Архив
844   845   846   847   848   849   850   851   852   853   854   855   856   857   858   859   860   861   862   863   864   865   866   867   868   869   870   871   872   873   874   875   876   877   878   879   880   881   882   883   884  
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837   838   839   840   841   842   843  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар

Токтобүбү Черикчиева, ырчы: «БИРӨӨЛӨРГӨ ИШЕНИП СЫРЫМДЫ АЙТАМ ДЕП КӨП КҮЙДҮМ»

№880 12-18-сентябрь, 2019-жыл


Махабат тууралуу ырларды ийине жеткире аткарган Токтобүбү Черикчиева быйыл 50 жашка чыгып, жакында юбилейлик концертин бергени турат. Ырчы айым менен артта калган издери, өкүнүч-кубанычы, сезимдери тууралуу баарлаштык.

– Токтобүбү эже, саламатсызбы? Уул үйлөп, неберелүү болдуңуз. Чоң эне деген статус жагып жатабы?
– Саламатчылык. Уулумду үйлөнткөндө башыбызга баш кошулуп жатат деп аябай кубандым. Ар бир келин алган эне мени түшүнсө керек. Неберем азыр 1 жаштан ашты. Күлкүсү, кылык-жоруктары абдан таттуу кези. Уулумду тойдон кийин эле бөлүп салгам да. Бирок күндө барып неберемди көрүп келбесем башым ооруйт. Балама «багыңар бар экен, ушул бала төрөлүп калыптыр. Болбосо такыр карабайт элем силерди» деп тамашалап калам. Темселеп жалаяк, майда-чүйдөсүн ташып эле жүрөм. Неберелүү болгондо өзүңдүн балаң көзүңө көрүнбөй калат тура үлүп).

– «Ата-эненин көзү өткөндө гана бала чоңоюп, эркелиги калат» деген кеп уктум эле. Ушул нерсе сизге байкалдыбы?
– Мен эмнеге өкүнөм, апам байкуш уулумдун үйлөнгөнүн көрбөй калганына өкүнөм. Быйыл апамдын көзү өткөнүнө 9 жыл болду, дагы деле анын жоктугун кабыл ала элекмин. Кечээ Ысык-Көлгө курбумдукуна барып келдим. Үйүнө кирип апасын көрөрүм менен кармана албай ыйлап жибердим. Баары мени урушуп, кошулуп ыйлап алышты. Эненин баркын убагында такыр билбейт экенбиз да. Азыр көп нерсени ойлоном, жанымда болсо бул жакка алып бармакмын, муну көрсөтмөкмүн дей берем. Кана эми кайрылып келсе, сонун болбойт беле...

– Биздин көз алдыбызга сиз 30-35 жаштагы Токтобүбү Черикчиева катары тартылып калыптырсыз. Анткен менен 50 жашка чыктыңыз. Өткөн күндөрүңүзгө саресеп салсаңыз керек, эмнеден уттум, эмнеден уттурдум деп...
– Кудай буюрса, тилектериме жеттим. Кичинекейимден артист болом деп кыялданчумун. Кандай кыйынчылык, тоскоолдук болбосун татыктуу жеңип, өзүм кыялданган ырчылык кесипти аркалап келатам. Менин жашоомдо бир гана демөөрчүм болду, ал апам. Кенедейимден музыкалык мектепке берди, комуз үйрөттү. Балдарымды чоңойтту, менин суугума тоңуп, ысыгыма күйүп, апам гана таянар тоом болду.
Эмнеден уттурдум? 90-жылдары комуз чертип Италияга барган элем. Ошондо мага оркестрде калып иштөө сунушун айтышкан. Ал кезде уулум бар эле, апам жалгыз. Экөөнү таштап кете алган эмесмин. Ошентип жакшы сунуштан баш тарткам. Кээде «ошондо калсам эмне болот эле?» деп ойлонуп кетем, бирок өкүнбөйм. Мен үчүн үй-бүлөм маанилүү.

– Оюңузду ачык, бетке айткан мүнөзүңүз бар экен. Мүнөзүңүздүн жашоодо, карьерада кедергиси тийген жокпу?
– Мен бирөөнүн артынан сүйлөгөнчө бетке айтканды жакшы көрөм. Абийирим да таза болот. Биринин сөзүн экинчиге жеткиргенди да жактырбайм. Мага бирөө сырын айтса өзүмдө калат. Башкаларды да өзүмдөй ойлоп, ишенип сырымды айтам деп көп күйдүм.
Мен эмнеден аксадым? Мен аябай изденгенди жакшы көрөм. Кесиптештерим менен отурганда көңүлүмө жаккан ырды ырдап, «ушуну ырдаганы жатам, уксаңар» деп айта берчүмүн. Жыйынтыгында мен жаздыргыча ал ырды башкалар жаздырып салышат эле. Ушундай окуяларга абдан көп тушуктум.

– Ал адам менен кийин бет карашканда кандай болот?
– Эч нерсе болбойт. «Ой, сен деле жаздыра бер» деп коюшат, болду. А мен бирөө ырдаган ырды кайталагым келбейт. Ошону менен идеям ишке ашпай кала берет. Байкасаңар, мен кайсы ырды аткарып чыкпайын, башка ырчылар кайра жаздыра беришет. Же менден кыйын ырдайм деп ойлошобу, айтор, түшүнбөйм.

– Сиздин ырларыңызды укканда сезимдер ойгонуп кайгыга батасың же кубанасың. Ырларды кандай критерийде тандайсыз?
– Мен ырды жаздырарда ошол ыр менен жашап, өзүм аркылуу өткөрүп анан ырдайм. Мага оңою менен ыр жакпайт. Акындар ырларын бергенде да жакпаса «жок, болбойт» деп эле айтам, таарынганы таарынат. Эгер бир ыр жагып жатса, акынга чалып, түшүнбөгөн жерлерин сурап, балким, өзгөртүш керек болсо, оюмду сунуштап, авторлор менен тыгыз иштешем.
Көбүнчө ырларын саткан авторлорго капа болом. Ырды эл ырдасын деп жаратат да. Канчалык көп аткаруучу ырдап, элге жайылтса ошончолук жакшы эмеспи. Ал эми ырын сатса, авторлор баласын саткандай эле болот. Анан, албетте, аткаруучу сөзсүз ырдын «ата-энесин» айтышы керек.

– Жакында бир катар искусство өкүлдөрүнө мамлекеттик сыйлыктар ыйгарылды. Эл сизди да күткөн, бирок тизмеде жок экенсиз...
– Менин наам алышымды эл көп жылдан бери күтүп жатат. Акыркы кезде наам алат элем деп документ деле тапшырбай калгам. Улуттук филармонияда иштегенден баштап менин документим берилчү, бирок кезегим келе элек окшойт, наам берилбей жатат.
Менин бир касиетим бар, өмүрүмдө директордун кабинетин тыкылдатып кирген жан эмесмин. «Мага муну алып берчи, тигини кылып берчи» деп бир суранган жокмун. Артисттерди карап турсаң, эшик тепкилегендери көп.
Азыр Эмгек сиңирген артист наамын албай калдым деп таарынбайм. Мага чейин канча улуу залкарлар турат. Алгач ошол килтейген оркестрде иштегендер, драма театрдын жаратмандары алсын. Мен го жөн гана аткаруучумун. Чынында Эмгек сиңирген артист дегендин кызыгы деле калган жок. Тойлорго барганда тамадаларга наамым жок десем, «жок, эже, Эмгек сиңирген артист деп эле чакырабыз сизди» деп Эмгек сиңирген артистти кошуп чакырышат.

– Азыркы кыргыз эстрадасынын абалына кандай баа бересиз?
– Азыр ырдай алганы деле, ырдай албаганы деле ырдап жатышат. Ырдай албагандары жөн эле койсо деп ойлойм. Баары жылдыз болуп чыгып кете албайт. Элге таанылыштын чоң азаптуу жолу бар. Биз кандай гана сууну кечкен жокпуз. Сахнага чыгыш үчүн үстүңдөн режиссёр, адабий бөлүмдүн башчысы, көркөм жетекчи иштечү. Режиссёр "ичиңди тарт, бүкүрөйбө, тике кара, бетиңде бит жөргөлөп баратса да тийбейсиң" деп сахнада өзүбүздү туура алып жүрүүнү үйрөтүп турчу. Сахнанын өзүнүн касиети бар. Азыркылар, айланайын, аман эле болушсун. Мен ар бир сахнаны аттаарда бата кылып, анан чыгам.

– Жүрөк согуп турганда адамда сүйүү жашай берет дешет...
– Жаш кезимде жигит жандап, балмуздак жеп, көчөдө баскан эмесмин. Көңүл ачууга кенедей да убактым болгон эмес. 15 жашымда борборго келип окуп, 17 жашымда филармонияда залкарлар менен иштеп, алардын кирин жууп, балдарын карап, батасын алып ушул даражага жеттим. Ал эми жалпы айтканда сүйгөндөрүмө жеттим. Бул жаатта капачылык, өкүнүч жок.


Гүлжамал Абылкасымова
star@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(10)
16.09.2019. 10:46 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
44
Катталган:
19-05-2017
Соӊку аракети:
16-10-2019 08:53
Жынысы:
Белгисиз
+3
Uwunday uluu insandardy bawky betke chygarsanar bolmok.
Den sooluk sizge. El artistin el kachan ele berip koygon da sizge kapa bolbonuz
16.09.2019. 11:51 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
96
Катталган:
25-01-2016
Соӊку аракети:
17-10-2019 08:49
Жынысы:
Белгисиз
+7
Оло жагат да мага, ырдаганы. Самара Каримовага эмес ушу эжеге берсе болмок наамды.
16.09.2019. 13:29 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
182
Катталган:
16-02-2018
Соӊку аракети:
15-10-2019 01:25
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
+5
nazira...,Умут этпей деле калдык го . Эже айткандай ,"баркы жок уже ушу наамдардын".
16.09.2019. 14:26 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
383
Катталган:
28-09-2011
Соӊку аракети:
18-10-2019 16:10
Жынысы:
Белгисиз
+5
Апакендин болбой калдым келини,
Болсо керек суттой аппак пейили,
Кундур тундур тынчсыщданган апандын,
Болбой калдым суйгон эрке келини деген ырын укмуш суйуп угат элем. Эже бирок ыр саттуу боюнча оюнузга кошулбайм. Акындарда ошол менен тиричилик кылатда. Сиз ошол акындын ырын ырдап тойдон канча каражат таап атасыз анан неге акында оз жанын бакса болбосун. Сиздин эмгегиниз элге синген уже намыныз жок деле биз сизди суйобуз урматайбыз угабыз.
16.09.2019. 19:02 
Тайпасы:
Конок
Комментарийлердин саны:
10
Катталган:
04-09-2019
Соӊку аракети:
07-10-2019 22:26
Жынысы:
Белгисиз
-1
Эже наам алыш керек эле уже.акыйкат жок кр да
16.09.2019. 21:07 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
15
Катталган:
13-04-2016
Соӊку аракети:
18-10-2019 13:46
Жынысы:
Белгисиз
+5
Карап карап деген ырды Элмирбек чыгарса сиз ошол ыр менен бутка туруп,бирок бир сом да берген эмес экенсиз. Анан сатат да акындар ырын. Билем ырларыныз жакшы,бирок маегинизге караганда кулк-мунозунуздо тузук эле кемчилик бар окшойт.
17.09.2019. 10:48 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
19
Катталган:
23-04-2016
Соӊку аракети:
18-10-2019 09:18
Жынысы:
Белгисиз
0
Ушу илгерки ырчылар ач коз экен да. Ыр сатып алгысы келбесе, бироого ырдаткысы келбесе. Жон эле акча келип турса
17.09.2019. 11:42 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
2099
Катталган:
11-01-2017
Соӊку аракети:
18-10-2019 16:39
Жынысы:
Белгисиз
0
Анан даяр нанын ким берет сага? Сатып алгын келбесе озун жаз да.
17.09.2019. 17:51 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
294
Катталган:
19-04-2011
Соӊку аракети:
16-10-2019 00:49
Жынысы:
Белгисиз
-4
Жаш ырчыларды жамандап эле басып журушот.Ырлары 15-20-жыл мурун жаздырган боюнча го.Бир кезде ырдап чыккансын деп Эле наам бере бербейт го.
20.09.2019. 16:09 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
106
Катталган:
05-01-2015
Соӊку аракети:
14-10-2019 17:05
Жынысы:
Белгисиз
-1
Озун укмуш сезет го. Жакшы деле ыры жок.Бул ырчынын жосунсуз бир жоругун, окуясын уккандан бери муну аял катары сыйлабаймын.Айчурок, Динаралардай ону -тусу болсо дагы мейли эле.
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
23044;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2019 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Жибек Жолу проспектиси 381
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: