«Жылдын супер актёру»

Жыйынтык

Башка сурамжылоолор


Архив
844   845   846   847   848   849   850   851   852   853   854   855   856   857   858   859   860   861   862   863   864   865   866   867   868   869   870   871   872   873   874   875   876   877   878   879   880   881   882   883   884   885   886   887   888  
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837   838   839   840   841   842   843  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар

АТА-ЭНЕ МЕКТЕПТЕГИ ФОНДДОРГО АКЧА БЕРҮҮГӨ МИЛДЕТТҮҮ ЭМЕС!

№884 10-16-октябрь, 2019-ж.


Жыл сайын жаңы окуу жылынын башталышы менен мектептердеги акча чогултуулар тууралуу маселе кызуу талкууланат. Үстүбүздөгү жылдын 2-октябрында ата-энелер тобу бул маселени көтөрүп Бишкекте Жогорку Кеңештин имаратынын алдында митингге чыгышты. Ошол эле күнү Билим берүү жана илим министрлиги мектеп администрациясы, мугалимдердин окуучулардан акча чогултуусуна тыюу салуу боюнча буйрук чыгарды. Бирок бул буйрук менен коомдогу талкуу токтогон жок. Ата-энелер «аталган буйрук акча чогултууларды токтотпойт» дешсе, министрлик «ата-энелер фондун жана камкордук кеңештерин жоё албайбыз» деп билдирүүдө. Биз түзүлгөн кырдаалды талдап көрдүк.

“КҮЗӨТ КЫЗМАТЫНА ЖЫЛЫНА 2 МИЛЛИОН СОМ ЧОГУЛТУЛАТ”

Мектептерде мыйзамсыз акча чогултуулар акыркы жылдары көбөйүп кеткенден улам окуучулардын ата-энелери быйыл сентябрь айында Республикалык ата-энелер коомдук бирикмесин түзүшкөн. Анын лидерлеринин бири Төрөхан Жунусбеков колунда жок ата-энелерди мектеп директорлору кыйнап, акча чогултуп жаткандан кийин бул маселени коомчулукка айтып чыгууга аргасыз болдук дейт.

– Конституциянын 45-беренесинде «билим берүү бекер» деп жазылган. Бирок ага карабастан мектептерде акча чогултуулар абдан көп. Жакында билим берүү министрлиги чыгарган буйрук 2017-жылы Жогорку Кеңештин «мыйзамсыз акча чогултуу болбосун» деп чыгарган токтомун кайталоо болуп саналат. Экинчиден, министрдин чыгарган буйругу бул фондду жоё албайт. Себеби буйрукта «акча чогултууга мугалимдер кийлигишпесин» деп айтылып жатат. Ал эми фонддор директордун жакын адамдары аркылуу ата-энелердин атынан деп иштерин жүргүзө берет.

Азыркы учурда мектеп күзөтчүсү үчүн деп ар бир окуучудан 500 сомдон чогултуп жатат. Эгер бир мектепте 4000 окуучу болсо 2 миллион сом чогулат. Күзөт кызматы үчүн жылына 2 миллион кетет деген эмне деген жомок? Менин кызым Бишкектеги №52 мектепте окуйт. Былтыр мектеп фондуна деп 2500 сомдон төлөгөнбүз. Быйыл мындан да көп каражат чогултулуп жатат.

Мектептерге жеке жардам берем деп мектепти сырдап же компьютер сатып берем дегендер болсо, эч ким аларга тоскоол болбойт. Бирок мажбурлап «баарыңар 500 сомдон бергиле» дегенди токтотуш керек. «Мышыкты бурчка такап ура берсең арстан болуп бетиңди апчыйт» дегендей, акча чогултуулар абдан көп болуп кеткендиктен ата-энелер аргасыздан нааразычылык билдирип чыгышууда.

Эгер мамлекет ошончолук эле мектепти каржылоого алыбыз жетпейт десе, ачык айтышсын. «Билим берүү бекер» деп айтылганы менен, «мектептерди оңдоо иштерине ар бир окуучу 200 сомдон чогултсун» дешсин. Ошондо адилеттүүлүк болот. Азыр андай эмес. Бир мектеп 200 сомдон чогултса, экинчи мектеп 5000ден чогултат.

Экинчи маселе, учурда чогултулган акчалардын отчёттуулугу жок, канча акча кандай иштерге жумшалып жатат, белгисиз. «Кардыма эмес, кадырыма күйөм» дегендей, биз акча берип жатканыбыз үчүн күйгөн жокпуз. Ошол акчалар кайсы жакка сарпталып, кимдин чөнтөгүнө кетип жатат деп сарсанаа болуудабыз.

“БИЗ МЕКТЕП ЖЕТЕКЧИЛЕРИНИН ЭЛЕ ЖАШООСУН ОҢДОЙТ ЭКЕНБИЗ”

Мектеп фонддоруна акча чогултуу маселесин алгачкылардан болуп Чүй облусунун Новопавловка айылындагы Чыңгыз Айтматов атындагы лицейдин окуучуларынын ата-энелери көтөрүп чыгышкан. Алардын бири Жийдегүл Кожошова буларга токтолду:

– Бизде ата-энелердин мектептеги фондго нааразычылыгы ушул жылдын февраль айында башталган. Анткени ошол айда таңкы саат 7лерде мектепке келе жаткан 2 баланы машина сүзүп кеткен. Негизи биздин мектеп чоң жолдун боюнда жайгашкандыктан, окуучулар жолдон коопсуз өтүшү үчүн жер алдындагы өтмөк курулган. Бирок ал жерден балдар өтө алышчу эмес. Анткени жарык жок, ичин бүт селсаяктар ээлеп алган. Ошон үчүн унаалар көп өтчү чоң трассадан өтүүгө аргасыз болушкан. Мектеп директору бул окуяга кайдыгер карап, «бул кырсык мектептин аймагында болгон жок» деп койгондон кийин ата-энелер «фондго деп чогулткан акчанын эсебинен эмнеге жер алдындагы өтмөктү оңдобойсуңар?» деп нааразы болуп чыгышты. Мектеп жетекчилиги «бир айдын ичинде оңдойбуз» деп убада кылышкан. Бирок бир айдан кийин деле абал эч кандай өзгөргөн жок. Ошондон кийин 2-апрелде мектептин алдына 500дөй ата-эне чогулуп «фонд жоюлсун» деп нааразычылык акциясына чыкканбыз. Бул окуядан кийин нааразы болгон ата-энелерди мектеп администрациясы чакырып кысымга ала баштаган. Мени да директор чакырып, “эгер бул жер сага жакпай жатса, балаңдын делосун алып чыгып кет” деп айткан. Мындай кысымдан улам ата-энелер чогулуп, фондго деп чогулган акчалар каякка кеткенин аныктоо үчүн аудит жалдадык. Анын жыйынтыгында 2018-2019-жылы мектеп фондуна деп 3039 окуучудан акча чогултулуп, жалпы 9 айда 6 492 030 сом чогулганы аныкталган. Ал акчалардын көпчүлүгү кайсы иш үчүн кеткени ачыкталган эмес. Мындай көп каталар табылгандан кийин май айынын аягында директор жумуштан алынган.

Былтыр менин 4 балам мектепте окучу. Ай сайын фондго деп 2 улуу балама 550 сомдон, 3-балама 200 сомдон, төртүнчү балама 350 сомдон төлөчүмүн. Биз мектеп жетекчилеринин эле жашоосун оңдойт экенбиз да. Биздин балдар мектепке батпай, бир класста 50дөн, бир партада төрттөн отуруп окуп жатышат.

“АТА-ЭНЕ КААЛАСАМ БЕРЕМ, КААЛАБАСАМ БЕРБЕЙМ ДЕГЕН ПРИНЦИПТЕ БОЛУШ КЕРЕК”

Ата-энелердин оюн уккан соң биз Кыргыз Республикасынын Билим берүү жана илим министрлигинин башкы адиси Гүлшан Абдылдаева менен жолугуп, министрликтин мектептерде чогултулуп жаткан каражаттар тууралуу пикирин уктук. Анын айтымында, камкордук кеңештерге акча берүү же бербесин ата-эне өзү чечиши керек:

– Мектептердеги камкордук кеңештери коммерциялык эмес уюмдар деген мыйзамдын негизинде түзүлгөн. Аталган мыйзамда «мамлекеттик мекемелердин коомдук уюмдарга киришүүгө укугу жок» деп так жазылып турат. Андыктан биз ал бирикмелерди текшерүүгө укугубуз жок. Мыйзамсыз акча чогултууларга бөгөт коюу үчүн жакын арада министрлик буйрук чыгарды.

Мектеп жетекчилиги, мугалимдер мектептен баланы чыгарып салууга, аны «акча төлө» деп мажбурлаганга укугу жок. Эгерде окуучуга мажбурлоо болуп жатса, ата-энелер Билим берүү министрлигине же жергиликтүү райондордун билим берүү бөлүмдөрүнө кайрылса болот. Андай факт катталган учурда мектептин мугалимдери болобу же директору болобу, Эмгек кодексинин негизинде балдарга кысым көрсөткөндүгү үчүн кызматтан алынат.

Советтер Союзунан бери эле ата-энелер мектепке жардам беришкен жана берип келе жатышат. Аны моюнга алыш керек. Бирок камкордук кеңеш же фонд 500 сом болобу, 10 сом болобу, милдеттүү түрдө ата-энелерге отчёт бериш керек. Демек, ата-энелер ошол отчётту өздөрү талап кылуулары керек. Керек болсо ата-эне ал уюмга акча төлөбөй койгонго да укуктуу. Ата-эне өзү «кааласам берем, каалабасам бербейм» деген принципте болушу керек. Себеби мыйзамда ошентип жазылган.

Кээ бир ата-энелердин "акча чогултууну мыйзамдаштырып, аны мамлекет көзөмөлдөп, ачык-айкын болушу керек" деген пикирин “бул теңсиздикке алып келет” дейт Гүлшан Абдылдаева.

– Балдардын улутуна, расасына, үй-бүлөсүнүн социалдык абалына карабай аларга бирдей билим беришибиз шарт. Акча чогултуу бийлик тарабынан болбойт. Эгер муну мыйзамдаштырсак социалдык теңсиздик жаралышы мүмкүн.

Мындан тышкары министрликтин башкы адиси мектептерде коопсуздук кызматы үчүн бюджеттен акча каралбаганын айтты. Бирок калган бардык кызматтарга, мисалы, мектептин кароолчусуна, устасына, тазалыкты сактоо персоналдарына деп бюджеттен каражат бөлүнөрүн кошумчалады.

“МЕКТЕПТИН ЧАРБАЛЫК ИШТЕРИНЕ БЮДЖЕТТЕН АКЧА БӨЛҮНӨТ”

Билим берүү жана илим министрлигинин Бюджеттик саясат жана финансылык анализ башкармалыгынын башкы адиси Салмоор Асанов жыл сайын оңдоп-түзөө иштери үчүн мектептерге 100 миллион сом карала турганын айтты:

– Билим берүү тармагы республикалык жана жергиликтүү бюджеттерден каржыланат. Мектепте иштеген кызматкерлердин, мугалимдердин айлыгы, алардын иш сапары үчүн жумшалган каражаттар жана мектептердеги ремонт иштери үчүн каражат республикалык бюджеттен каралат. Республикалык бюджеттен ремонтко деп жыл сайын 100 миллион сом кетет.

Жергиликтүү бюджеттен мектеп чарбачылыгына деп каражаттар каралат. Тагыраагы, мектептин ысык суу, муздак суу, көмүр жана ремонт иштерине акчалар жергиликтүү бюджеттен бөлүнөт.

Кээде коомчулукта туура эмес маалымат жайылып кетет. Мисалы, «борду дагы өзүбүз сатып алабыз» деп ата-энелер же мугалимдер айтышат. Жок, андай эмес. Ар бир мектепке чарбалык иштерине деп бюджеттен акча каралат. Бирок маселе ал акчаны канчалык эффективдүү колдонгонунда болуп жатат. Албетте, жергиликтүү бюджеттен интерактивдүү доска алып берүүгө мүмкүнчүлүк жок, бирок ошол эле бор, сүлгү дегендерге акча бөлүнөт.

Ата-энелерге:

Камкордук кеңештерге жана ата-энелер фондуна деп акча төлөгөнгө милдеттүү эмессиз!

Албетте, ата-энелер фонду, камкордук кеңеш башында жакшы ниет менен мектепке жардам берүү үчүн түзүлгөн. Бирок убакыттын өтүшү менен ал жакшы ниеттер бузулуп, жеке кызыкчылыктар жарала баштаган. Буга негизги себеп – чогулган каражаттын отчёттуулугунун жоктугунда. Мындан улам ал акча билим берүү үчүн жумшалбай, көмүскө адамдардын чөнтөгүн гана калыңдатып жатат.

Мектептин чарбалык муктаждыктарына деп жергиликтүү бюджеттен каражат бөлүнөт, демек, бор, шыпыргы деп окуучулардан акча чогултуу мыйзамсыз.

Мектептеги камкордук кеңешине же мектеп фондуна чогулган каражаттар ата-энелердин каалоосу менен чогулуп, алар мектеп үчүн гана жумшалышы керек. Ал эми бул каражаттын максаттуу пайдаланылышын ата-энелер өздөрү көзөмөлдөп, ошондой эле мектеп фондуна деп акча берүүгө милдеттүү эмес экенин да эстеринен чыгарбашы керек.

Кубан Жумамидинов
koom@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  2 
Комментарийлер(15)
14.10.2019. 11:14 
Тайпасы:
Конок
Комментарийлердин саны:
15
Катталган:
10-10-2019
Соӊку аракети:
13-11-2019 23:37
Жынысы:
Белгисиз
+4
Кантип ата -эне кааласам берем, каалабасам бербейм дейт... Бербей корсунчу , баласын басмырлашып, окуучулардан томон кылып коюшат...
14.10.2019. 11:26 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
241
Катталган:
13-05-2016
Соӊку аракети:
13-11-2019 13:54
Жынысы:
Белгисиз
+1
биздин №52 г.Ош 1200 сом фондко банкка толойбуз,20 сом айына пол жуугучка беребиз,анткени балдарыбыз окуп жатат,айла жок
14.10.2019. 14:40 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
62
Катталган:
28-07-2019
Соӊку аракети:
12-11-2019 13:31
Жынысы:
Белгисиз
+1
Бизде жыргал экен анда.тамак учун 1 жылга 360 сом толойбуз.бутту окуй берет.
14.10.2019. 17:38 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
10
Катталган:
09-04-2017
Соӊку аракети:
14-11-2019 00:34
Жынысы:
Белгисиз
+1
Фондго деп чогулган миллиондогон акчаларды директор жугору жактагыларга отметкага берип турушат.
14.10.2019. 19:48 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
156
Катталган:
26-01-2016
Соӊку аракети:
14-11-2019 00:19
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
♡♡♡ОШ♡♡♡
+1
Шаарда ошондой,айылда бир сом да бербейт.
14.10.2019. 20:01 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
545
Катталган:
05-04-2017
Соӊку аракети:
13-11-2019 21:28
Жынысы:
Белгисиз
0
Бизде болсо 300 сом фонтко беребиз.1-класста окуйт кызым.Андан сырткары житкый мыло 2штук бумага 2 салфетка кылып алып барып беребиз.Окунучко карай ошолордун баары школдо иштелсе кана.Эжейлер болуп болуп уйлоруно алып кетет деп уктум бир окуучу кыздан.
15.10.2019. 02:23 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
644
Катталган:
09-04-2014
Соӊку аракети:
13-11-2019 22:54
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Жолдошумдун айылы.
+1
Менин кыздарым айылда окуганда,сентябрда акча чогултуп,чачык,крушка,тарелка,суу куйганы бочка,умывальник ж.б алып бергенбиз.Ар майрамда чайпите уюштуруп,мугалимдерге акча чогултуп белек берип, иши кылса өтө эле оор болчу.Азыр Оруссияда чеке жактамын.Полис жок,кыздарым кыргызстандын жарандыгы менен эле окушат.Бир маал тамак берет.Бир дагы фонд,топтомой деген нерсе жок!
Кыргызчылык кылып,анда санда белек берип койсом,эжекелер жинденет.Балама бакчага 50% төлөйм.Көп балалуу экенсиң деп жеңилде
15.10.2019. 21:02 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
15
Катталган:
12-05-2019
Соӊку аракети:
26-10-2019 21:36
Жынысы:
Белгисиз
+1
Кайран акча кайран сом деп жалооруп конулум шондо бир сынат....
16.10.2019. 18:01 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
75
Катталган:
06-02-2019
Соӊку аракети:
12-11-2019 21:49
Жынысы:
Белгисиз
0
Фонддун акчасына мектепти оңдоп түзөп койгон директорлор да бар .Эч нерсе жасабай жутуп койгондору да бар .Адеп мугалимдерди жамман көрсөтүп акча сураткан ошол жогору жактагылар .Байкуш ата-энелер комитети жамман көрүнүп топтоп берет .Аларга же админдер ыраазычылык билдирип коюшбайт
17.10.2019. 22:09 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
164
Катталган:
06-02-2014
Соӊку аракети:
14-11-2019 00:31
Жынысы:
Белгисиз
+1
Менин да балам быйыл 1-класска барды. Кружка,тарелка, кашык, полотенцага, журналга акча чогултулду. Ещё айына этке деп 50сомдон берет экенбиз.
18.10.2019. 15:08 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
9
Катталган:
13-11-2017
Соӊку аракети:
13-11-2019 16:46
Жынысы:
Белгисиз
0
Оштогу Киров мектеби озун озу билем болуп бутту,текшерген адам жок.1300 дон топтоп атат ар бир окуучудан.Жогоруда айтмакчы бир класска 50 дон да тыгып окутат,отчет деген нерсе жок .Бизде кааласан да каалабасан да бересин деген принциб мн иштейт дироктор.
18.10.2019. 15:11 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
9
Катталган:
13-11-2017
Соӊку аракети:
13-11-2019 16:46
Жынысы:
Белгисиз
0
Оштогу Киров мектеби да 1300 сомдон топтоп атат,ал акча каякка кетти отчет жок.Бир класска 50 дон баланы тыгып окутушат.Кааласан да каалабасан да толойсун деген принциб мн иштейт дироктор.Текшерген адам жок!!!
18.10.2019. 15:12 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
9
Катталган:
13-11-2017
Соӊку аракети:
13-11-2019 16:46
Жынысы:
Белгисиз
0
Не коментарийди очуруп атасынар
18.10.2019. 15:16 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
9
Катталган:
13-11-2017
Соӊку аракети:
13-11-2019 16:46
Жынысы:
Белгисиз
0
Оштогу Киров мектеби очуруп тур коментарийди деп силерге да болуштубу фондун акчасынан
18.10.2019. 21:28 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
82
Катталган:
03-05-2016
Соӊку аракети:
13-11-2019 21:27
Жынысы:
Белгисиз
0
Биздин айылдагы мектепте фондго ар бир окуучудан 100сом бир жылга топтоп беребиз .300дөй окуучу бар. Мектеп кичинекей. Отчетун деле берет ошол 30000сомдун да
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
23199;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2019 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Жибек Жолу проспектиси 381
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: