Архив
897  
844   845   846   847   848   849   850   851   852   853   854   855   856   857   858   859   860   861   862   863   864   865   866   867   868   869   870   871   872   873   874   875   876   877   878   879   880   881   882   883   884   885   886   887   888   889   890   891   892   893   894   895   896  
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837   838   839   840   841   842   843  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар

8-МАРТ, ФЕМИНИЗМ ЖАНА МИТИНГ. КООМЧУЛУК ЭКИ ЖЭЭККЕ БӨЛҮНДҮ

№854 14-20-март, 2019-жыл


8-март күнү Бишкек шаарында “Бишкек феминисттик демилгелер" кыймылынын мүчөлөрү тынч жүрүшкө чыгышты. Алар аялдардын укугун коргоо жана аларга карата болгон зомбулукка каршы сыяктуу маселелерди козгошту. Бирок бул жүрүш башка жагдайы менен чуу жаратты...

ТЫНЧТЫК ЖҮРҮШТҮН МААНАЙЫ

Аялдардын эл аралык күнүндө тынчтык жүрүш орун алары, анда учурдагы кыргыз коомчулугундагы аялдардын укугу боюнча маселелер көтөрүлөрү тууралуу бир канча күн мурун белгилүү болгон. Мындай иш-чаралар өлкөдө 3 жылдан бери өткөрүлүп келген. Алгач быйылкы жүрүшкө Бишкек мэриясы уруксат бербей, көп өтпөй макулдук берилгени маалым болду.

8-март күнү 200дөй адам эртең менен чогулуп, “Ала-Тоо” аянтын көздөй жүрүш жасашты.

Бир жагынан тынч эле жүрүш сыяктуу көрүнгөнү менен, алардын көтөргөн плакаттары талкуу жаратпай койгон жок. Көтөргөн плакаттарда “Баш ийбе, мен тандоомду кылдым”, "Чай куйганга милдеттүү эмесмин", "Аялдын орду Ак үйдө", "Кааласам төрөйм, кааласам төрөбөйм", "Аял бала төрөөчү машина эмес", "Менин денем – менин ишим","Жети апамды билем", "Келинизация – бул кулчулук" деген сыяктуу жазуулар менен чыгышты. Ошондой эле алардын катарында ЛГБТ (лесбиянкалар, гейлер, бисексуалдар, трансгендерлер) мүчөлөрүнүн желегин көтөрүп чыккандар да болду. Муну менен тынчтык жүрүштү жамынып, башка максаттар да көздөлгөнү байкалды. Албетте, лозунгдардын арасынан таасирдүүлөрү да болду. Алсак, “Билимдүү кыз – күчтүү улут” деген өңдүү чакырыктар...

Катышуучулар “Ала-Тоо” аянтынан басып өтүп, жүрүш Уркуя Салиеванын эстелигинин алдында жыйынтыкталды. Соңунда катышуучулардын саны 500гө чамалады.

КЫЗ-КЕЛИНДЕРГЕ ГҮЛ, МЭРИЯГА ОТСТАВКА

Бул кыймылдын жүрүшүнө "Кырк чоро" коомдук бирикмеси антимитингге чыгарын, мындай демилге кереги жок экендигин билдиришкен. 8-март күнү аталган коомдук бирикменин мүчөлөрү митингге катышкандарга гүл сунуу менен чектелишти. “Митингге каршы чыгуу аракети көрүлсө, анда одоно мыйзам бузуулар болуп кетмек. Майрамдык маанайды утурлай айымдарды куттуктап катышуучуларга гүл сундук” дейт “Кырк чоро” бирикмесинин лидери Замирбек Көчөрбаев.

Ошентсе да "Кырк чоро" коомдук бирикмеси мэриянын жүрүшкө уруксат бергендигин сындашты. Алар 11-мартта мэриянын алдына келип, Азиз Суракматовдун отставкасын талап кылышты. “Аялдардын укугун коргойбуз деп, ЛГБТ коомчулугунун да жүрүшүн өткөрүштү. Эмне үчүн буга мэрия жол берет?",- дейт Көчөрбаев.

Бул арада 12-март күнү “Кырк чоро" коомдук бирикмесинин лидери Замирбек Көчөрбаевге Кылмыш-жаза кодексинин "Бейбаштык" беренеси боюнча кылмыш иши козголгону белгилүү болду. Буга "Бишкек феминисттик демилгелер" кыймылынын мүчөсүнүн бири арыз жазгандыгы себеп болгон. Аталган бирикменин активисттери 13-мартта кайрадан митингге чыгышты.
Ал эми Бишкек мэри Азиз Суракматов Кыргыз Республикасынын мыйзамына ылайык, тынч чогулуштарды өткөрүүнү тыюуга укугу жок экендигин белгиледи. Муну менен катар мэриянын аппарат жетекчиси Балбак Түлөбаев: “Бир канча уюм айымдардын укугун коргоо үчүн жүрүш өткөрүүнү суранышкан. Мэрия кандайдыр бир акцияны өткөрүүгө уруксат берип же тыюу сала албайт. Бул Конституцияда жазылган. Жүрүш учурунда провокациялар болуп кетет деп эч ким күткөн эмес”,- деди ал.

“Күнөө бизден болсо жазабызды алабыз. Бир чети коомубуз кайда бара жатат, улуттук баалуулуктар кайда калды деп ичиң күйөт. Мыйзамды жазып жатканда кыргыздын салт-санаасына, үрп адатына, кылымдардан келген жашоо маңызына карап жазышса мындай болбойт эле. Келечекте чоң чатактарга бөгөт коймок?”,- деп пикир бөлүшөт Түлөбаев өз баракчасында.

ПАРЛАМЕНТКЕ ЧЕЙИН ЖЕТТИ

Чындыгында аялдардын жүрүшүндө коомубузда болуп жаткан көйгөйлөр айтылды. Бирок бул жүрүш коомчулукту экиге бөлүп койду.

Митингге катышкандардын бири экс-депутат Равшан Жээнбеков “Адам укугунун ичинен аялдардын укуктары мамлекетте өзгөчө макамга ээ болушу керек. Окуп өнүгүп-өсүү, карьера жасоо сыяктуу маселелерге бул жүрүштөр менен гана көңүл бурулбайт. Бирок дүйнөлүк тажрыйбада ушундай жүрүштөр аркылуу көңүл бурулат”,- деп, кийинки жылдары энелер, эжелер жана кыздардын укугу үчүн жүрүштү уюштуруучулардын катарында болууга даяр экенин билдирди.

Укук коргоочу Рита Карасартова: "Жүрүштү болтурбайбыз" деген “кырк чорочулар” дагы, башка митингдерди болдурбай келген милициялар дагы, айтор, ал күнү эч ким унчуккан жок. Мурун Эркиндик бульварында жөө жүрүштү уюштуруп жүргөн уюштуруучулар, быйыл эмнегедир борбордук көчө менен басууга уруксат алышат. НПОлорду жаман аттуу кылуу УКМКнын максаты болгон деп ойлойм. Интернет айдыңына ар түрдүү коллаждар алдын ала даярдалып, дароо таратылып жатты. Мунун артында чоң саясат жатат деп ойлойм”,- деди.

13-март күнү парламентте Жогорку Кеңештин айрым депутаттары: "Аялдардын укугун коргойбуз" деген шылтоо менен улуттун уңгусуна балта чабылган иш-чара болду. Парламент унчукпай отура берсек, эртеңкибиз эмне болот?- деп УКМК, ИИМ жана башка укук коргоо органдарын чакырып, окуяга баа берүү керек деп чыгышты.

“ФЕМИНИЗМ МЕНЕН ЛГБТнын ТЫГЫЗ БАЙЛАНЫШЫ БАР”

Ызы-чуу менен коштолгон жүрүштөн соң ЛГБТ мүчөлөрүнүн укугун коргогон “Лабрис” уюму эмне үчүн жүрүшкө чыкканын айтып чыгышты. “Феминизмдин ЛГБТ менен түздөн-түз байланышы бар. Биздин уюмдун мүчөлөрү дагы өздөрүнүн укуктарынын корголуусу үчүн чыгышты”,- деп белгилейт аталган уюм.

Аталган жүрүштү уюштургандар муну менен токтоп калбай тургандыктарын билдиришти. “1-май күнү дагы бир жүрүш жасайбыз. Бул күнү жумушчу айымдар бизге кошулат. 8-мартта катышкандардын бардыгы бул жүрүшкө катыша алат. Бул жүрүш айымдардын бардык катмарынын укугун коргоо үчүн өткөрүлөт”,- деп айтат жүрүштүн уюштуруучуларынын бири Елена Ткачева.

Феминизмди туу кылып чыккан жүрүш кандай өңүткө бурулуп кетиши 8-март күнү билинди. Мындай жүрүштүн арты коомчулукту эки жээкке бөлүп коёру тастыкталды.

КООЗ ЖЕЛЕКТИН АРТЫНДА КООМДУН ТАЛУУ ЖЕРИНЕ СОККУ

Бул жүрүштү коомчулукта кескин сын менен да, туура деп колдоо менен да кабыл алгандар болду. Сындагандар катмары ата-бабадан бери жат көрүнүш болгон нерсени нейтралдуу кабыл ала албай убара. Бишкек го борбор. Эми ушундай ЛГБТ мүчөлөрүнүн жүрүшү аймактарда кайталанса, жыйынтыгы эмне болорун элестетүү кыйын. Бул сыяктуу маселе чыккан сайын коомчулуктун басымдуу бөлүгү талуу жерине сокку жегендей кабыл алууда.

Бирок ойлондурган маселе жаралат. Өлкөдөгү миллиондоп акча уурдагандар тууралуу, ар бир тармакта тамырлашып кеткен коррупция жөнүндө, уламдан улам күчөп жаткан трайбализм сыяктуу көйгөйлөрдө да эмне үчүн ушунчалык ичибиз ачышпайт? Же бул нерселер биз үчүн кадыресе көрүнүш болуп калды беле? Өлкөнүн тагдыры чечилчү көйгөйлөрдө унчукпай жаткан коомчулук бир кооз желектен улам тикеден тик тура каларын көргөздү... Улуттук баалуулуктар бир гана ЛГБТ маселеси менен чектелбейт.

Динара Абдыкадырова
koom@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(3)
18.03.2019. 15:47 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
24
Катталган:
21-07-2014
Соӊку аракети:
14-01-2020 06:27
Жынысы:
Белгисиз
+5
Равшанга пок барбы дейм да....
18.03.2019. 16:11 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
13
Катталган:
21-01-2019
Соӊку аракети:
27-10-2019 04:44
Жынысы:
Белгисиз
+4
120депутатты да кошуп алгыла,баарынар бекерчисинер,кылаарга иш таппай калдынарбы?чай куюп бергин келбесе атана-апана куйдуртуп ичип журобергиле,ушунча чонойтуп койсо салпактап жургонунорчу Бир нерсени кыйратып койгонсуп чимкириктер....
18.03.2019. 19:13 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
12
Катталган:
08-05-2018
Соӊку аракети:
20-09-2019 02:12
Жынысы:
Белгисиз
+3
1-майда чыккыла, 2- майга 500-700 көр казып, даярдап коёбуз.
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 1 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 1) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
23471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2020 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Жибек Жолу проспектиси 381
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: