Архив
897   898   899  
844   845   846   847   848   849   850   851   852   853   854   855   856   857   858   859   860   861   862   863   864   865   866   867   868   869   870   871   872   873   874   875   876   877   878   879   880   881   882   883   884   885   886   887   888   889   890   891   892   893   894   895   896  
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837   838   839   840   841   842   843  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар

КҮЙҮҮЧҮ МАЙ ЭМНЕГЕ КЫМБАТТАП КЕТТИ?

№832 12-18-октябрь, 2018-жыл


Бул жылы өлкөбүздө күйүүчү майга болгон баа туруксуз болуп, улам өзгөрүүдө. Тилекке каршы, айдоочулар үчүн бул туруксуздук зыянын гана тийгизет. Бишкекте 2016-жылы жай мезгилинде АИ-92 үлгүсүндөгү бензин – 36 сом, дизелдик отун – 32 сом болгон. 2017-жылы АИ-92 – 39 сом 90 тыйынга, дизелдик отун – 36 сом 90 тыйынга жеткен. Ал эми 2018-жылдын январь-сентябрь айларында бензин орточо эсеп менен 2 сом 90 тыйынга, ал эми дизелдик отундун баасы 5 сом 20 тыйынга кымбаттады. Мындай тез темп менен баанын өсүшүн токтотууга мүмкүнбү деген суроо менен бул тармакты түшүнгөн адамдарга кайрылдык.

11-октябрга карата Бишкек шаарындагы күйүүчү майлардын баалары:

АИ-95 – 46 сом 30 тыйын

АИ-92 – 43 сом 80 тыйын

Дизелдик отун – 45 сом 50 тыйын

БААНЫН ЖОГОРУЛАШЫ ЭЛДИ ОЙГО САЛАТ

Азыркы күндө автоунаасыз жашоону элестетүү кыйын. Ошол себептен унаанын азыгы болгон күйүүчү майларга талап дагы жогору. Андыктан күйүүчү майлардын кымбатташы көпчүлүк айдоочулардын көңүлүн бурдурат. Коомчулуктагы талкууларда айрымдар бааны жөнгө сала албай жатканына өкмөттү күнөөлөп жатышса, айрымдары «Газпром» монополистке айланганынан улам баалар асмандап жатат деген пикирде. Баанын кымбат болуусуна нааразы болгон катардагы айдоочулардын бири Мирлан Сартпаев:

– Мен алгач машина айдап баштаганда, 2002-жылдары бензиндин баасы 17 сом болчу. Азыр 43-44 сомдон. Баанын мынчалык тез көтөрүлүп баратканы ойлондурат. Мамлекет бааны 36-37 сомго түшүрүп, туруктуу кылып койсо жакшы болмок. Мен өзүм бензинди “Red Petroleum” май куюучу бекеттеринен куям, себеби баалары арзаныраак. Тилекке каршы, Бишкекте “Red Petroleum” бекеттери аз болгондуктан “Газпром” компаниясынын кызматын пайдаланууга да аргасыз болуп калам. “Газпромдо” ошол эле бензин, бирок баасы кымбат.

“ГАЗПРОМДУН” МОНОПОЛИЯСЫ ЖОЮЛГАН”

Күйүүчү майларга болгон баалардын кымбатташы тууралуу Мунай сатуучулар ассоциациясынын аткаруучу директору Улан Кулов буларды айтат:

– Баалардын өсүшүнүн негизги себеби – Орусияда баалардын кескин көтөрүлүшү болуп саналат. Өзгөчө июль айларына чейин күйүүчү майларга болгон баа аябай көтөрүлгөн. Акыркы эки айдын ичинде баалар салыштырмалуу туруктуу бойдон сакталууда.

Орусиядан күйүүчү майлар Кыргыз жергесине эч кандай төлөмсүз ташылып келинет. Бул баанын арзан болушуна таасирин тийгизет. Ошол эле учурда азыркы тапта Кыргыз өкмөтү Казакстан менен күйүүчү майды импорттоо боюнча сүйлөшүүлөрдү жүргүзүп жатат. Казакстандын өзүндө күйүүчү майдын баасы төмөн, бирок экспортко кандай баада чыгарат, азырынча белгисиз. Ал эми “Газпром” эч кандай монополист эмес. Себеби 2 жылдан бери ал компания өлкөнүн түндүк бөлүгүндө гана иш алып барып келет. Калган май куюучу бекеттерин ижарага беришкен. Ошондуктан азыр алардын бекеттери башка компаниялардыкынан аз. Бул тармак бир гана “Газпромдон” көз каранды деген жаңылыштык.

“КҮЙҮҮЧҮ МАЙДЫН КЫМБАТТАШЫ ТЫШКЫ ФАКТОРДОН КӨЗ КАРАНДЫ”

Монополияны жөнгө салуу агенттигинен күйүүчү майдын кымбатташын тышкы факторлорго, анын ичинде Орусиянын рыногундагы абалга байланыштуу деп билдиришти. Мамлекеттик агенттиктин башкы адиси Санжарбек Кокошеров төмөнкүлөргө токтолду:

– Кыргызстандын күйүүчү май рыногу импорттон, баанын кымбатташы тышкы жана ички факторлордон көз каранды. Быйылкы болуп жаткан өсүштөр тышкы факторлордун натыйжасы деп айтсак болот. Негизги себеби, албетте, Орусияда жана дүйнө боюнча мунайдын кымбаттоосу. Мындан тышкары мунайды кайра иштетүүчү заводдор оңдоп-түзөө иштерине байланыштуу иштебей калышат. Ошол учурларда мунай заттарына болгон суроо-талап өсүп, натыйжада рыноктогу баа көтөрүлөт. Күйүүчү майга болгон баанын өсүүсүнө Европада Орусиянын мунай заттарына болгон суроо-талаптын өсүшү, рублдун кунунун түшүшү да себеп болгон.

"Күйүүчү май рыногун монополисттер ээлеп алган, атаандаштык жок" деген ойлор туура эмес. Өлкөдө бул жаатта 20дай компания иш алып барат. Кыргыз жергесинде жалпысынан 600дөн ашык май куюучу бекеттер бар, алардын 300дөйү ири бекеттер болуп саналат. “Газпромдун” 38 гана бекети бар. Мындан башка “Партнёр нефть”, “Petroleum”, “Кыргыз мунай” деген ири компаниялар иш алып барат.

“КҮЙҮҮЧҮ МАЙЛАРДЫ АЛЫП КЕЛҮҮ БУЛАКТАРЫН КӨБӨЙТҮҮ КЕРЕК”

"Бааны арзандатуу үчүн күйүүчү майларды алып келүү булактарын көбөйтүү керек" деген пикирин Жогорку Кеңештин депутаты Абдимуктар Маматов билдирди:

– Кыргызстандагы күйүүчү-майлоочу майдын дээрлик 90 пайызы Орусиядан келет. Ошондуктан биз бир мамлекеттен гана алып келинет дебей, альтернативдик жолдорду издешибиз керек.

Кара-Балтадагы мунайды кайра иштетүүчү “Жунда” компаниясы чийки заттын жетишсиздигинен толук кубаттуулукта иштебей жатат. Кыргызстан менен Орусиянын ортосунда чийки затты импорттоо боюнча келишимдер түзүлгөн. Бирок компания ал жактан чийки затты ташып келишкен жок. Себеби ал жактан келген таза күйүүчү майдын баасы чийки затты ташып келип кайра иштеткен баасынан арзан болуп калууда.

ЖОГОРУ ГАНА ӨСКӨН БААЛАР

Улуттук статистика комитети билдирген маалымат боюнча, ушул жылдын 7 айынын ичинде күйүүчү-майлоочу материалдарга болгон баалар өткөн жылга карата республика боюнча 9 пайызга өстү. Дизелдик отундун баасы 13,6 пайызга өссө, бензин 8,3 пайызга жогорулаган. Өлкөдө күйүүчү майдын баасынын жогорулашы Орусиядагы кымбаттоо менен дээрлик бирдей.

АТААНДАШТЫК БААНЫ АРЗАНДАТЫШЫ МҮМКҮН

2018-жылдын июнь айында Казакстандын улуттук “Казмунайгаз” компаниясынын башкармалык төрагасынын орун басары Данияр Тиесов ушул жылдын күз айынан баштап компания Кыргыз өлкөсү, Өзбекстан, Тажикстанга 400 миң тонна өлчөмүндөгү күйүүчү майды жеткирери тууралуу айткан эле. Келишимге кол коюлса 2019-жылы экспорттун көлөмү 1-1,2 миллион тоннага жетиши мүмкүндүгүн билдирген. Июль айында Кыргыз Республикасынын Өнөр жай, энергетика жана жер казынасын пайдалануу мамлекеттик комитети 200 миң тонна чийки мунайды, 400-500 миң тонна бензинди, 200 миң тонна дизелдик отунду Казакстандан эч бир төлөмсүз алып келүү ниетин билдирген. Азырынча бул келишим тууралуу эки өлкө сүйлөшүп жаткан чагы.

Эгер Казакстан менен төлөмсүз алып келүү жөнүндө келишим түзүлсө, анда күйүүчү майдын баасы арзандашын күтсөк болот. Анткени биринчиден, жол жакын, демек ташып келүү чыгымы аз. Экинчиден, ал жактан “Газпром” же “Роснефть” эмес, өзүбүздүн жергиликтүү же коңшу мамлекеттин компаниялары ташып келишет дагы, атаандаштыктын эсебинен баалар арзандайт деген божомол бар.

2017-жылы Кыргызстан 1,2 миллион тонна күйүүчү майды колдонгон. Биздин өлкө күйүүчү майсыз жүргөн унааларды дээрлик колдонбойт. Ушул жылы өлкө башчы Кытайга болгон иш сапарынан соң электромобилдерди өлкөбүздүн аймагында чыгаруучу завод куруу тууралуу сүйлөшүүлөр болгону айтылган. Бирок бул азырынча сөз бойдон калууда. Демек, күйүүчү майга болгон суроо-талап күчүндө кала берет...

Кубан Жумамидинов
koom@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(1)
16.10.2018. 17:58 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
38
Катталган:
07-08-2018
Соӊку аракети:
13-01-2019 10:41
Жынысы:
Белгисиз
+2
Казакстандан келе баштаса жакшы болмок
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
23503;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2020 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Жибек Жолу проспектиси 381
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: