«Жылдын супер көк бөрүчүсү»

Жыйынтык

Башка сурамжылоолор


Архив
844   845   846   847   848   849   850   851   852   853   854   855   856   857   858   859   860   861   862   863   864   865   866   867   868   869   870   871   872   873   874   875   876   877   878   879   880   881   882   883   884   885   886   887   888  
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837   838   839   840   841   842   843  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар

МАЙЛУУ ТАМАК – ИНФАРКТКА КАБЫЛУУНУН БИР СЕБЕБИ

№887 31-октябрь-6-ноябрь, 2019-ж


Статистикага кайрылсак, Кыргызстанда жыл сайын жүрөк оорусунан 18 миңдей, ал эми күн сайын 50дөй адам көз жумат. Миокарддын инфаркты да жүрөк ооруларына кирет. Дарттын жаралышы жана аны дарылоо жолдору тууралуу кардиохирург Эсаналы Сарыков маалымат берди.

ЖҮРӨКТҮН БУЛЧУҢУНА КАН БАРБАЙ КАЛЫП, ТКАНДАРДЫН ӨЛӨ БАШТАШЫ

Миокард – жүрөктүн булчуңу. Ишемия – жүрөктүн булчуңуна кандын барышынын азайышы же барбай калышы. Демек, миокарддын инфаркты жүрөктүн булчуңуна кандын барбай калышы менен анын ткандарынын өлө башташы.

Жүрөктө 3 артериалдык кан тамыр бар. Анын экөө жүрөктүн сол карынчасында, бирөө оң карынчасында жайгашкан. Сол жактагылары жүрөктү кан менен 75 пайыз камсыздайт.

Миокарддын инфарктына жеткирүүчү башкы себеп – атеросклероз оорусу. Аталган ооруда артериялык кан тамырдын керегесинин (стенка) бир жерине холестерин түйдөкчөсү туруп калат да, ал жерге башкалары жабышып, көлөмү чоңоё берет. Чоңоюп кеткенде кан тамырда тыгынды пайда кылат. Кан жетишсиздигинен жүрөктүн пристубу кармаганда май түйдөкчө жарылып, уюган кан (тромбоз) жүрөккө өткөн канды биротоло бууп калат. Ошентип миокарддын инфаркты келип чыгат. Жүрөктүн булчуңу кан барбай калгандан 20-40 мүнөттөн кийин өлө баштайт (некроз).

Жүрөктүн кан тамырларынын биринин же экөөнүн тең кан тамырлары холестерин түйдөкчөлөрү менен бүтөлүп калуусу мүмкүн. Кээде үч артериялык кан тамырдын чогуу башталган эң жоон жеринен (эне тамыр) кан тамыр холестерин түйдөкчөсү менен буулуп калат. Мындайда адамды сактап калуу ыктымалдуулугу жок. Бир же 2 кан тамыр буулуп калса, анда адамды сактап калууга мүмкүнчүлүк бар.

ИНФАРКТТЫН БЕЛГИЛЕРИ

  • Жүрөктүн кагышы ылдамдап, жүрөк сайгылашып кысылып катуу оорутат, көкүрөк ысып чыгат
  • Оорутуу сол тараптагы колго, моюнга, ийинге, далыга тарайт
  • Оорутуу жаактын ылдыйкы бөлүгүнө, ич тарапка да берилет
  • Муздак кара тер басат, тери кубарат.
  • Аба жетпей кыстыгуу, демигүү жаралат
  • Адам кусушу мүмкүн
  • Приступ 15 мүнөттөн тартып бир нече саатка чейин созулушу ыктымал

Инфарктка көбүнчө эркектер кабылат. Анткени аялдардын организминдеги гормондор аны канча бир пайызда сактап турат.

ИНФАРКТ БОЛГОНДО ЭМНЕ КЫЛУУ КЕРЕК?

Оору белгилери билинген адам ашыкча кыймылдабай, түз жерге жатуусу керек. Жанындагылар же үйүндөгүлөр башын бийик жаздап берүүсү, кечиктирбей “Тез жардам” кызматын чакыруулары зарыл. “Тез жардам” келгичекти тилинин алдына 1 таблетка аспирин менен 1 нитроглицерин дарысын салуу сунушталат. Аспирин коюуланып кеткен канды суюлтса, нитроглицерин жүрөктүн кан басымын түшүрөт жана кан тамырды кеңейтет.

Эгер бир жолу колдонууда нитроглицерин жардам бербесе, анда аралыгын 15 мүнөт кылып дагы 2 жолу берүүгө болот. Жалпы 3 жолу берилет. Андан ашык берсе кан басым өтө түшүп кетип, адамдын абалы ого бетер оорлойт.

Эскертүү: эгер адамда ашказан жарасы болсо аспирин берүүгө болбойт!

Эгер “Тез жардам” кызматы жок аймак болсо, анда аны машинага түз жаткызып башын бийик коюп, тезинен эң жакын ооруканага алып баруу керек.

Адам айылда же шаарда жашайбы, медициналык биринчи жардам көрсөтүлгөн соң аны 3 саат ичинде тезинен ангиограф аппараты бар шаарга алып барып, ангиопластика операциясын жасатуу зарыл. Анткени кан барбай калгандан улам өлө баштаган жүрөктүн бөлүгү чоңоюп кете электе, башкача айтканда, соо ткандарды көбүрөөк сактап калууга аракет кылуу керек.

Инфарктка кабылган адамды алып барар замат ал жердеги врачтар анализин алып, ангиоаппарат аркылуу коронарография жүргүзүшөт. Коронарографияда ооруну сездирбөөчү укол сайылып, адамдын жоон санындагы же колундагы күрөө кан тамырга ичке катетер киргизилет. Ал катетер жүрөктүн кан тамырларына контрасттык суюктукту, буга кошо стент (тирөөч) жеткирет. Контрасттык суюктук кан тамырдын кайсы жери бүтөлүп калганын монитор аркылуу көрүүгө жардам берет. Ангиопластика – кан тамырдын ошол бүтөлгөн жерине стент коюу. Стент кан тамырды калыпта кармап турат.

Эгер ангиопластика жасоого мүмкүнчүлүк болбосо (май түйдөкчөлөрү тамырды узатасынан жаап калса), анда аорта-коронардык шунт коюлат. Шунт кан тамырдын жарабай калган бөлүгүн алмаштыруучу жасалма кан тамыр.

ЧОҢ ЖАНА КИЧИНЕ ОЧОКТУУ ТҮРҮ

Инфаркт 2 түргө бөлүнөт. Жүрөктүн булчуңунун кан жетпей калган бөлүгү чоң болсо, чоң очоктуу, кичине болсо кичине очоктуу делет. Чоң очоктуу инфарктта айрым учурда жүрөктүн булчуңунун өлгөн бөлүгү басымга туруштук бере албай, айрылып кетиши мүмкүн. Мындай болгондо кан жүрөктүн баштыкчасына куюла баштайт. Эгер тезинен операция жасалбаса, адам өмүрү менен коштошот. Айрымдар турган жеринен мүрт кетиши мүмкүн.

Кичине очоктуусун дарылап-айыктыруу оңоюраак, чоң очоктуусу кыйынга турат жана узак убакытты талап кылат. Инфарктка учураган жер калыңдап, катуу тартып калат (берч сымал). Бул өмүр бою кетпейт. Ткандары өлгөн бөлүктүн милдетин соо ткандар аркалап, аларга күч түшүп, жүрөк кыйналып иштейт. Адам жүрөгүнө жардам берүү үчүн өмүр бою үзгүлтүксүз дары ичет.

Эгер адамга 3 саат ичинде ангиопластика жасалбаса, анда кийинки 9 саат ичинде жасалышы зарыл (адам каза болуп калбаса). Албетте, бул убакытта жүрөктүн булчуңдарынын көп бөлүгү өлөт, кантсе да адамды аман алып калууга болгон үмүт.

Инфаркттан кийин калыпка келүү үчүн дары-дармектерден тышкары физикалык көнүгүүлөр, диета сунушталат. Куурулган, майлуу, туздалган, ышталган азыктарды жебей, жашылча-жемиштерге, майлуу эмес сүт азыктарына, семиз эмес балыкка басым жасоо керек. Тоок жана үндүк эттеринин териси сыйрылып сууга бышырылат. Туз болушунча аз колдонулат. Спирт ичимдиктерин ичүүгө болбойт!

ИНФАРКТКА АЛЫП КЕЛҮҮЧҮ БАШКА СЕБЕПТЕР

  • Жогорку кан басым оорусу
  • Тукум куучулук
  • Жүрөктүн стенокардия оорусу
  • Кант диабети
  • Тамеки чегүү, спирт ичимдиктерин ичүү
  • Аз кыймылдуулук, ашыкча салмак


ДАРТТЫН АЛДЫН АЛУУ

  • Жашылча-жемиштерди көп колдонуу
  • Атеросклероз оорусунун алдын алуу (малдын майы, семиз эт, майлуу тамактар холестерин түйдөкчөлөрүн жаратат. Андыктан малдын майын колдонбой коюу оң)
  • Кан басым оорусу бар болсо, убак-убагы менен электрокардиограммадан, эхокардиографиядан өтүп туруу
  • Кант диабети барлар кандагы канттын өлчөмүн көзөмөлдөтүп туруусу зарыл
  • Стресстен чыгуу жолдорун үйрөнүү
  • Семиздер арыктоого аракеттенүүлөрү керек
  • Спорт менен алектенүү, жок дегенде эки күндө бир 30-40 мүнөт чуркоо же анын ордун тез басуу менен алмаштыруу
  • Тамекини таштоо (бул адатты калтырса инфарктка кабылуу коркунучу 79 пайыз азаят).


ЭСКЕ АЛУУ ОҢ!

Атеросклероз, жогорку кан басым, кант диабети оорусу барларда миокарддын инфарктына чалдыгуу коркунучу чоң. Алар врач жазып берген дарысын үзбөй ичүүлөрү зарыл. Жандарында дайыма аспирин, нитроглицерин болуусу шарт.

Окумуштуулардын изилдөөлөрүнө караганда, организмдеги билинбеген оорудан жана болочоктогу инфаркттан кабар берчү белгилер: уктап жатканда коңурук тартуу, дем алуунун кыска убакытка токтоп кала баштоосу, тиштин бүйлөлөрүнүн каноосу жана буттун шишүүсү, жүрөктүн кагышынын бузулушу, басып баратканда тең салмактын жоголуусу. Мындан тышкары эркектерде чачтын түшө башташы. Мындай белгилер билинер замат кардиологго көрүнүү зарыл.

Канымжан Усупбекова
densooluk@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
23199;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2019 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Жибек Жолу проспектиси 381
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: