Архив
897   898  
844   845   846   847   848   849   850   851   852   853   854   855   856   857   858   859   860   861   862   863   864   865   866   867   868   869   870   871   872   873   874   875   876   877   878   879   880   881   882   883   884   885   886   887   888   889   890   891   892   893   894   895   896  
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837   838   839   840   841   842   843  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар

УЛУУ БАЙРАКТЫН УРАГЫС ЖОЛУ МЕНЕН...

№852 28-февраль - 6-март, 2019-жыл


“Борбор курулуш” компаниясынын командасы кыргыз элин «Ак калпак» майрамы менен куттуктайт жана кыргыз салттарынын айрымдарына токтолот.

“Борбор курулуш” компаниясынын жетекчиси Өмүрбек Назаров уюткулуу, түптүү кыргыз элинин каада-салты, нарк-нускасы, тээ байыртан келе жаткан ата-бабабыздын урагыс улуу жолу муундан-муунга сакталып калса деген аруу тилек, таза дилдеги патриот инсандардын катарында. Ал кыргыздын баалуулуктарын ар дайым баалап, аздектеп, даңазалоо ар бир атуулдун милдети деп билет.

Аталган компания негизделген алгачкы күндөн тарта бүгүнкү эмес, эртеңки күнгө, алдыдагы тарыхка карай сапар улап, изги ойлор менен из калтыра турган татыктуу иштерге басым жасоодо.

5-Март – элибиздин улуттук баш кийими болгон, Ала-Тообуздун асылдыгын, нарктуулугун көрсөткөн Ак калпак күнүнө карата «Борбор Курулуш» компаниясынын жамааты жалпы кыргыз элин чын дилден куттуктайт!

“Ар дайым жерибизде тынчтык, элибизде ынтымак, өлкөбүздө өнүгүү болсун! Ар бир үйгө кут-береке конуп, мекенибизде патриот уул-кыздар көбөйүп, кадыр-баркыбыз арта берсин. Ишиңиздерден баар таап, үй-бүлөңүздөр менен бар болуңуздар! Өлкөбүз үчүн өтөлгөлүү иштерди жасап, урпактар алдында сыйлуу, сыймыктуу жолду көрсөтөлү”,- дейт Өмүрбек Назаров.


ЖЫЛ ЭМНЕГЕ МАРТ АЙЫНАН БАШТАЛАТ?

Кыргыз эли байыртадан эле ар бир сөздүн маанисине өзгөчө көңүл бөлүп келген. Биз учурда колдонуп жаткан айлардын аталышынын мааниси туурасында окумуштуу-физик, коомдук ишмер, “Даанышман кеңеш” коомдук кеңешинин төрагасы Бердибек Жумабаев Күн-ай календары боюнча түшүндүрүп берет.

Март – Баш оона. Март айында, тагыраагы, 21-мартта күн-түн теңелет. Ошондон тартып күндүн жарыгы, энергиясы күчөй баштайт. Жашыл чөптөр чыгып, “жаз жарыш – күз күрөш” демекчи, эгин себүү иштери, жалпы эле күрдөөлдүү жашоо ыргагы башталат. Бул жалпы түрк дүйнөсү, өзгөчө Ала-Тоодо жашаган кыргыз эли үчүн өтө маанилүү болгон. Демек, мартты жыл санактын башы, баш оона деп аташкан. Жер оонаган сайын айлар алмашып, марттан күн узара баштайт.

Кийинки айлар: жалган куран, чын куран, бугу, теке – булар кайберендердин атынан коюлган айлар. Ата-бабаларыбыз илгери мергенчилик менен күн көрүп келген. Каман, чочко же башка жаныбарды жешкен эмес. Бийик тоолордо, аска-зоодо таштан-ташка секирип, таза, дары чөптөр менен азыктанган кайберендерге мергенчилик кылып, үй-бүлөсүн, жалпы журтун багышкан. Бара-бара көчмөн жашоо артта калып, баалуулуктарды аздектөө керек болду жана кайберендерди түбөлүк сактоо аракети көрүлө баштады. Мындан улам, төл убактыларында аларды атпоо керек деген белги катары айларды атап коюшкан.

Апрель – Жалган куран. Куран бул – кийиктин эркеги. Жалган куран айында кийиктин эркегинин мүйүзү чыга элек маал болуп, эркек же ургаачы экенин ажыратуу мүмкүн эмес. Ошондуктан бул ай жалган куран деп аталган.

Май – Чын куран. 30 күндөн кийин кийиктердин мүйүзү чыгып, эркегиники узун, ургаачысыныкы кыска болуп, бири-биринен айырмаланып калат. Ушул себептен чын куран деп аталган. Май айында курандардын төлдөө учуру болгондуктан аларды атууга тыюу салынат.

Июнь – Бугу. Бугулар июнда төлдөшөт. Андыктан июнь айында бугуларга аңчылык кылууга болбойт.

Июль – Кулжа. Кулжалар төлдөгөн маал болгондуктан, бул айды кулжа деп атап коюшкан.

Август – Теке. Август айында текелердин төлдөгөн мезгили.

Сентябрь – Аяк оона. Бул айда күн-түн теңелип, күн кыскарып, түн узара баштайт.

Октябрь – Тогуздун айы. Кыргыз элинде илгертеден эле мыйзамдуулук сакталып, жылына бир жолу мамлекеттик казынага салык төлөнүп турган. Салык ар бир түтүндөн жашоо-шартына жараша берилген. Маселен, байлар малдар семиз кезинде, бышыкчылыкта 3 төө, 3 жылкы, 3 уй катарында салыкты тогуздап төлөшкөн. Анын белгиси катары октябрь – тогуздун айы деп аталып калган.

Ноябрь – Жетинин айы. Бул айда орто байлар 2 төө, 2 жылкы, 2 уй, 1 кой кылып жетилеп салык төлөшкөн.

Декабрь – Бештин айы. Бул айда колунда бар адамдар 1 өгүз, 1 ат, 3 кой, башкача айтканда, бештен салык беришкен.

Январь – Үчтүн айы. Жашоо абалына карата адамдар үчтөп салык төгүшкөн.

Февраль – Бирдин айы. Ал кезде баары үчүн мыйзам бирдей болгон. Жакыр, колунда жокторго да салык жазылган. Алардын салыкка болгон төлөмдөрү кыштын акырына туура келген. Бир кап эгин болобу же койбу, айтор, колунда болгондорун казынага өткөрүшкөн. Айрым учурда кедей-кембагалдардын салыгын колунда бар берешен туугандары төлөп, жардам көрсөткөн.

НУКУРА КЫРГЫЗЧА АТТАР

Акыркы жылдары уул-кыздарыбызга аралашкан ысымдар коюлууда. Өзүбүздүн кыргыз жыттанган, өзгөчөлөнгөн аттарыбыз менен да сыймыктанууга тийишпиз. Кыргыздын нукура мааниси терең аттарын да балдарыбызга ыйгарууну унутпасак. Төмөндө нукура уул-кызга коюла турган кыргыз ысымдарынын тизмесине токтолдук.

КЫЗДАРДЫН АТТАРЫ:

Адинай, Ажар, Айбийке, Айгүл, Айданек, Айзат, Айзада, Айдай, Айкөл, Айчүрөк, Айназик, Аймончок, Айпери, Айсулуу, Айзирек, Айзуура, Акбермет, Акмаанай, Акак, Акмаржан, Актилек, Акылай, Асылбүбү, Атыркүл, Акшоола, Алтынай, Айгерим, Арууке, Бегайым, Бактыгүл, Батма, Бермет, Бүбүсара, Гүлжан, Гүлзада, Гүлнур, Гүлүмкан, Гүлбүбү, Жаңылай, Жылдыз, Жыргал, Жийдегүл, Даткайым, Канайым, Каныкей, Карлыгач, Кенже, Кундуз, Курманжан, Кыял, Кызжибек, Махабат, Мээрим, Назик, Наристе, Назгүл, Нургүл, Нурзат, Нурайым,Салтанат, Саадат, Седеп, Тунук, Толгонай, Үмүт, Шайыр, Ширин, Чолпон.

УУЛДАРДЫН АТТАРЫ:

Азамат, Азиз, Айбек, Акжол, Акниет, Адилет, Амантур, Абай, Абдылас, Аалы, Абдырасул, Айдар, Алыкул, Алмазбек, Ариет, Арстан, Асан, Байэл, Бектур, Бердике, Бердибек, Белек, Бекболсун, Бекболот, Болот, Гүлжигит, Данияр, Дастан, Дүйшөн, Жаныбек, Жанузак, Жеңиш, Жунуш, Жаныш, Жолдош, Жумабек, Жумгалбек, Искендер, Канат, Каныбек, Кайрат, Камчыбек, Керимкул, Кожожаш, Курманбек, Кумарбек, Кубаныч, Куштарбек, Кылыч, Кычан, Манас, Максат, Маралбек, Медет, Муратбек, Мусабай, Нуртегин, Нурбек, Нурдан, Нурлан, Нурболот, Орунбай, Орозбай, Омор, Орунбек, Өмүралы, Өскөн, Рахат, Сагын, Саламат, Сейит, Сейтек, Семетей, Сүйөркул, Сүйүн, Сыдыкбек, Сыймык, Таалайбек, Тагай, Талант, Турдакун, Туратбек, Темирбек, Тынчтык, Узак, Улан, Улукбек, Уран, Урмат, Чыңгыз, Чубак, Чолпонбай, Шекербек, Шүкүрбек, Шамшидин, Ырыскелди, Эртабылды, Эркин, Эрмек, Эламан, Эртал.

 

Гүлжамал Абылкасымова



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
23503;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2020 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Жибек Жолу проспектиси 381
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: