздордун өскөн жерине жана санына жараша жүргүзүлүп, алар алынып салынат. Мисалы, алар жатында көбөйүп кеткен болсо жатын жарым-жартылай же толук алынат. Жатындан сырткары жатын түтүкчөсүнө, эн безине чейин тарап, жайылып кетсе аталган органдар чогуу алынат. Аял балалуу болуу мүмкүнчүлүгүнөн кол жууйт. Кокус көтөн чучукта бар болсо анда операцияга проктолог хирург, табарсыкка жайылса уролог хирург кошо катышат.

АЛДЫН АЛУУ

– Этек кир адаттагыдан көп кан агуу, катуу оорутуу менен коштолсо дароо эндокринолог-гинекологго же гинекологго текшерилүү керек. Балалуу болууну пландабаган учурда бойдо болуунун алдын алып, абортко жетпөө керек. Оору жок болгон учурда деле 1 жылда 2 ирет текшерилүү зарыл. Миоманы алдыруу боюнча операция жасаткандарда, жатын моюнчасындагы эрозиясын күйгүзгөндөрдө, операция жолу менен төрөгөндөрдө эндометриозго кабылуу коркунучу чоң болгондуктан врачка барып убагы менен текшерилүүнү унутпоо керек.

Канымжан Усупбекова
densooluk@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 1 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 1) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
23471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2020 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Жибек Жолу проспектиси 381
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: