«Жылдын супер футболчусу»

Жыйынтык

Башка сурамжылоолор


Архив
844   845   846   847   848   849   850   851   852   853   854   855   856   857   858   859   860   861   862   863   864   865   866   867   868   869   870   871   872   873   874   875   876   877   878   879   880   881   882   883   884   885   886   887   888  
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837   838   839   840   841   842   843  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар

ЧЫРЫ ЧЕЧИЛБЕГЕН КЫРГЫЗ-ТАЖИК ЧЕК АРАСЫ

№855 21-27-март, 2019-жыл


13-март күнү Кыргыз-Тажик чек арасында чыр чыкты. Баткен облусундагы Ак-Сай–Тамдык унаа жолунда Кыргыз-Тажик жарандарынын ортосунда жаңжал чыгып, бир канча күн абал чыңалып турду. Чырдын келип чыгышына кайрадан эле Ак-Сай–Тамдык жолунун курулушу себеп болгон.

ОКУЯНЫН ӨНҮГҮШҮ

13-март

Дал ушул күнү түштөн кийин эки элдин ортосунда жаңжал чыккан. Ак-Сай–Тамдык унаа жолунун салынышына тажик тарап каршы чыгып, эки жактан эл чогулган. Ортодо таш ыргытуулар болуп, жабыркагандар болгон эмес. Сүйлөшүүлөр эртең болот деп чогулгандар тараган. Бирок кечки 8дерде эки жактан эл кайрадан топтоло баштаган. Чогулган эл кайрадан бири-бирине таш ыргытып, жабыркагандар болгон.

"Кечки саат 8ден тартып Орто-Боз айылынын жанындагы Төрт-Көчө деген жерде эки тарап бири-бирине таш ыргытып урушкан. Натыйжада 5-6 жаран жаракат алышкан. Орто-Боз айылындагы бир тургундун үйү күйүп кетти",- деп билдирген Кыргыз мамлекеттик чек ара кызматынын басма сөз кызматы.

Бул арада ок атылган үндөр угулуп жатканы тууралуу да кабар тараган. “Жарандар арасында эч кандай ок атышуу болгон жок. Чогулган элди таратуу үчүн чек ара кызматындагы кызматкерлер асманга ок атышты”,- деп билдирүү жасаган Чек ара кызматы. Бул чырдан улам саат 21:40тан баштап Баткен облустук чек ара бөлүмү күчөтүлгөн тартипке өткөн.

14-март

Эртеси күнү Жогорку Кеңеште бул маселе жабык түрдө талкууланды. Ал эми окуя болгон жерге вице-премьер Жеңиш Разаков жиберилген. Абал чыңалган бойдон калып, эки жактан эл кайрадан чогулган. Саат 4төр чамасында Ак-Сай айылынын Бакай аймагында эки өлкөнүн чек арага жакын турган 200гө жакын тургундары чогулуп, бири-бирине таш ыргыта башташкан. Эки өлкөнүн чек арачылары асманга ок чыгарып, абалды жөнгө салуу аракетин жасашкан. Мындан улам бир милиция кызматкери октон жаракат алганын Баткен ОИИБи тастыктаган.

Бул арада тажик “Азия плюс” басылмасы жаңжалдан улам 13-мартта бир тажик жараны каза болгонун жана 20дай жаран жаракат алганын жазып чыкты. 14-мартта дагы бир адам каза болуп, экөөсү жаракат алганын жазышты.

Саясатчы Камчыбек Ташиев “Баткенге жөнөп жатам, бийликтегилер мурдагыларга окшоп эле эч нерсе чече алышпайт. Кыргыздын ар бир метр жери ыйык жана маанилүү” деп билдирип, Баткенге сапар алды.

Президент Сооронбай Жээнбеков Тажикстандын ажосу Эмомали Рахмон менен телефон аркылуу сүйлөшүп, чек арадагы абалды талкуулады.

Кечки 10дордо Ак-Сай–Тамдык жолунда 20дай гана адам калганын, бирок тосулган унаа жолдор дале ачыла электигин Чек ара кызматы билдирген. Абалды турукташтыруу үчүн эки тараптын делегацияларынын жолугушуусу кечинде болуп өткөн.

Ушул эле күнү Кыргыз-Тажик чек арасына чектеш турган Ак-Сай жана Орто-Боз айылындагы балдар менен аялдар Баткен шаарына көчүрүлө баштаган. "Айылда жалаң гана эркектер калды, чек арада абал тынч",- деп билдиришкен айыл тургундары.

15-март

Тажикстандын Улуттук коопсуздук мамлекеттик кызматы Кыргыз-Тажик чек арасындагы жаңжалды кыргыз тарап баштады деп билдиришкен. Ошондой эле Кыргыз өлкөсүнүн күч органдары Исфара–Ворух жолун жаап, 2 кичи автобустагы тажик жарандарын барымтага алганын айтып чыгышкан. Бирок бул маалыматты Кыргыз өлкөсүнүн Ички иштер министрлиги "жалган маалымат" деп төгүндөдү.

Чек арада абал турукташып калды, бирок Исфара–Ворух, Баткен–Лейлек автожолдору ачылган жок. Чек арага жакын жайгашкан аймактардын жашоочуларына эки тараптан тең түшүндүрүү иштери жүргүзүлдү.

Бул күнү Жогорку Кеңештин депутаттары Төрөбай Зулпукаров, Таабалды Тиллаев, Карамат Орозова, Курманкул Зулушев жана Айнуру Алтыбаева чек арадагы кырдаал менен жеринде таанышуу үчүн Баткенге жөнөп кетишти.

Эки тараптын сүйлөшүүлөрү уланып, өлкөнүн вице-премьер-министри Жеңиш Разаков Тажикстандын премьер-министринин орун басары Азим Иброхим менен жолукту. Бул жолугушууга ички иштер министри Кашкар Жунушалиев, өкмөттүн Баткен облусундагы өкүлү Абиш Халмурзаев, Тажикстандын ички иштер органдарынын өкүлдөрү да катышты.

Бул күндөн тарта чек арада абал туруктуу экендигин Мамлекеттик чек ара кызматы билдирди.

ЧЫРДЫН БАШЫ ЭМНЕДЕ?

Чыр чек арага жакын Көк-Таш–Ак-Сай–Тамдык унаа жолунун курулушуна тажик тарап каршы болгондуктан чыгып отурат. Бул жол кыргыз айылдарынан жайлоого өтө турган жол болуп саналат, жалпы узундугу 24,5 чакырымды түзөт. Бул аймакта Тажикстандын Ворух анклавы жайгашып, анда 40 миңдей эл жашайт. Союз маалында тажик айылдарынын тургундары Кыргыз өлкөсүнүн жайыттарын пайдаланып келишкен, чек ара маселеси жаралган соң чектөөлөр киргизилген.

Транспорт жана жол министрлиги бул жолдун курулуш иштери 2013-жылы башталган деп билдирет. “Бул жолго 606 миллион сомго смета түзүлүп, азыркы убакытта 165,5 миллион сомдук жол курулуп, Көк-Таш айылынын Ак-Сай айылына чейинки 13 чакырымдык жол курулушунун иштери жасалып бүткөн. 9-март күнү Ак-Сай–Тамдык тилкесиндеги курулуш иштери улантылган",- деп билдирет министрлик.

Аталган жол Кыргызстан үчүн стратегиялык жактан маанилүү.

Дээрлик 6 жылдан бери 25 чакырым жолду сала албаган бийликтин чабалдыгы карапайым элге зыянын тийгизип жатат...

ТАЛАШКА ТҮШКӨН 275 МЕТР

Интернет айдыңында 2009-жылы Кыргыз-Тажик өлкөсүнүн Коопсуздук кеңешинин катчылары келишкен протоколдун сүрөтү жарыяланды. Анда ошол кездеги Коопсуздук кеңешинин катчысы Адахан Мадумаров Исфара жээгиндеги 275 метр жерди тажик тараптан 49 жылга ижарага алган жазууну көрүүгө болот.

2014-жылы Баткен облусунун экс-губернатору Мамат Айбалаев дал ушул кол коюлгандан кийин маселе жаралганын айткан. “Баткен районунда Ворух айылы менен Мачайы айылы маселе жаратып келет. Мачайы айылында көйгөй болбойт болчу, 2009-жылы Курманбек Бакиевдин убагында ошол кездеги Коопсуздук кеңешинин катчысы Адахан Мадумаров “бул жер тажиктики” деп кол коюп койгон. Бирок ал жер Кыргыздын жери болчу. Ошол 275 метр жер тажик тарапка өтүп кетип, Баткен районунун Ак-Сай, Актатыр, Самаркандек айыл өкмөттөрү менен Лейлек району, Сүлүктү шаарына каттоо маселеге айланган. Мадумаров кол койгондон тартып ошол жолдун айланасына тажиктер заматта үйлөрдү куруп, азыр айыл болуп калды. Ал жер мурда бош турган Кыргыздын жери болчу. Тажиктер ал жерге келчү эмес. Маселенин баары ошол окуядан кийин келип чыкты”,- деп айткан.

Адахан Мадумаров бул протоколго ошол кезде жарандардын ыңгайсыздыгын чечүү үчүн кол коюлганын айтат. “Чек арада коюлган постту алып салуу боюнча сүйлөшүүлөр жүрүп, эки тараптын жарандарына жеңилдик болуусу үчүн протоколго кол коюлган.

Келишим боюнча, кыргыздар өз аймагына өтүү үчүн көпүрө куруу чечими кабыл алынган. Бул чечимди ошол кезде баары колдошкон. 10 жылдан кийин бул маселеде мени күнөөкөр катары каралап жаткандарды өз абийирине койдум”,- деди Мадумаров.

БУЛ БИРИНЧИ ЖАҢЖАЛ ЭМЕС

Бул чыр Ак-Сай–Тамдык жолундагы биринчиси эмес. 2014-жылы июль айында ушул эле аймакта ок атышуулар болгон. Анда отуздан ашык тажик жарандары Кыргыз өлкөсүнүн аймагынан суу түтүктөрүн алып өтүүгө аракет кылышкан. Бул учурда Кыргыз чек арачылары келип, тактала элек аймакта иш жүргүзүүгө болбой тургандыгын эскертишкен. Тажик жарандары муну угушпай, таш ыргытып башташкан. Мындан улам чек арачыларга асманга ок атууга туура келген. Окуядан алыс эмес жердеги тажик чек арачылары кыргыз чек арачыларын көздөй ок ата баштаган. Бул чатактан эки тараптан тең жабыркагандар болгон.

Жол салынып баштагандан тарта ар кандай чатактар бүгүнкү күнгө чейин токтобой келүүдө. Ушул жылы 15-март күнү Ак-Сай айылынын тургундары Жогорку Кеңештин депутаттары менен жолугушууда чек араны тез убакытта тикен зым менен тосуп, демаркация иштерин жүргүзүүнү талап кылышты.

18-мартта Кыргыз-Тажик мамлекеттик чек арасындагы кырдаалды жөнгө салуу боюнча протоколго кол коюлуп, Көк-Таш–Ак-Сай–Тамдык жолунун курулуш иштерин улантуу макулдашылды. Чектеш аймактардагы транспорттук каттам мурдагы калыпта жанданып иштей баштайт.

Кыргыз-Тажик чек арасындагы чырга байланыштуу Кыргыз өлкөсүнүн жана Тажикстандын ортосунда атайын комиссия түзүлүп, ага эки өлкөнүн Ички иштер министрлигинин, Улуттук коопсуздук кызматынын жана Аскер прокуратурасынын 21ден кызматкери мүчө болду. Азыркы учурда "адам өмүрүнө кол салуу", "улуттар аралык кастыкты козутуу" сыяктуу беренелер боюнча жалпы 7 кылмыш иши козголуп, сотко чейинки өндүрүшкө алынганын Башкы прокуратура билдирди.

Чек ара маселеси дагы да болсо толук кандуу чечилмейинче ушул сыяктуу жаңжалдар чыга берери айкын.

Адилет Керимбек уулу
koom@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(9)
25.03.2019. 16:40 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
24
Катталган:
21-07-2014
Соӊку аракети:
11-10-2019 08:52
Жынысы:
Белгисиз
+3
Адахандан сураш керек, негеее, деп анан олтурат өкмөттүн алы жетпейт, президенттин алы жетпейт деп. Кылгылыкты кылып кыйратып койгонсуп
26.03.2019. 20:26 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
12
Катталган:
11-11-2011
Соӊку аракети:
09-11-2019 16:12
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
ОШ
-1
борборду баткенге же ошко которуш керек ошондо баардык чек ара чечилет
27.03.2019. 13:46 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
5
Катталган:
15-12-2018
Соӊку аракети:
06-09-2019 00:34
Жынысы:
Белгисиз
+1
taku88,Борборду Баткенге, тушко кирбеген немени айтпачы, жада калса Ош да борбор боло албайт.
27.03.2019. 20:18 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
40
Катталган:
04-07-2017
Соӊку аракети:
15-11-2019 20:20
Жынысы:
Белгисиз
-1
zhesika,Баткен болбойт бирок Ошту кылса эмнеге болбойт
27.03.2019. 20:56 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
5
Катталган:
15-12-2018
Соӊку аракети:
06-09-2019 00:34
Жынысы:
Белгисиз
-1
murat17,анткени Ош уникалдуу шаар. Борбор болсо аки чуку болуп кетет. Андан коро Ошко озгочо конул буруп туристтер келе тургандай тарыхый озгочолукторун сактап турган шаарга айлантуу керек
27.03.2019. 21:01 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
40
Катталган:
04-07-2017
Соӊку аракети:
15-11-2019 20:20
Жынысы:
Белгисиз
-1
zhesika,неге аки чуку болот даа бирок кээбир айтканына кошулам США Вашингтон бирок Нью-Йорк мегаполис ошол сыяктуу кылса болот
27.03.2019. 21:03 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
40
Катталган:
04-07-2017
Соӊку аракети:
15-11-2019 20:20
Жынысы:
Белгисиз
-1
murat17,Ош тарыхы 3000 жыл централ азияда эн байыркы шаарлардын бирин толуктайт конул буруу керек окмот
27.03.2019. 11:01 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
40
Катталган:
04-07-2017
Соӊку аракети:
15-11-2019 20:20
Жынысы:
Белгисиз
+1
Мадумаровдун тили эле бар колунан эч нерсе келбейт зыяндан башка ушул адамды колдогондорго тан калам деги бийликте да журду убагында эмнени кылып кыйратты кычааган жигиттер коп Мырзакматов Жапаров Кочкоров дегендер ушуларды колдойлу кыргыз элим ХХХХ Мадумаровду колдобой
Модератор admin_portal түзөттү 2019-03-27 18:05:33
31.03.2019. 16:22 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
64
Катталган:
01-02-2016
Соӊку аракети:
27-08-2019 00:30
Жынысы:
Белгисиз
+1
murat17, акча колдотуп жатат да акча мына мунун азабын эл тартып жатат Бетти бетон кылып озунор чечип алгыла деп турбайбы адахан акча учун бул адахан жерин эмес энесин сатат.
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
23199;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2019 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Жибек Жолу проспектиси 381
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: