Архив
897   898  
844   845   846   847   848   849   850   851   852   853   854   855   856   857   858   859   860   861   862   863   864   865   866   867   868   869   870   871   872   873   874   875   876   877   878   879   880   881   882   883   884   885   886   887   888   889   890   891   892   893   894   895   896  
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837   838   839   840   841   842   843  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар

МЕНТАЛДЫК АРИФМЕТИКА ГЕНИЙ ЧЫГАРУУНУН ЖОЛУБУ ЖЕ МОДАБЫ?

№751 24-30-март, 2017-ж.


Азыркы тапта жаш балдардын билимин, зээндүүлүгүн арттыруу үчүн толгон-токой ыкмалар чыгып жатат. Менталдык арифметика учурда трендде. Ал деген өзү эмне? Гений чыгаруунун жолубу же жөн гана модабы?

ЯПОНДОР МИЛДЕТТҮҮ ТҮРДӨ ОКУТУШАТ

Адамдын баш мээси оң жана сол жарым шарлардан (бөлүк) турат. Мээнин оң бөлүгү логикалык ойлонуу үчүн жооп берсе, сол бөлүгү чыгармачыл ойлонууга түртөт. Мээнин эки бөлүгү тең бирдей иштеп турган чакта адамдын акыл-эс жөндөмү укмуштуудай көрсөткүчтөргө жетет деп айтылып келет. Андыктан мээнин эки бөлүгүн тең иштетүү үчүн ар кандай ыкмалар колдонулуп келет. Алардын бири менталдык арифметика.
Менталдык арифметиканы Кытайда, Японияда кеңири колдонушат. Мындан 5 миң жыл мурда кытай элинде суаньпан деп аталган эсептегичтер ойлонуп табылган. Бул кадимки эле Союз мезгилинде колдонулган счетко окшош. Япондор болсо аны абакус же соробан деп аташкан. Баса, Японияда менталдык арифметика мектепте милдеттүү түрдө окутулат. Менталдык арифметикада колдонулуучу соробан же абакус вертикалдуу жайгашкан так сандагы зымдардан (спица) турат. Ар бир зым – бул сан. 13 зымы да, 31 зымы да бар соробандар кездешет. Ар бир зымда 5тен сөөкчө (костяшка, кээ бир жерде таш деп да аталат) бар. Өйдөңкү биринчи сөөкчөлөр калгандарынан атайын бөлүнүп турат. Мына ушулар менен толгон-токой сандарды жазып, эсептесе болот. Маселен, биринчи зым бирдиктер, экинчи зым ондуктар, үчүнчүсү жүздүктөр жана башка. Ал эми өзүнчө бөлүнгөн сөөкчөлөр 5 деген санды түшүндүрөт. Менталдык арифметикада негизги курал болгон соробанды балдар кантип пайдаланышат? Кыйналышпайбы деген ой келет.

БАЛДАР ЧОҢДОРДОН ТЕЗ ӨЗДӨШТҮРҮШӨТ

Таң калычтуу угулат, бирок менталдык арифметиканы, соробанды колдонууну 4-12 жаштагы балдар чоңдордон жакшы өздөштүрүшөт. Анткени бул учурда балдардын мээсинин өсүп, калыптануусу жүрүп жаткан учур. Демек, бала ар бир маалыматты сиңирип алууга жөндөмдүү. Менталдык арифметиканы үйрөтүүдө балдарды жашына жараша категорияга бөлүп окутушат. Окутуу 2,5 же 3 жылга созулушу мүмкүн. Окуучу бул аралыкта бир нече баскычтан өтөт. Биринчи баскычта ал абакус менен эсептегенди үйрөнсө, кийинки баскычта абакусту колдонбойт, бирок оюнда (көңүлүндө) аны элестетип чыгара баштайт. Бара-бара бала төрт-беш орундуу сандарды көңүлүндө (менталдык) көбөйтүп, бөлүп, кошуп, кемитип калат.
Интернет айдыңында менталдык арифметика тууралуу ар кайсы мамлекеттин мугалимдеринин ойлорун табууга болот. Алардын пикиринде, менталдык арифметика гений тарбиялоонун өзгөчө жолу эмес, жөн гана эс тутумга пайда берүүчү тренажёр гана.

Гүлайым Майрыкеева, мугалим: «МЕНТАЛДЫК АРИФМЕТИКАГА ДА ЖӨНДӨМ БОЛУШ КЕРЕК»

-Мен өзүм мектепте башталгыч класстардын мугалими болуп иштейм. Балдарга жаңы нерселерди үйрөтүү максатында Кытайдан менталдык арифметиканы окуп келдим. Негизи аталган арифметиканын мекени Кытай. Менталдык арифметикада колдонулган куралды абакус, соробан дешет, ал эми Кытайда аны суаньпан деп коюшат.
Мени менен чогуу окууга математик эки мугалим жана гуманитардык сабактардан берген дагы эки мугалим барышкан. Эсептегенди математик мугалимдер тез эле өздөштүрүп кетишти. Мен алардан бир аз жайыраак чыгарып жаттым. Гуманитардык сабактан бергендер кыйналып калышат экен. Бул деле жөндөмгө байланыштуу. Башкача айтканда, «балам математикадан кыйналып жатат, менталдык арифметикага барсын, «5ке» окуп калат» деп ойлобош керек. Жакшы окуп калышы да мүмкүн же тескерисинче. Себеби табияты гуманитардык билимге жакын балдар бар да.

«АЛЬЦГЕЙМЕРДИН АЛДЫН АЛСА БОЛОРУН АЙТЫШУУДА»

-Негизи менталдык арифметикадан көргөнү боюнча эстеп калуу (фотографическая память) өнүгөт, бир нерсеге көңүл бөлүү, эс тутум жана логикалык ой жүгүртүү жакшырат деп айтышат. Бизди окуткан жерде «менталдык арифметика менен 60 жаштан өткөн адамдарды баш оорулардан дарыласа болорун изилдеп жатабыз» дешти. Менталдык арифметика менен мээни кыймылга келтирип, Альцгеймер сындуу оорулардын алдын алууга болобу деп иликтеп жатышкан экен.

ОКУГАН БАЛДАР КАНДАЙ ӨЗГӨРДҮ?

-Учурда мен окуткан балдардын арасында менталдык арифметиканы менден жакшы өздөштүргөн балдар бар. Ушунчалык тездик менен сандарды эсептеп баштаганда «коё турсаң? Кандай кылдың?» деп алардын артынан жетишпей калган учурлар болот. Мен, албетте, менталдык арифметикада методиканы, башкача айтканда, эсептөө жолдорун билем. Бирок балдар чоңдорго караганда кыйла тез өздөштүрүп, тез эсептешет. Өздөрүнө болгон ишеними бекийт. Адатта балдарды 4 жаштан баштап окутса болору айтылат. Бирок, менимче, 6 жаштан тарта үйрөнө баштаса жакшы өздөштүрүшөт.
Дагы бир жолу кайталай кетейин, менталдык арифметика балаңыз математиканы жакшы өздөштүрүп калат дегендик эмес. Мен байкагандан балдарда чындап эле бир нерсеге көңүл бөлүү, көргөн нерсесин эстеп калуу анан ой жүгүртүү өзгөрөт экен. Бир аз башкачараак, анан тез ой жүгүртүп калышат. Кандайдыр бир нерсе өзгөргөнүн дароо байкашат. Менимче, бул нерселер алардын келечегине эле жакшы болот.

Бул абакус. Эң алгачкы калькулятор деп койсок да болот.


Мирлан Өмүралиев
koom@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  6 
Комментарийлер(12)
27.03.2017. 12:43 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
5
Катталган:
05-02-2014
Соӊку аракети:
24-01-2020 23:06
Жынысы:
Белгисиз
0
Бишкекте кайсы жерде билгендер болсо жазып койгулачы,анан акчасы айына канча.
28.03.2017. 11:00 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
264
Катталган:
06-04-2011
Соӊку аракети:
26-01-2020 00:40
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
бишкек
+1
satbek, айына 3600с, ар жарым жылдыкка 2500с, дагы 2000с, мега арифметиканын окутуу озгочолугу жакшы экен дешет, бирок точно билбейм,
27.03.2017. 14:06 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
15
Катталган:
19-11-2014
Соӊку аракети:
15-09-2019 20:10
Жынысы:
Белгисиз
+1
Бишкекте менталдык арифметиканы окутуу учун айына канча сом толонот, билгендер барбы, бизде айына 2000сом экен
27.03.2017. 16:01 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
139
Катталган:
22-11-2012
Соӊку аракети:
25-09-2018 17:22
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
КG
+1
agarai,1900сом жумасына 1жолу, жумасына 2 жолудан окутам десениз 4500ге чейин. Китептери озунчо 1500сом
27.03.2017. 16:08 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
139
Катталган:
22-11-2012
Соӊку аракети:
25-09-2018 17:22
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
КG
0
Балдарын окуткан ата энелер, сын пикирлерди калтырып кетиниздер, сураныч!
28.03.2017. 11:02 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
264
Катталган:
06-04-2011
Соӊку аракети:
26-01-2020 00:40
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
бишкек
0
magic1721, эжемдин кызы барат, аябай жакшы экен, бат баттан санаганы аз келгенсип, башка нерселерге да кызыгуусу кучойт экен,
28.03.2017. 11:03 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
264
Катталган:
06-04-2011
Соӊку аракети:
26-01-2020 00:40
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
бишкек
0
magic1721, мен да берейин деп жатам эмки жылы, бирок кымбат(((
28.03.2017. 08:47 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
319
Катталган:
28-07-2012
Соӊку аракети:
26-01-2020 13:48
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
кадамжай
0
менин кызым барат жакшы отоле.айына 2000сом,жумасына эки жолу.Оштогу звездочка у.ц.барат.
28.03.2017. 21:25 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
16
Катталган:
06-09-2015
Соӊку аракети:
09-11-2019 15:08
Жынысы:
Белгисиз
0
Супер инфо! жаш же келечек мугалимдерине кенеш монтессори тууралуу маалымат берсениз.
29.03.2017. 12:06 
Тайпасы:
Супермодератор
Комментарийлердин саны:
6159
Катталган:
05-09-2011
Соӊку аракети:
11-12-2019 09:25
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
SUPER.KG
0
nice.love, саламатсызбы? Сунушуңузга рахмат, тиешелүү бөлүмгө жеткирилди.
28.03.2017. 21:26 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
16
Катталган:
06-09-2015
Соӊку аракети:
09-11-2019 15:08
Жынысы:
Белгисиз
+1
Кутом чон рахмат
02.04.2017. 13:11 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
581
Катталган:
10-08-2016
Соӊку аракети:
28-08-2019 10:57
Жынысы:
Белгисиз
0
Чондор барса болобу?))
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
23503;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2020 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Жибек Жолу проспектиси 381
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: