Архив
844   845   846   847   848   849   850   851   852   853   854   855   856   857   858   859   860   861   862   863   864   865   866   867   868   869   870   871   872   873   874   875   876   877   878   879   880   881   882   883   884   885  
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837   838   839   840   841   842   843  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар

ЧАКАН ЖАНА ОРТО БИЗНЕСТИ ӨНҮКТҮРҮҮ – БИЗДИН ӨЛКӨНҮН АРТЫКЧЫЛЫКТУУ МАСЕЛЕСИ

№867 13-июнь - 19-июнь, 2019-жыл


Биздин өлкөдө 2019-жыл региондорду өнүктүрүү жылы деп жарыяланган. Чакан жана орто бизнеске жардам берүү – Кыргызстан үчүн артыкчылыктуу маселе болуп саналат. Ушул маселени чечүү үчүн биздин ишкерлерге коммерциялык банктар кандай жардам көрсөтүп жатышат, ушул тууралуу биз «Халык Банк Кыргызстан» ААКсынын Башкармалыгынын төрагасынын орун басары – Манас Кожоканович Имановдон билдик.

– Манас Кожоканович, бүгүнкү күндүн темасы боюнча сизге суроо, агросектордо Кыргызстандын чоң потенциялы бар, ушул багытта дыйкандарды колдоо үчүн "Халык Банк" конкреттүү түрдө эмнелерди сунуш кыла алат?

– Агросекторду колдоонун алкагында биздин банк бир нече жылдардан бери "Айыл чарбасын каржылоо" мамлекеттик программасына катышып келе жатат. Бул программанын артыкчылыктуу багыты бул жазгы талаа иштерин өз убагында өткөрүү үчүн: өсүмдүк өстүрүү, багбанчылык, мал чарбасы жана айыл чарба азыктарын кайра иштетүү үчүн элдин каржылоого жетиши саналат. Өткөн мезгилдин ресурстарын өздөштүрүүнүн ийгиликтүү тажрыйбасын эске алуу менен ушул жылы Кыргыз Республикасынын Финансы министрлиги "Халык Банк Кыргызстан" ААКсы үчүн жайгаштыруу суммасын көбөйттү. Ошондуктан дыйкандарда агро кредиттерди пайдалуу шарттарда алууга мүмкүнчүлүктөрү бар:

• Айыл чарба продукциясын кайра иштетүүгө – жылдык 6%дан өйдө,

• Багбанчылыкка жана асыл тукум мал сатып алууга – жылдык 8%дан өйдө,

• Мал чарбасына жана өсүмдүк өстүрүүгө – жылдык 10%дан өйдө.

• Натыйжалуу пайыздык чени тандап алынган программага жараша, жылдык 6,16% өйдө.

Ушул программанын шарттарынын алкагында кошумча комиссиялык топтомдордун эч кандай түрү каралбагандыгын баса белгилеп кетүүгө болот.

– Агробизнес өзгөчө спецификалуу келет, мында бардыгы мезгилге (сезонго) жараша болот, кредитти төлөп тындыруу планында дыйкандар үчүн кандайдыр бир жеңилдиктер барбы?

– Албетте. Айыл чарбасында мезгилдик (сезондук) фактор маанилүү ролду ойной тургандыгын биз жакшы түшүнөбүз. Ошондуктан Банк мезгилдүүлүк (сезондук) жана конкреттүү бир бизнестин спецификасын эске алуу менен дыйкандарга агрокредиттерди төлөп тындыруунун ийкемдүү графиктерин түзүү аркылуу камсыз кылат. Ошондой эле маанилүү бир учур – бул кредитти мөөнөтүнөн мурда каалаган убакта төлөп тындыруу менен да камсыз кылынат.

– Эгерде, мисалы, ишкерлер ушул программанын алкагында кредит алып, бирок кредитти мал чарбасын же өсүмдүк өстүрүүнү өнүктүрүү үчүн колдонбой, таптакыр башка максаттарга колдонушсачы?

– Бул программа кредитти агросекторго жана аны өнүктүрүүгө гана берүү мүмкүндүгүн карайт, ошондой эле ушул максатта алынган кредиттик акчалар программадан айырмаланган башка максаттарга жумшоого таптакыр болбойт, бул биздин мамлекет тарабынан да колдоого алынган. Банк кредиттик каражаттардын максаттуу пайдаланылгандыгына тастыктоону милдеттүү түрдө талап кылат. Бизнес жүрүп жаткан жерине барууларды милдеттүү түрдө жүргүзөбүз. Биз алынган каражаттардын багыты боюнча колдонулгандыгына жүз пайыз ишеним алышыбыз керек.

– Жакшы, агрокредиттер менен абал түшүнүктүү болду. Аялдар ишкерлиги боюнча иштер кандай жүрүп жатат? Биздин өлкөдө аялдар өздөрүнүн алсыз ийиндерине үй-бүлөсүн эле көтөрбөстөн, чакан ишканаларды да ийгиликтүү иштетип жатышкандыгы эч кимге жашыруун деле эмес. Аялдар ишкерлигин колдоо үчүн кандайдыр бир стимул болуучу чаралар көрүлүп жатабы?

– Мурда ондогон жылдар бою коомчулукта аялдардын ролу өтө эле чектелип келген. Аялдар күжүрмөндүк менен эмгектенишкен, бирок алардын негизги милдети үй-бүлө үчүн, башкача айтканда, үй-тиричилигин жүргүзүү болуп эсептелген. Азыркы учурдун заманбап аялдары амбициялуу (дымактуу) жана эрктүү. Аялдар ишкерликти киреше булагы катары гана эмес, алар коомдо өзүн көрсөтүү, өзүн бекемдөө ыкмасы катары да карашат.

Ошондой эле аялдар жетектеген ишканалардын саны жыл сайын биздин гана өлкөдө эмес, дүйнө жүзү боюнча өсүп жатат. Статистикага ылайык, дүйнө жүзү боюнча жаңы бизнес түзүмдөрүнүн 25 пайызынан ашыгы аялдар тарабынан түзүлгөн. Франциядагы жана Улуу Британиядагы бардык фирмалардын төрттөн бир бөлүгүн, Германиянын бардык фирмаларынын үчтөн бир бөлүгүн аялдар башкарат. Японияда бул көрсөткүч 23%, АКШда 38%, ал эми кошуна Орусияда 35%ды түзөт. Ошондуктан дүйнө жүзү боюнча аялдардын бизнесин колдоо программалары абдан маанилүү болуп саналат жана биздин банк да андан калышпайт.

Биздин өлкөдө аялдар ишкерлигин өнүктүрүүнүн алкагында үстүбүздөгү жылдын мартында «Халык Банк Кыргызстан» ААКсы USAIDдин «Атаандаш ишкана» аттуу долбоору менен биргеликте Аялдар ишкерлигин колдоого жана өнүктүрүүгө багытталган кредиттик линияны ишке киргизүү боюнча макулдашууга кол коюшту. Мунун өзү өз убагындагы жана туура чечим деп эсептейм. Бул программанын алкагында эч кандай тармактык же географиялык чектөөлөр жок. Кредиттерди бизнестин бардык багыттарына, өлкөнүн бардык региондорунда алууга болот. Бул жердеги башкы шарт – бул бизнесте 50%дан кем эмес менчиктик үлүшү менен башында ишкер-аял болушу керек.

Биз аялдардын ишкерлигин өнүктүрүү үчүн улуттук валютада 5 жылга чейинки мөөнөткө, жылдык чени 16%дан өйдө (натыйжалуу пайыздык чени 17.27%) кредиттерди сунуштайбыз. Ушул эле учурда, кредитти берүүгө карата эч кандай түрдөгү комиссия (жоктугун) кармалбай тургандыгын мен баса белгилеп кетким келет. Анын ичинде кредитти мөөнөтүнөн мурда каалаган убакта төлөп тындыруу үчүн да комиссия кармоо жок.

– Айтыңызчы, эгерде ишкердин күрөөсү жетишсиз болсо, ушундай учурларда кандай кылуу керек?

– Күрөөлүк түзүлүштөргө жетиштүү түрдө ийкемдүү кароого аракет кылабыз. Биринчи кезекте, эгерде кардардын туруктуу бизнеси бар болсо жана аны андан ары өнүктүрүү үчүн анын жакшы максаттары бар болсо, биз күрөөнүн жетпеген бөлүгүн жүгүртүүдөгү товар, жабдуу, транспорт, техни

Ал эми банкка берилген бардык күрөөлөр кредитти камсыз кылуу үчүн жетишсиз болсо, анда биз күрөө мүлкү жетишсиз учурда финансылык ресурстарды алууга жардам бере ала турган Кепилдик фондунун кызмат көрсөтүүлөрү менен колдонууну биздин кардарларга сунуштай алабыз. Башкача айтканда, камсыз кылуунун жетпеген суммасына кардар үчүн Кепилдик фонду Банкка банктык кепилдикти (гарантия) берет. Албетте, бул акы төлөнүүчү кызмат жана Кепилдик фондунун тарифтерине ылайык, кардарлар акча каражаттарынын кайсы бир сандагы чыгымдарына учурайт. "Халык Банк Кыргызстан" Кепилдик фонддун колдоосу менен 100дөн ашуун долбоорлорду каржылады, бул дагы күрөөлөр бөлүгүндө чечимдерди кабыл алуу учурундагы биздин ийкемдүүлүгүбүз деп айтууга болот.

– Манас Кожоканович, биз жетиштүү ири бизнесмендер тууралуу сөз кылдык. Иштерин жаңы баштап жаткан ишкерлер силердин банктан кредит ала алабы? Мисалы, бир адам базарда кичинекей түйүн ачкысы келсе, ал силердин банктан кредит ала алабы жана аны кандай шарттарда ала алат?

– Ишкерликти жаңы баштоочуларды колдоо үчүн биздин кардарларга «Экспресс» программасы боюнча микрокредиттерди алууну сунуштайбыз. Бул учурда кредиттин суммасы 250 000 сомго чейин 2 жылдык мөөнөткө берилет. Күрөө – жеке мүлк, жүгүртүүдөгү товарлар, жабдуулар же автотранспорт. Өтүнмө арыз минималдуу – бир, эки күндүн ичинде каралат. Биз ишкерликти жаңы баштоочуларды колдойбуз жана кубануу менен каржылоого даярбыз!

Ал эми өндүрүш чөйрөсүндө иш жүргүзгөн ишкерлерге биз Россия–Кыргызстан Өнүгүү Фондунун (РКӨФ) багыты боюнча кредиттерди сунуштайбыз. Бул фонд Кыргыз Республикасынын экономикасын өнүктүрүүгө жана модернизациялоого максатталган. Негизги басым, жумушчу орундардын максималдуу санын түзүү жана биздин ишканалардын, ага жараша жалпы эле экономиканын атаандашууга карата жөндөмдүүлүгүн камсыз кылууга боло турган экономика тармактарын өнүктүрүүгө багытталган. Кредит берүүнүн ушул программасынын негизги максаттары, төмөнкү тармактар: агро өнөр жай комплекси, тигүү жана текстиль өнөр жайы, кайра иштетүү өнөр жайы, тоо-кендерин казуу жана металлдар өнөр жайы боюнча негизги каражаттарды жаңылоо, кеңейтүү жана модернизациялоо, транспорт жана инфратүзүмдөрдү (анын ичинде туризм тармагы, медицина жана билим берүү инфратүзүмдөрүн) өнүктүрүү болуп саналат.

Ошондой эле өндүрүштүк багыттагы башка узак мөөнөттүк инвестициялар.

Бул максаттарга биздин банктан АКШ долларында 5 жылдык мөөнөткө жылдык 5%га чейин (натыйжалуу пайыздык чени 5,11%) жана улуттук валютада жылдык 10%дык (натыйжалуу пайыздык чени 10.46%) кредиттерди алууга болот. Муну менен бирге РКФтин шарттарына ылайык, негизги карызды төлөө боюнча 12 айлык мөөнөткө чейин жеңилдетилген мезгилди алуу мүмкүнчүлүгү каралган.

– Силердин банк автосалондор менен жигердүү кызматташып келүүдө жана автоунаа сатып алууга кредиттерди берүү программасын сунуш кылууда. Бул багытта бизнес өкүлдөрү үчүн эмнелерди сунуштай аласыздар?

– Биз юридикалык жактар жана жеке ишкерлер үчүн «Бизнес-авто» аталышындагы автоунаа сатып алууга кредиттерди берүү программасын иштеп чыктык жана ишке киргиздик. Программа автопаркты жана атайын техникаларды жаңыртууга жана стимулдаштырууга багытталган. Биз өлкөнүн жеңил автоунаа, ошондой эле ири автоунаа сатуучу автосалондору менен кызматташабыз, бул биздин кардарларга автоунаалардын ар түрдүү моделдеги катарларын сунуштоого мүмкүндүк берет. Автотранспорттук каражаттарды сатып алуу үчүн автоунаа же атайын техниканын наркынын 30%дан кем эмес өлчөмүндө кардар өзүнүн салымы менен катышуусун камсыз кылышы керек. Пайыздык чендери АКШ доллары менен жылдык 12%дан өйдө (натыйжалуу пайыздык чени 14.17%дан өйдө) жана улуттук валютада жылдык 17%дан өйдө (натыйжалуу пайыздык чени 20.01%дан өйдө). Эгерде кардардын өзүнүн жеке каражаты жок болсо, күрөөгө коммерциялык, коммерциялык эмес дайындалыштагы болгон мүлкү кабыл алынат.

– Эгерде адамдын башка банкта бизнес-кредити бар болсо, ал адам учурдагы кредитти жабуу үчүн силердин банкка кайрыла алабы, ушуга кандай кеңеш бере аласыз?

– Ооба, бул банк тилинде кредитти рефинансылоо (кайра каржылоо) деп аталат. Мисалы, кимдир бирөө кредитти мурда доллар менен алган болсо, ал аны сом менен жабууну кааласа же анын учурдагы чени жогору болсо, ушул учурда рефинансылоо жүргүзүүгө болот. Биз кардар үчүн пайдалуу шарттарда – башка банктагы учурдагы анын кредитин жабуу аркылуу бизден кредит берүү мүмкүндүгүн карай алабыз. Мисалы, андан төмөнүрөөк пайыздык чени менен, же кредитти узагыраак мөөнөткө берүү менен кредитти төлөп тындыруу мөөнөтү боюнча жеңилдик же жекече график алууга мүмкүндүк беребиз. Ошондой эле биз кардардын бизнесинин өзгөчөлүгүнө ылайыктуу болуш үчүн ага кредит берүүнүн ар кандай программалары боюнча бир нече чечимдерди кабыл алууну сунуштайбыз.

– Жалпы бизнести өнүктүрүүнү жана акча жүгүртүүнү көбөйтүүнү каалаган ишкерлерге кандайдыр бир универсалдуу жалпы кеңештер барбы?

– Ар бир ишкер өзүнүн ишканасын өнүктүрүү шарттарында бирдей. Бирок ар бир бизнестин өзүнүн "коркунучу" жана "мүмкүнчүлүгү" бар. Ошондуктан бизнесмен бул өзгөчөлүктөрдү билиш керек деп эсептейм. Бул бизнесменге чечимдерди кабыл алуу учурларында ийкемдүү жана салмактуу болууга мүмкүнчүлүк берет. Ошондой эле жигердүү өнүгүүгө жана бизнес үчүн керектүү мезгилде пайдалуу ыкмаларды жасоого жана туура чечим кабыл алууга чоң жардамы тиет.

Эң башкы кеңеш – бул кредит алуу учурунда «ооба» жана «жок» дегендердин баарын тыкыр салмактап өлчөө керек болот. Сизде так жана ачык максаттын элеси, күтүлүүдөгү натыйжанын жана мүмкүн боло турган бардык тобокелдиктердин эсептөөсү болушу керек.

– Маегибиздин соңунда окурмандарга кандай каалоо-тилектерди айта аласыз?

– Өзүңө жана өзүндүн күчүңө ишенүү абдан маанилүү! Бизде базардан эң кичине соода түйүнүнөн баштап, азыр чоң-чоң дүкөндөрү бар кардарларыбыз бар. Алар өзүнүн бизнестеги акча жүгүртүүсүн жана үй-бүлөсүнүн кирешесин гана көбөйтпөстөн, өлкөнүн бюджетине салык төгүмдөрүн да көбөйтүштү. Чынын айтсам, ушундай адамдар менен сыймыктанам. Алар эч кимден жардам күтпөстөн, өздөрүнүн жашоо-турмушун бир топ деңгээлге жогорулатышты. Күндөн-күнгө өзүнүн гана үй-бүлөсүнүн жыргалчылыгы үчүн иштебестен, мамлекеттин жыргалчылыгы үчүн да иштеп келишет. Менин оюмча, ушунун өзү эле чыныгы патриоттуулук!

МААЛЫМАТ ҮЧҮН:

• "Халык Банк Кыргызстан" ААКсы 2018-жылы өзүнүн 95 жылдык мааракесин белгилеген "Казакстан Эл банкы" банкынын туунду компаниясы болуп саналат.

• "Халык Банк Кыргызстан" 14 жылдан ашык мезгилден бери Кыргызстандын рыногунда өз ишмердигин ийгиликтүү жүргүзүп келе жатат.

• "Халык Банк Кыргызстан" ААКсынын бүгүнкү күндө: Бишкек шаарында, Кара-Балта, Ош, Жалал-Абад, Кара-Суу, Чолпон-Ата, Каракол, Өзгөн жана Ноокат шаарларында 19 бөлүмү жана 4 көчмө кассасы бар.

• "Халык Банк Кыргызстан" универсалдуу банктын статусуна ээ жана өзүнүн ишмердигин №044 банктык лицензиясынын негизинде жүргүзөт.

• Мамлекеттер аралык эсептөөлөрдө Банктын кардарларын тейлөө үчүн Германиянын, АКШнын, Орусиянын жана Казакстандын ири банктары менен корреспонденттик мамилелери түзүлгөн.

Үмүт Ырысбекова



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
23087;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2019 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Жибек Жолу проспектиси 381
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: