«Жылдын супер ремейки» (Добуш берүү токтотулган)


Нурлан Насип & Асел Кадырбекова, «Ырдалып бүтпөйт махабат»
44% (495)
Талант 60`К & Айя Садырова, «Сүйүү балы»
37,5% (422)
Кайрат Примбердиев, «Эстей берем»
8% (90)
Адилет Азимов, «Сүйүү кечи»
5,5% (62)
Сардар Түркменов, «Туулган күн»
2,7% (30)
Курал Чокоев & Шерхан Абкулов, «Кыздар, ай»
2,2% (25)

Жалпы добуш (1124)


Архив
844   845   846   847   848   849   850   851   852   853   854   855   856   857   858   859   860   861   862   863   864   865   866   867   868   869   870   871   872   873   874   875   876   877   878   879   880   881   882   883   884   885   886   887   888   889   890   891   892  
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837   838   839   840   841   842   843  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар

КЫРГЫЗ МУЗЫКАСЫН ДҮЙНӨГӨ ЖАЙЫЛТКАН «ОРДО САХНА» ТЕАТРЫ

№782 27-октябрь-2-ноябрь 2017-ж


Нукура кыргыз музыкасы ноталарда жазылбаганы менен, байыртадан комуздан комузга, күүдөн күүгө өтүп биз жашаган доорго жетип келген. Кыргыз фольклорунун өнүгүүсүнө салым кошуп, кыргыз күүлөрүн дүйнө жүзүнө жайылтып жүргөн «Ордо сахна» фольклор-этнографиялык театры бар. Бүгүн биз 20 жылга жакын тарыхы бар коллективдин жаралуу тарыхы, дүйнө кезген саякаты тууралуу кеп салабыз.

Чолпон Жапарова, «Ордо сахна» фольклор- этнографиялык театрынын жетекчиси:

«АБДАН КЫМБАТ ИНТЕЛЛЕКТУАЛДЫК ДОЛБООР»

– «Ордо сахна» – бул абдан кымбат интеллектуалдык долбоор. Түзүлүп жатканда эле кыргыз фольклорунун деңгээлин көтөрүүгө, элдин музыкалык интеллектин жогорулатууга багытталган. Биз бул долбоорго негиздөөчүсү агам Шамиль Жапаров экөөбүз көп эмгегибизди, энергиябызды сарптадык. Жамааттын калыптанышына көркөм жетекчибиз Нурлан Нышановдун кошкон салымы да зор. Нукура кыргыз музыкасын дүйнөгө жайылтуу милдетин аркалап жүргөнүбүзгө 18 жылдын жүзү болуптур. Ушул күнгө чейин «Ордо сахна» Кыргызстанды бийик деңгээлде көрсөтө турган иш-чараларда гана катышып келет. Тойлордо ырдоо биздин деңгээл эмес. Бизди көп акчалуу адамдар, байлар, саясатчылар тойлорунда ырдаткысы келишкен. Биз принципке туруп, андай сунуштардан баш тартып келебиз. Жадакалса өзүмдүн кызымдын тоюнда «Ордо сахнаны» ырдаткан жокмун.
Биздин концерттер жарнамага муктаж эмес, анткени чыгармачылык кечелерибизди күткөн өзүбүздүн күйөрмандарыбыз бар. Концерттерибиз дайыма жандуу үн менен өтөт. Азыр фольклордук ансамблдердин көбү фонограмма менен ойношот. Бул угарманды сыйлабастык. Биз угарманды чыныгы музыканы баалоого үйрөтүшүбүз шарт. Угарман акчасын төлөп концертке келдиби, аны музыкант актап, тер агызып аспапта ойноп, ырдап жаткан чыгармасына берилип, ал энергетиканы угарман сезиши керек.

«УЛУТТУК КОЛОРИТТЕ КИЙИМДЕРДИ КИЙҮҮНҮ БИЗ АЛЫП КЕЛДИК»

– 2000-жылдары улуттук колориттеги чапан, булгаарыдан көйнөктөр, кийизден тигилген формаларды, үкү топуларды биз алгач модага айландырганбыз десем жаңылышпайм. Ошол кезде солисттерибиз кийген кийимдерди кармап «бул эмне, татарлардын кийимиби?» деп таң калып сурагандар болгон. Азыр ал чапандарды, көйнөктөрдү элдер көчөгө, той-кечелерге кийип жүрүшпөйбү. Кийимдерибизди тиккен аты белгилүү дизайнерибиз деле жок. Баарын өзүм издеп, байыркы буюмдарды сата турган дүкөндөрдү кыдырып билерик, чач учтук, топчу, шуруларды сатып келем. Калганын элден издеп табам. Формаларыбыз абдан кымбат, анткени чет өлкөлөргө чыкканда баары келип кийимиңди кармап көрүшөт. Ошон үчүн формаларды табигый кездемеден тиктиребиз. Өтүктөр, темир курлар баары колго жасалат.

«ДҮЙНӨЛҮК САУНДТРЕКТЕР УЛУТТУК АСПАПТАР МЕНЕН ЖАҢЫРДЫ»

– 2011-жылы солисттерибиздин айрымдары университетте сабак берип, кээ бирлери гастролдорго көп чыга албай, театрга убакыт бөлө албай жамаат тарап кеткенбиз. Карасам, көптөгөн идеяларыбыз ишке ашпай калат экен. Анан да күйөрмандарыбыздын өтүнүчү менен кайра жамаатты жандантып, жаңы муун менен алмаштырууну чечкенбиз. Агам Шамиль менен кеңешип, театрга жалаң 16-18 жаштагы кыз-жигиттерди кастинг аркылуу тандап алганбыз. Жаш музыканттар Нурлан Нышановдун кол алдында тарбияланган окуучулар. Театрдын жашарганы музыка тандоодо да билинет экен, жаш муун белгилүү мультфильмдердин саундтректерин ойной башташты. Ошентип кызыгып саундтректерди ойноп жатып бир программа аткара турган 9 саундтрек жаздырып коюптурбуз. Комузда, сыбызгыда электроника кошпой рок музыкасын угуп көрдүңүз беле? Улуттук аспаптардын мындай жөндөмдүүлүгү бар экенине көбү ишенбесе керек эле. Биз аны ишке ашырдык.

«КЫРГЫЗ АСПАПТАРЫНЫН ЖАҢЫ МҮМКҮНЧҮЛҮГҮН АЧТЫК»

– Максатыбыз – кыргыз музыкасын дүйнөгө жайылтуу болгондуктан, сапаттуу музыка жаздырганга аракет кылдык. Анткени чет элдиктер сапатсыз музыканы оңой эле айырмалап билишет. 18 жыл ичинде биздин театр «Уламыш», «Көчмөндүн ыры», «Жалындуу аттар» деген үч альбом жаздырганбыз. Бул альбомдорубуздун баары чет өлкөдөн жазылды. Чет өлкөдөн альбом жаздыруу оңой эмес каражат турарын билсеңиздер керек. Бирок мунун баары биздин кийинки муунга мурас катары кала турган байлык. Азыр «Эрке сары», «Түш», «Маш ботой», "Уламыш" айтор, бир топ күүлөрүбүздүн фонограммаларын бүт телеканалдар берүүлөрүндө колдонуп келишет. Болгондо да уруксат сурабай. Алар менен соттошуп автордук укугумду коргосом соттон оңой эле жеңем. Бирок ал бизге керекпи? Бизде андан башка сапаттуу жазылган музыка жок. Музыкабызды колдонгондо жок дегенде автордун аты-жөнүн кичинекей жерге жазып коюшса болмок.
Кыргыз фольклорун башка деңгээлге чыгарууну кааладык деп айтканымдын жөнү бар. Биз изденип жүрүп биринчилерден кыргыз аспаптарынын мүмкүнчүлүгүн ачалы деген максатта жаз стили менен аралаштырып күүлөрдү чертип баштадык. Мындан фольк-жаз стили келип чыкты. Изденип отуруп дүйнөлүк классиктердин, испандардын, монголдордун, француздардын, орустардын музыкаларын улуттук аспаптарыбызга салып ойнодук.

«БИЗДИН МУЗЫКАЛАР ЭЛДИН СҮЙҮҮСҮНӨ ЭЧАК ТАТЫГАН»

– Адатта биздин ырчылар концерт өткөрсө демөөрчүлөр бат табыла калат. Ал эми биздин Кыргызстандагы концерттерде андай демөөрчүлөр жокко эсе. Баарын өз күчүбүз менен уюштуруп келебиз. Балким, биз суранганды билбейбиз. Чет өлкөдөгү турларыбызга «Кристенсен» фонду көмөк көрсөтүп турат. Бирок ал да өзүнчө түйшүк, короткон ар бир тыйының боюнча эсеп-кысап кылып отчёт берип турасың. Кыргызстандын тарыхында болгон 4 президенттин тең инаугурациялары биздин музыкалардын фонограммасы менен өтүп келет. Бирок бизге наам турмак, бир кагазын арнап мактоо баракчасын берип коюшкан жок. Бирок биз жазган музыкалар "Алтын фондго" кирип, элдин сүйүүсүнө эчак татыган. Биз кылымдарга жашай турган музыкаларды жаздырдык.

«КЕЛЕЧЕКТЕ...»

– Келечекте кыргыздардын байыркы бакшы бийинин негизинде атайын балет үчүн фольк-балетти кошуп театралдык программа коёлу деген пландарыбыз бар. Цирк үчүн да жакшы долбоорубуз даяр. Мунун баары ири долбоор болгондуктан, көп каражатты талап кылат. Идея бар, музыка жазылган, бирок каражат жетишсиздигинен 15 жылдан бери ишке ашпай турат. Эгер демөөрчү табылса бул долбоорлор менен дүйнөлүк турга чыксак болот.


Аскат Жетиген, «Ордо сахна» театрынын музыкалык жетекчиси:

«ОРДО САХНА» БАРБАГАН АФРИКА МЕНЕН АЛЯСКА ЭЛЕ КАЛДЫ»

– Куш келипсиң, Аскат. Бизге «Ордо сахна» театрынын жаралуу тарыхы тууралуу кеп салып берсең.
-Рахмат, арыбаңыздар. «Ордо сахна» фольклор-этнографиялык театры 1999-жылы ошол кездеги «Ордо» деп аталган телерадиокорпорациясынын алдында уюшулган. Советтер Союзу жоюлгандан кийин кыргыздын салттуу музыкасына болгон кызыгуу такыр жоголуп кеткен. Жадакалса «кыргыздын салттуу музыкасы жоголуп, дүйнөнү классика бийлейт» дешкен экен. Биздин театр мына ошондой ойлорду жокко чыгаруу, кыргыз музыкасын сактап калуу максатында түзүлгөн. Учурда театрда 8 музыкант эмгектенебиз, бирок гастролдорго чыкканда көбөйүп да калабыз.

– Театрга музыканттарды кандай критерийлер менен тандап аласыңар?
-Музыканттарды тандоодо биз ар бир аспаптын сыйкырын, өзгөчөлүгүн, башка аспаптар менен болгон айкалышын мыкты сезе билген өнөрпоздорду тандайбыз. Театрда иштеген музыканттар кеминде 4-5 аспапта ойной алышат. Бакыт Шатенов, Рахат Көчөрбаев, Руслан Жумабаев, Асылбек Насиридинов, Дамира Ниязбекова, Гүлзада Рыскулова деген ырчылар биздин театрда иштеп кетишкен жана азыркыга чейин айрымдары менен иштешебиз. Аслан Исабаев да кезинде урма аспапта ойноп жүрчү экен. Буга чейинки калыптанып калган комузчу комуз, чоорчу чоор ойносун деген эрежелерди биз жойдук. Азыр замандын агымына жараша биз да жаңы нерселерди байкап көрүүгө ачыкпыз. Мисалы, мен комузчумун, бирок ырдайм дагы. Бакыт Шатенов агабыз топко жаңы келгенде кыякчы экен, кийин ырдап жаңы таланты ачылыптыр.

– «Ордо сахна» театры чет өлкөгө концерттер менен көп чыгарын билебиз, силер барбаган жер калдыбы?
-Мен билгенден «Ордо сахна» барбаган Африка менен Аляска эле калса керек. Мен келгенден бери эле 15-20 өлкөгө бардык, кээ бир өлкөлөргө 2-3 жолудан барган учурлар болду.

– Белгилүү дүйнөлүк саундтректерди күүгө салып ойноп жүргөнүңөрдү билебиз, ал чыгармаларды чет өлкөлүктөр кандай кабыл алышат?
-Азыр жаштар кандай музыканы жакшы көрөт билесиз да. «Despacito», «Гангнам стайл» өңдүү жеңил-желпи, адамдын аң-сезимин буза турган музыкаларга жакын. Кантип ошондой жеңил-желпи музыкадан өзүбүздүн элдик аспаптарга элдин көңүлүн бурдура алабыз деп гана жаштарга ылайыктуу кылып белгилүү саундтректерди кыргыздын аспаптарына салып ойногонбуз. Болбосо чет өлкөлүктөрдү комуз менен алардын музыкасын чертип таң калтыра албайсың. Өзүбүздүн эч бир элдин акылы жетпеген музыкабыз турганда алардын жеңил-желпи обондорун комузда ойноп эмне кереги бар? Башка элди биз кыргыздын таза музыкасы менен гана багындыра алабыз.

– Жамааттагы музыканттарга айлык акы төлөнөбү?
-Музыканттарга акы төлөнбөйт. Бизге «Ордо сахнада» ырдаган жагат, өзүнүн атмосферасы, багыты бар. Бул биздин чыныгы кыргыз музыкасына болгон күйөрмандыгыбыз деп эсептейм.

– Адатта салттуу музыканын алып жүрүүчүлөрү эстрада ырчыларын жеңил-желпи деп сындашат?
-Кээде, тескерисинче, профессионал эместер профессионал ырчыларды сындаган учурлар болот. Ойлонуп көрүңүз, кичинесинде «скрипкачы болом, Чайковскийдин симфониялык оркестри менен концерт берем» деп кыялданган адам мектепти бүттү. 5 жыл консерваторияда, андан соң магистратурасында окуп оркестрде отурат деңиз, орточо айлыгы
5 миң сом. Ал чыныгы өзүнүн кесибинин профессионалы, бирок аны эч ким билбейт. Мына ошол адамды биз баалабай, компьютер менен үнүн жасап, аранжировка жаздырып коюп эле бир күндө жылдыз болгон адамды көрсө жини келет да. Ошол үч нотаны кошо албаган адам профессионалдардын бир айда тапканын бир саатта таап жатпайбы. Биздин эл чыныгы музыкант менен жасалмаларды айырмалай билиши керек. Биз алардын табитин элдик аспаптарга, элдик музыкага кызыктырганга болгон күчүбүздү жумшап жатабыз.

– Ушундай адилетсиздиктен улам эстрадага ооп кетүү тууралуу ойлонуп көрдүң беле?
-Менде ушундай ой болгон. Өзүм 5 жашымдан бери комуз ойнойм. Кичинемден атактуу Токтогул, Рыспай аталарыбыздай ырчы болсом деп кыялданчумун. Башында комуз менен популярдуу болуп кетүү татаалыраактай сезилди. Менин гитара менен аткарган ырларымды угуп калдыңыз беле, ошондо эстрадага аралашсамбы деп жүргөн кезим болчу. Өткөндө ойлонуп отуруп жөн эле коёюнчу дедим. Кумирим Элмирбек Иманалиевдин «аз жерден эстрада ырчысы болуп кете жаздагам» деген маегин окуп таасирлендим окшойт. Кичинемден комуз менен кошо жатып, кошо турган жаным биротоло эстрадага ооп кетип, андан чыга албай калам деп корктум. Үйдө бир альбомго бата турган ырларды жазып койгом, эми аны иним Кубат аткарат. Иним да музыкалык окуу жайда окуйт.

"Ырчылардан Гүлзада Рыскулова менен тыгыз иштешебиз".
"Ордо сахнанын" концерттеринде бир гана музыка эмес, бий, атайын этникалык кийимдердин көргөзмөсүн да көрсөтөбүз. Бул сүрөттөгү кийимдер Гүлжан Ирештин "Хантун" деп аталган этникалык кийимдер коллекциясынан".


Лунара Бекиева
star@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(7)
31.10.2017. 11:58 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
28
Катталган:
22-11-2014
Соӊку аракети:
13-12-2019 22:09
Жынысы:
Белгисиз
+2
Азаматсыңар!!силерди мен абдан жакшы көрөм.музыкаңарды уксам кандай керемет.силердин ишиңерге ийгилик,талантыңар ташкындай берсин демекчимин
31.10.2017. 19:03 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
47
Катталган:
14-04-2017
Соӊку аракети:
29-10-2019 02:07
Жынысы:
Белгисиз
+1
Күүлөрдү профессионалдык деңгээлде аткарышат! Кайра кайра уккандан тажабайм! Азаматсыңар!
01.11.2017. 00:57 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
272
Катталган:
14-11-2015
Соӊку аракети:
12-12-2019 00:34
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Шахризааданын жомогу
+1
Топтун аткарган күү, музыкаларынын шилтемесин жиберип койгулачы админ.
01.11.2017. 10:28 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
273
Катталган:
22-11-2012
Соӊку аракети:
12-07-2019 11:45
Жынысы:
Белгисиз
02.11.2017. 10:46 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
203
Катталган:
20-11-2010
Соӊку аракети:
11-12-2019 11:04
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Жалал-Абад
+1
3 президенттин инагурациясы болгон. 4-президент эми ант берет го. Бирок куулорду эн мыкты денгээлде аткарасынар. Угуп эс аласын.
02.11.2017. 10:55 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
4
Катталган:
20-05-2016
Соӊку аракети:
12-06-2018 12:32
Жынысы:
Белгисиз
+1
Бул коллективдин музыкасын уксанар анда силер алда канча музыкалык сабатынар жогору деп билем.Негизи тете-мете деп ырдаган ырчыларга эмес ушундай артисттерге бериш керек сыйлыкты. Дуйно жузун кыдырып кыргыздын куулорун жайылтып журушот не аларга зарыл дейсинерби дервиш болуп жургон улут учун кылып жатат да, болбосо отура бербейт беле тойдо ырдап 300 долар алып коюп. Азаматсынар!Суктанам!
03.11.2017. 04:23 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
268
Катталган:
21-11-2016
Соӊку аракети:
14-12-2019 02:28
Жынысы:
Белгисиз
-3
Эже наалый берет экенсизда.)
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
23318;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2019 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Жибек Жолу проспектиси 381
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: