«Жылдын супер актёру»

Жыйынтык

Башка сурамжылоолор


Архив
844   845   846   847   848   849   850   851   852   853   854   855   856   857   858   859   860   861   862   863   864   865   866   867   868   869   870   871   872   873   874   875   876   877   878   879   880   881   882   883   884   885   886   887   888   889  
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837   838   839   840   841   842   843  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар

БАДАМ ӨСТҮРҮҮ - УРПАКТАР УЛАНТУУЧУ БИЗНЕС

№878 29-август - 4-сентябрь, 2019-ж


Учурда Кыргыз жергесинин түштүк аймактарында бадамды терип чогултуу иштери башталды. Европа өлкөлөрүндө жогорку суроо-талапка ээ болгон жаңгактын бул түрүн өстүрүүдө эмнелерди эске алуу керек? Андан капчык толо киреше табууга болобу? Көп жылдан бери бадам өстүрүп келе жаткан багбан, Кадамжай районунун Ак-Турпак айылынын тургуну Тешебай Жапаровдун кеңешине кулак салабыз.



КӨЧӨТҮН ОТУРГУЗУУ

Бадамды өстүрүү башка бактарга караганда оңой жана көп камкордукту талап кылбайт. Эгер бадамды сатып пайда табуу катары өстүрүүнү кааласаңыз төмөнкү кеңештерди эске алыңыз.

1. Жер аянты. Бадам көп жылдык дарак болгондуктан, көчөтүн жеке менчик же узак убакытка ижарага алынган жерге отургузуу туура. Анткени быйыл тиккен көчөт 3-4 жылдан соң гана алгачкы түшүмүн берсе, 5-6-жылдан тарта түшүмдүүлүгү артып, бак болуп өсүп жетилет. Айрым сорттору 10 жылдан кийин гана түшүмгө кириши мүмкүн. Кам көрүүгө жараша 10 жылдык дарактан болжол менен 9-10 килограмм, ал эми бай түп бактан 40 килограммга чейин түшүм алууга болот.

2. Көчөтүн тандоо. Бадамдын бир нече сорту бар: данеги таттуу, ачуу, данегинин сөөгү жумшак, катуу, эрте бышуучу, кооздук үчүн өстүрүлүүчү.

Эгер өзүңүз каалаган сортту өстүрөм десеңиз, анда данегинен өстүргөнүңүз туура. Бирок бул ыкма көп убакыт талап кыларын унутпаңыз.

Бутагын шабдалынын жана кара өрүктүн жаш көчөтүнө кыйыштыруу менен өстүрүү.

Бир жылдык көчөттөрдү сатып алып тигүү. Баасы болжол менен 150-250 сом.

3. Отургузуу. Бадамдын көчөтүн күзүндө жана жазында отургузууга болот. Күзүндө отургузулган көчөт бат тамырлайт. 50-60 сантиметр тереңдикте аң казып, анын ичине бир аз шагыл, кара топурак, жалбырактын чириндисин, 3-4 килограмм кык, 200-250 грамм суперфосфат салып даярдап алып, андан соң көчөттү отургузуу керек. Көчөттөрдүн ортосундагы аралык 3-4 метр, ал эми жөөктөрдүн аралыгы 6 метрден кем болбошу шарт. Отургузгандан кийин ар бир түптүн түбүнө 10-15 литр суу куюп, сиңгенден кийин үстүнө 3-5 сантиметр калыңдыкта топурак төгүлөт.

КАМ КӨРҮҮ

1. Көчөттөрдү өз убагында сугарып туруу керек. Эгер топурактын катмарынын 1-15 сантиметри кургаса, анда дароо сугаруу керек. Болжол менен бир түпкө 10-15 литр суу керектелет. Ашыкча нымдуулук тамырын чиритип жибериши мүмкүн. Мөмө байлап баштаган кезде жетиштүү сугарылса, мөмөсү керектүү өлчөмгө чейин өсүп, даны толо болот.

2. Май айынын башында 1 чака сууга 20 грамм селитраны аралаштырып бактын түбүнө куюу керек. Ал эми күзүндө ар бир түпкө 1 килограммдай кык, 20 граммдай суперфосфат берүү жетиштүү.

3. Күзүндө жалбырактары түшкөндөн кийин жана жазында бүчүр байлаганга чейин ооруларга жана курт-кумурскаларга каршы дарылоо шарт.

БАДАМДЫ ЖЫЙНОО

Бадам сортуна жараша июлдун аягынан тарта күздүн ортосуна чейин бышат. Бышкан кезде түктүү жашыл кабыгы жарылып, данектен ажырайт. Терип, жашыл түктүү кабыгын алып салып, данегин күнгө жайып кургатуу шарт.

САТУУ

Бадамдын таттуу данеги, андан алынган ун, сүт ашканада ар кандай десерттерди даярдоодо кеңири пайдаланылса, ачуу данынан эфир майы алынып, косметологияда жана фармацевтикада кеңири пайдаланылат. Бүгүнкү күндө Кыргызстанда сортуна жараша бадамдын тазаланбаганы 1 килограммы 300 сомдон, тазаланганы 600 сомдон жогору бааланат. Сөөгү жумшак сорту чакканга ыңгайлуулугу менен, ал эми сөөгү катуу сорту данынын даамдуулугу жана майлуулугу менен бааланат.

БАДАМ ӨСТҮРҮҮНҮН АРТЫКЧЫЛЫКТАРЫ ЖАНА КЕМЧИЛИКТЕРИ

  • Бадам дарагы жер тандабайт. Кумдуу, таштак жерлерге да өстүрүүгө болот.
  • Тигүү жана ага кам көрүү жеңил.
  • Терип-жыйноо оңой.
  • Кургак жайда көпкө сакталат.
  • Баасы кымбат.
  • Салмагы башка мөмөлөргө караганда алда канча жеңил.


1 ГЕКТАРДАН...

Көчөт

1 гектар жерге болжол менен 280 даана көчөт батат.

280 түп х 200 сом = 56 000 сом

Жер семирткич (3 жылга)

Селитра – 20 килограмм х 20 сом = 400 сом

Суперфосфат – 56 килограмм х 100 сом = 5600 сом

Кык – 2 тонна х 1000 = 2000 сом

Жалпы чыгаша: 56 000 сом + 8000 сом = 64 000 сом

3-4 жылдан кийин ар бир түптөн болжол менен 3 килограммдан түшүм алууга болот. Бадам дарагы өсүп жетилгенге чейин бактардын ортосундагы аянтка жер-жемиш, жашылчаларды тигип киреше табууга болот.

Киреше

280 түптөн х 3 килограмм = 840 килограмм

840 килограмм х 300 сом =
252 000 сом

252 000 – 64 000 = 188 000 сом

Кирешенин суммасы бак өсүп жетилген сайын көбөйө берет.

Бадам өстүрүү боюнча эң алдыңкы тизмеде АКШнын Калифорния штаты турат. Дүйнөлүк өндүрүмдүн 82 пайызын дал ушул штат өндүрөт.

Дамира Арстанова
kenesh@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 2 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 2) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
23227;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2019 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Жибек Жолу проспектиси 381
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: