«Жылдын супер футболчусу»

Жыйынтык

Башка сурамжылоолор


Архив
844   845   846   847   848   849   850   851   852   853   854   855   856   857   858   859   860   861   862   863   864   865   866   867   868   869   870   871   872   873   874   875   876   877   878   879   880   881   882   883   884   885   886   887   888   889  
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837   838   839   840   841   842   843  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар

КЫТАЙ: ШИҢЖАҢДА ЭКОНОМИКАЛЫК ӨНҮГҮҮНҮН ЖАНА УЛУТТУК БИРИМДИКТИН ЖАҢЫ БӨЛҮМҮ ЖАЗЫЛУУДА

№882 26-сентябрь - 2-октябрь, 2019-жыл


1952-жылы Шиңжаңдын экономикасынын жалпы көлөмү 791 миллион юань болсо, 2018-жылы бул көрсөткүч 1,2 триллион юанга жеткен. Буга жараша 1952-жылы ИДПнын көлөмү киши башына 166 доллардан болсо, 2018-жылы 49 миң долларга, башкача айтканда, 37,7 эсеге көбөйгөн. Орточо эсеп менен жыл сайын 5,7 пайыз. Шиңжаңда импорт жана экспорттун жалпы көлөмү 20 миллиард АКШ долларын түзөт. Быйылкы жарым жылдыкта катталган туристтердин саны 75 589 болду. Ал эми 2014-жылдан 2018-жылга чейинки аралыкта райондо жашаган 23,147 миллион адам толугу менен жашоо-шартын жакшыртып, жакырчылыктан чыкты.

Жаңы Кытай мамлекети негизделген 70 жыл аралыгында Кытай менен бирге Шиңжаң да бутка туруп, коммунисттик Кытай менен өнүгүү жолунда бирге болду. Жыйынтыгында Тянь-Шандын түндүк жана түштүгүндө болуп көрбөгөндөй чоң өзгөрүү болду.

Азыркы учурда түндүк-түштүк чеги аркылуу өтүп, ички жана сырткы чек араны кошо турган заманбап бирдиктүү транспорт тармагы жетиштүү деңгээлде жолго салынган. Ал эми автомагистралдардын облустун аймагындагы бардык муниципалитеттерди бириктирип, кыштактарды аралап өтүү көрсөткүчү 99,74 пайызга жетти. Аймактагы ачык темир жолдун узундугу 5959 чакырымды түзөт. Шиңжаң Кытай мамлекети менен биргеликте жогорку темир жол жана метро дооруна кирип барды. Учурда Шиңжаңда 16 мамлекеттин 21 аймактык шаарларын жана жергиликтүү 81 шаарды аба жолдору аркылуу тейлеген 21 жарандык аэропорт иштейт.

РАЙОНДУН КУРУЛУШ ТАРМАГЫНДАГЫ ТЕРЕҢ ИНТЕГРАЦИЯ

1950-жылга салыштырмалуу 2018-жылы Шиңжаңдагы импорттук жана экспорттук сооданын жалпы көлөмү 1481 эсе көп болгон. 2019-жылдын биринчи жарым жылдыгында аймакка келген эс алуучулардын саны 75,89 миллионду түздү. Бул алардын саны 46 пайызга өстү дегенди билдирет жана жалпы бир жылдын жыйынтыгы менен келген туристтердин саны 200 миллиондон ашат деп күтүлүүдө.

Акыркы жылдары Шиңжаң Улуу Жибек Жолунун экономикалык аймагында өзөктүк аймакты куруу иштерин жылдыруу боюнча алдын ала жыйынтыктарга жетишүүгө басым жасап, аймактагы жайгашуу артыкчылыктарын толук колдонду.

Кытайдын мамлекеттик кеңешинин маалымат кызматы Шиңжаң инфраструктураны өнүктүрүүдө жана мамилелерди бекемдөөдө тыгыз иш алып барганын билдирет. 5 жыл ичинде 925 чакырым узундуктагы жаңы темир жол кошулган, чогуу салынган 2013 чакырымдык темир жол 2022-жылы 8000 чакырымдан ашат деп күтүлүүдө. Андан сырткары Шиңжаңда 9 аэропорт кеңейтилген. Үрүмчүдөгү аэропорт мурда 20 миллион жүргүнчүнү тейлеп келген болсо, жаңылангандан кийин 44 миллион адамга чейин тейлей алат. Келечекте ал Кытай менен Батыш жана Борбордук Азияны байланыштырган эл аралык хаб болуп калмакчы.

2014-жылдан баштап Кытайдын Шиңжаң автономиялык аймагы (2451) орточо эсеп менен жылына 100 пайызга өстү жана Борбор Азия, Европадагы 19 мамлекеттин 26 шаарынын деңгээлине жете алды. Ошол эле учурда Шиңжаң өндүрүштүк кубаттуулук жаатында эл аралык кызматташтыкты бекемдөө үчүн «импортко» жана «андан чыгууга» басым жасаган.

Кийинки кадам тышкы өнүктүрүү жолу аркылуу Шиңжаңдын экономикасын өстүрүүгө көмөк көрсөтүү болуп саналат. Чек арада жайгашуу артыкчылыктарын колдонуу менен Шиңжаң мындан ары да чек ара аймактарында жигердүү иш алып барып, тышкы чек аралардын ачык-айкындуулук деңгээлин жогорулатуусу зарыл.

ЭЛДИН ЖАШОО-ШАРТЫН ДАЙЫМА ЖАКШЫРТУУ

1978-жылы Шиңжаң тургундарынын кирешеси 119-319 АКШ долларын түзчү. 2018-жылы бул сумма 11 975-32 764 долларга көтөрүлдү, башкача айтканда, жылына 12,2-12,3 пайызга жогорулаган. Элдин жашоо-шарты жакшырып (кийим-кече, тамак-аш), орточо өмүр сүрүү мөөнөтү узарган.

Үй-бүлөсү менен жумуш таппай жүргөн жарандарга ишке орношууга көмөк көрсөтүү, жыл сайын медициналык кароодон өткөрүү, айыл жергесинде 3 жыл ичинде баштапкы билимди бекер берүү, көчмөндөр жана айыл эли үчүн турак жай курулуш иштерин жүргүзүү, жергиликтүү жашоочулардын саламаттыгын камсыздандыруу системин түзүү, шаар жана айыл тургундарынын жашоо шартын жакшыртуу иш-чаралары жүргүзүлөт.

Бул өңдүү бир катар демилгелер Шиңжаңдын өсүп-өнүгүүсүн, жарандардын коопсуздугун, бакубат жашоосун камсыздоо үчүн, элдин кызыкчылыгы үчүн иштелип чыккан. Шиңжаңдын түштүк аймагында чакан жана орто ишканалардын түзүлүшү жакырчылык менен күрөшүүдө байкаларлык натыйжаларды көрсөттү. 2014-жылдан 2018-жылга чейинки мезгилде жакырчылыктан толугу менен чыккан жарандардын саны 23 миллион 147 миңге жетсе, айыл жергесиндеги жакырчылыктын көрсөткүчү 19,4 пайызга төмөндөгөн, ага чейин бул көрсөткүч 6,1 пайыз болчу.

УЛУТТУК БИРИМДИККЕ ҮНДӨӨ

Калкты улуттук биримдикке чакыруу максатында жүргүзүлгөн иш-чаралар, ошондой эле «Шиңжаңдагы Улуттук биримдик жаатындагы прогресс жөнүндө» кабыл алынган жобо, мунун баары Шиңжаңдагы улуттардын биримдигин, бири-бири менен тыгыз байланышын камсыздоого багытталган демилгелер.

СУАРдын жетекчиси Шохрат Закир белгилегендей, автономиялык райондор Кытайдагы негизги саясий системдердин катарына кирет. Мында этникалык элдер улуттук, аймактык автономия системин ишке ашырууга катышууга тийиш.

2018-жылга карата Шиңжаңдагы мамлекеттик органдарда жана ишканаларда эмгектенген улуттук азчылыктардын мүчөлөрүнүн саны 428 миң адамды түздү. Бул – Шиңжаңдагы башкаруу органдарынын кызматкерлеринин 50,3 пайызы.

Улуттук азчылыктын өкүлдөрү болгон 233 миң аял Шиңжаңдын жалпы аялдарынын 51,8 пайызын түзөт. Шиңжаң этникалык элдердин маданиятын, каада-салтын, тилин урматтайт жана алардын кызыкчылыгын мыйзам чегинде коргойт. Ал жакта жашап жаткан ар бир улут өзүнүн маданиятын өнүктүрүүгө укуктуу. Ар улуттун каада-салты элдерди жуурулушууга, бири-биринин маданиятын сыйлоого түрткү болууга тийиш. Бул жаатта Шиңжаң миллиондон ашуун кызматкерлерден турган топторду түзүп, алар улуттар аралык достукту бекемдөө боюнча иш-чараларын жүргүзүп, айрыкча алыскы айыл жергесиндеги жакырчылыкта жашаган этникалык элдер менен иш алып барышат.

Шохрат Закир: – Шиңжаң 70 жыл аралыгында абдан өзгөрдү. Жакырчылыктан бардар жашоого, артта калуудан өнүгүүгө. Бул процесстин баары мен жана менин кесиптештерим аркылуу өттү. Андыктан биз ушул убакта жашап өткөнүбүз үчүн сыймыктанабыз. Анан дагы Шиңжаң күндөн күнгө жакшырып, кулпурат деген терең ишеничтебиз,- дейт.

Жаңы Кытай түзүлгөндөн бери ККП Борбордук комитетинин жалпы бюджети 2,35 триллион юанды түзгөн, анын ичинен 1,61 триллион юань 2012-2018-жылдар аралыгында түшкөн каражат. 2018-жылы Кытайдын улуттук банкы Шиңжаңды каржылоого 302 миллиард юань бөлгөн. Бул сумма Шиңжаңдын бюджеттик чыгашаларынын 60,3 пайызын түзөт.

2010-жылдан бери өлкө боюнча 19 облус жана муниципалитеттер жалпы суммасы 103,5 миллиард юань жана 1,8 триллион доллар өлчөмүндө каражатты Шиңжаңды колдоо максатында чогултуп беришкен.

АЗЫРКЫ ШИҢЖАҢ ЧЕТ ӨЛКӨЛҮКТӨРДҮН КӨЗҮ МЕНЕН

2018-жылдын декабрь айынын соңунда бир канча мамлекеттин Кытайдагы атайын ыйгарым укуктуу өкүлдөрү, БУУнун чиновниктери, Женевадагы дипломаттар, андан сырткары коомдук уюмдардын өкүлдөрү, журналисттер, диний топтун өкүлдөрүнөн турган 1000ден ашуун адам жана 40тай саясий топ Шиңжаңга келишкен. «Миң уккандан, бир көргөн артык» дегендей, келген адамдар Шиңжаңдын чыныгы «жүзүн» өз көзү менен көрүп кетишкен.

Сербиянын Социалисттик партиясынын төрагасынын орун басары Предлаг Маркович билдиргендей, Шиңжаңдын көчөлөрүнөн шайыр, ынтымактуу, бири-бирин бөлүп-жарбаган адамдарды көрүүгө болот. Ал бул көрүнүштү «улуттук биримдиктин жүздөгөн гүлдөрдүн түрү өскөн бакчасы» деп атаган.

Предлаг Маркович ар кайсы аймактын элин кыдырып, Шиңжаңдагы «улуттук биримдик» саясий демилгеси канчалык деңгээлде ишке ашып жатканына көз салган. Ар кайсы улуттардын биримдигине, бири-бири менен тыгыз байланышына, ар кимиси өзүнүн улуттук баалуулуктарын сактап калганына жогору баа берип, «улуттарды биримдикке чакырган сонун демилге» деген.

Перунун Коммунисттик партиясынын башкы катчысы Луис Вильянуэва:

– Биз кары адамдардын дээрлик бардыгынын жүзүнөн бактылуу жылмаюуну байкадык. Жаш-кары дебей бардык адам, улуттар бакубат жашоодо жашап, ар тармактуу билим алып, сапаттуу медициналык кароодон өтүп, пенсия курагында тынч жашоосу зарыл. Жамааттарда алгачкы билим берүү борборлору, текстиль устаканалары жайгашкан. Каалоочулар өзү жашаган аймактан алыска узабай эле аталган борборлорго кайрылышса болот. Бул Коммунисттик партия жана Кытай өкмөтү элдин бакубат жашоосуна терең маани берерин билдирет,- дейт.

Луис Вильянуэва буга чейин Чжухай сыяктуу шаарларга барууга да жетишкендиктен Шиңжаңга келгенде таң калуусун жашыра алган эмес: «Кытай бир гана жээктерде жайгашкан аймактарды өнүктүрүүгө көңүл бурбастан, алыскы аймактардагы улуттук азчылыктардын да сапаттуу жашоо шартын камсыздоого чоң маани берет. Мен мурда көрүп, окуп жүргөн такталбаган маалыматтар менен азыр өз көзүм менен көргөн маалыматтардын айырмасы асман менен жердей. Мен азыр гүлдөп-өсүп келе жаткан Шиңжаңды көрүп турам»,- дейт ал.

Орусия Федерациясынын Коммунисттик партиясынын Борбордук комитетинин мүчөсү Алексей Лескин Шиңжаңга алгачкы иш сапары менен келип, улуттардын достугуна, тыгыз байланышына таң калган. Алексей Лескин билдиргендей, Кытайда 56 этникалык топ болсо, Орусияда алардын саны 200гө жетет. Көп улуттуу мамлекеттерде улуттук биримдикти сактоо маанилүү иш.

– Ар бир улут мамлекеттин таажысында жаркырап турган бриллиант сымал өзүнө тең жана сый мамилени күтөт. Шиңжаңда улут аралык иерархия конституциялык жана юридикалык укуктарга ээ болгону кубандырат. Элдин кызыкчылыгы үчүн иштелип чыккан демилгелер көрүнүктүү жана пайдалуу жыйынтыктарга алып келгени үчүн улуттар ортосунда биримдик, достук сактала бермекчи,- дейт Алексей Лескин.



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(2)
01.10.2019. 09:12 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
614
Катталган:
09-04-2017
Соӊку аракети:
21-11-2019 16:08
Жынысы:
Белгисиз
0
Кытайдагы кайдагы улуттар биримдигин жазып жатасынар?! Кытайлык кыргыз, казак, уйгурларды түзөтүү лагерлериндеги кыйноолорду эмне деп айтабыз? !
Андан көрө ошол боюнча жазгылачы кыйноолор боюнча. ..
01.10.2019. 09:15 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
614
Катталган:
09-04-2017
Соӊку аракети:
21-11-2019 16:08
Жынысы:
Белгисиз
0
Бул макаланын негизги маанаси эмне? Бизге да акырындык менен кытайдын идеологиясын жайылтуу эмеспи? !
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
23227;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2019 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Жибек Жолу проспектиси 381
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: