«Жылдын супер көк бөрүчүсү»

Жыйынтык

Башка сурамжылоолор


Архив
844   845   846   847   848   849   850   851   852   853   854   855   856   857   858   859   860   861   862   863   864   865   866   867   868   869   870   871   872   873   874   875   876   877   878   879   880   881   882   883   884   885   886   887   888   889  
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837   838   839   840   841   842   843  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар

КАСАПЧЫЛЫК МЕНЕН ҮЙ-БҮЛӨСҮН БАККАН ЖИГИТ

№853 7-13-март, 2019-жыл


Кыргыздарда мал союп, устукандап, конокторго тартуу чынында чоң өнөр. Жумушсуздук күч алган заманда элге мал союп берүүнү кесипке, акча табуучу жумушка айлантып алгандар чыкты. Мына ушундай кесип, касапчылык менен үй-бүлөсүн баккан жигиттердин бири Камчыбек Мамбетаалы уулу. Ал бизге касапчылыктын сырлары тууралуу айтып берди.

Биз эртең менен касапчы Камчыбек Мамбетаалы уулу иштеген Бишкектеги мал базарга барганыбызда, ал жаңы гана бир малды союп, этин малдын ээсине тапшырып бүтүп калыптыр. Эртеден бери 1 уй, 1 кой сойгонун айтты. Биздин маек башталгыча дагы бир кардар сатып алган жылкысын жетелеп келип “союп бергиле” деп калды. “Күтө туруңуздар, буларды узатып жиберейин” деген Камчыбек шериги менен ишке киришти. Экөө 1 саатта жылкыны союп, жиликтеп, ичеги-карынын жууп беришти. Андан соң маекке кириштик.

“ИЧКИЛИК ИЧИП АЛЫП СОЙСО, АЛ МАЛДЫН ЭТИ АРАМ БОЛОТ”

– Камчыбек, айтсаң, касапчы болуп иштегениңе канча жыл болду? Алгачкы ирет өз алдыңча канча жашыңда мал сойдуң?

– Мен өзүм Нарындын Ак-Талаа районунун Кош-Дөбө айылынан болом. Кичинемден атама мал союшуп жүрүп касапчылыкты үйрөнүп алгам. Өз алдымча 9-класста кой сойдум. Үйдө 3 эркек бир тууганбыз, баарыбыз тең мал сойгонго шыктуубуз. Айылдан Бишкекке келип, касапчы болуп иштегениме 8 жыл болду. Малды сыртынан карап туруп канчалык арык же семиз экендигин аныктай алам. Мал тандаганды билбегендер бизге тандатып, сойдуруп кетишет. Алсак, казысы 2-3 эли чыккан жылкы берекелүү болуп, көп адамга жетет.

– Мал соёрдо кандай бата кылуу керек?

– Мисалы, “ушул союла турган малдын эти бала-бакырага, келген конокторго буюрсун, баары аман-эсен болушсун, дасторкон толо нан, эл-жерде тынчтык болсун” деп бата кылуу керек. Эгер мал түлөө өткөргөнү үчүн сатылып алынган болсо, анда Кудайдан түлөөнүн кабыл болушун сурануу кажет.

– Малды кандай сойсо адал да, кандай сойсо арам болуп эсептелет?

– Малды даараты жок же ичкилик ичип алып сойсо күнөө болот. Ал малдын эти арам болуп калат. Кээ бирлер жылкы, уйду соёрдо башка балта менен чаап же шилиге бычак сайып анан жыгып союшат. Бул арам. Мал бири-биринин союлуп жатканын көрбөшү жана укпашы зарыл. Соёрдо да ары-бери сүйрөп кыйнап же башка-көзгө койгулап коркутканга болбойт. Бычакты союлчу малдын көзүнчө кайрабайт, бычакты да көрсөтпөйт. Коркуп калган мал өлүмдү сезип калса, стресс болуп, денесиндеги ички бездер зыян заттарды бөлүп чыгарып, ал этине тарап кетет. Мындай этти көп жесе оору алып келерин окумуштуулар айтып чыкканын окугам.

Малды курч бычак менен мууздайт. Мокок бычак менен мууздаганда малдын жаны кеч чыгып кыйналат. Мууздаганда бычактын мизи моюн омурткага жетип токтошу кажет. Сызылып чыккан кан токтогондо “жаны чыкты” деп эсептелинет, анан моюн омуртка ажыратылып, жүлүндөлөт.

Малды шарт мууздап туруп, канын агызбай эле жүлүндөп жиберсе, каны сыртка жакшы акпай ичине тарап кетип, эти кызыл болуп калат. Малга да убал. Жүлүндөгөндөн кийин мууздалган жердин каны суу менен жуулуп салынат. Анан буттарын чечип, терини сыйруу башталат.

“МАЛДЫ МУУЗДААР АЛДЫНДА КӨЗҮН ЖААП ТУРАБЫЗ”

– Малды мууздаарда көзүн жаап же таңып коюу талап кылынабы?

– Малды жыкканда бир көзү ансыз деле алды жагында калат. Койдун кулагы узун болгондуктан үстүңкү көзүн кулагы менен жаап туруп мууздайбыз. Уй, жылкыны соёрдо башын кармашып турган адам бир колу менен көзүн жаап турат.

– Ичегиси оңой жуулушу, териси оңой сыйрылышы үчүн кандай ыкмалар бар?

– Малга 12 саат, 1 суткага чейин жем-чөп бербей, суу берип гана кармагандар бар. Териси оңой сыйрылат деп койду соёрдон мурда шыйрактарынан жел үйлөткөндөр кездешет. Бирок малды минтип кыйнаганга шариат жол бербейт.

– Койду, уйду, жылкыны өзүң канча саатта союп, жиликтеп жетишесиң жана алардан канча устукан чыгарасың?

– Жылкыны экөөлөп 1 саатта сойгонубузду көрдүңөр. Уйга да ушунча убакыт кетет. Койду өзүм 20 мүнөттө бүтүрөм. 1 чоң жылкы менен уйдан 250, 1 койдон 49 устукан чыгарса болот. Мисалы, койдун башы, жиликтери, кабырга, омурткалары да тартыла берет.

Мурун жиликтерди устукандаш үчүн балтаны колдонсок, азыр атайын аппаратты пайдаланабыз.

– Акыңарга канча сом аласыңар?

– Жылкы, уй союп, ичеги-кардын тазалап бергенге 2000 сом, койду союп, ичегисин жууп, башын куйкалап бергенге 300 сом. Кээде сойгондон тышкары кафе же ресторанга алып барып бышырып, устукандап бергиле деп да калышат. Бул кызматыбыз үчүн 5000 сом алабыз.

– Дайыма мал союп, кан көрүп жүргөн адамдардын психикасына доо кетет, ачуусун кармана албай калат дешет...

– Башкаларды билбейм, менде андай өзгөрүүлөр болгон деле жок. Мүнөзү жеңилдер гана, мүмкүн, ошондой абалга жетпесе, бул тууралуу билбейт экенмин. Алгач күндө бир нече мал союп иштегенге көнбөй жүрдүм, кийин кадимки иш болуп калды. Бул жумушта дагы канча жыл иштээримди азырынча айта албайм.

– Касапчы болуп иштегенден бери баш-аягы канча мал сойдуң?

– Аптасына болжол менен 25 мал сойгондо деле 1 жылда 1300 мал болот экен. Калганын эсептеп ала бериңиз эми. Касапчылар каргышка калат дешет, менимче, бул туура эмес, анткени шариатта мал союуга уруксат берилген. Ак эмгек менен нан таап жегенден артык эч нерсе жок.

– Эчкинин этин койдун эти деп алдап сатып жибергендер болот. Экөөнүн этинин айырмасын айтсаң.

– Койдун эти эчкиникине караганда агыш болот. Эчкинин эти койдукуна салыштырмалуу бир аз жумшак, анан былжырлуу болуп, чүкөсү сүйрүрөөк келет.

– Канча жаштагы мал эти жагымдуу?

– Жаш малдын (2-4 жаштагылар) эти жагымдуу. Картаң жылкынын этинин майы шорпого чыгып кетип, берекеси жок. Ургаачы жылкынын эти көбүрөөк болот.

– Эт бышырарда казанга суу куюлгандан кийин алгач кайсы жилик салынат?

– Алгач кар жилик, анан калган жиликтер салынат. Эң артында төш, баш, карчыга салынышы керек. Кээ бир жерлерде кар жиликтен мурун башты салышат.

– Кайын журтка, туугандарга барганда да көндүм иш болуп мал сойгонго аралашып кетсең керек?

– Ооба да, бир жагын туура эмес же арам кылып союп жибербесе экен деп ойлоп аралашып кетем. Той болобу, аш болобу, эл адал, жакшы эт жесин, үй ээсинин мээнети акталсын деп турам.

– Касапчылык кесиптин арты менен эмнеге жетиштиң?

– Үй-жайлуу болдум, бала-бакыраны багып келе жатам.

Канымжан Усупбекова
koom@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  3 
Комментарийлер(1)
25.03.2019. 00:02 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
13
Катталган:
13-05-2017
Соӊку аракети:
09-09-2019 22:38
Жынысы:
Белгисиз
0
Азамат. Ак эмгек менен нан таап жегенден артык нерсе жок дегени жакты. Баардык адамдар ошентсе кана.
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
23227;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2019 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Жибек Жолу проспектиси 381
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: