«Жылдын супер ырчы айымы»

Жыйынтык

Башка сурамжылоолор


Архив
844   845   846   847   848   849   850   851   852   853   854   855   856   857   858   859   860   861   862   863   864   865   866   867   868   869   870   871   872   873   874   875   876   877   878   879   880   881   882   883   884   885   886   887   888  
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837   838   839   840   841   842   843  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар

ДҮЙНӨНҮ БООРУКЕРЛИККЕ ҮНДӨГӨН ДАЛАЙ-ЛАМА

№741 13-январь-19-январь, 2017-ж


Далай-лама – тибеттик буддизм дининин жогорку өкүлү. Будда дининдеги адамдардын ишенимине ылайык, ал буддачыларга боорукерлик кылуучу Авалокитешваранын өзү, болгону башка денеден гана түнөк тапкан. 1391-жылдан тарта Далай-ламалар Тибеттин эң жогорку диний жана мамлекеттик жетекчилери болуп келишет. "Далай" сөзү монгол тилинен алганда "океан, улуу" деген маанини берет. Ал эми "лама" тибетче "мугалим, окутуучу" дегенди туюндурат. Учурдагы 14-Далай-ламаны көбү эң акыркы Далай-лама деп сыпатташат. Ал андан мурунку өткөн Далай-ламалар сындуу эле боорукерликке, жакшылыкка, зордук-зомбулуксуз жашоого дүйнөнү үндөп келет.

ДЫЙКАНДЫН УУЛУ КАСИЕТТҮҮ ЭКЕНИН ЭЧ КИМ БИЛГЕН ЭМЕС

14-Далай-лама 1935-жылы Тибеттин кичинекей Такцер деген айылында орто заар жашаган дыйкандын үй-бүлөсүндө туулган. Ата-энеси ага жарык дүйнөгө келгенде Лхамо Тхондуп деген ысымды ыйгарышат. Лхамонун ата-энеси жалпысынан 16 балалуу болуп, анын ичинен тогузу эрте эле чарчап калышкан.
Бир кызык жагдайды белгилей кетүү керек. 1909-жылы 13-Далай-лама Такцер кыштагына келип, аймактын сулуулугуна суктанып, дагы бир ирет бул аймакка келип кетүү ниетин билдирген. Бирок ал ошол бойдон келбей, 1933-жылы көзү өтүп кетет. Ал эми 1937-жылы Тибеттин борбору Лхаса шаарынан атайын кечилдердин тобу Такцер кыштагына келип конушат. Айрым маалыматтарга ылайык, кечилдердин бирине каза тапкан 13-Далай-лама реинкарнациялык (өлгөн адамдын жанынын башка денеде жаралышы) жол менен Такцер айылы тараптагы адамдардын биринен түнөк тапканы боюнча аян келген эле. Кечилдер айылдагы үйлөрдүн бирине конуп кетүү үчүн баш багышат. Ал үйдүн кичүү уулуна көз салып, балакай менен ойноп жүрүм-турумун байкаган кечилдердин бири 13-Далай-лама дал ошол Лхамо Тхондуп болуп жаралганын билдирет. Аз күн өтпөй атайын делегация келип, 13-Далай-ламанын оюнчуктарын башка оюнчуктарга аралаштырышып кичинекей Лхамонун алдына жайышат. 3 жашка эми аяк басайын деген Лхамо жаңылбастан 13-Далай-ламанын оюнчуктарын алып "булар меники" деп жыйнай баштаган. Ошону менен чакан айылдагы кичинекей бала 14-Далай-лама болуп жарыяланат. Далай-лама өзү эскергендей, "менде эмес, менин ата-энемде да алардын үйүндө Далай-лама төрөлүп калышы мүмкүн деген ой эч болгон эмес" деп эскергени бар.

15 ЖАШЫНДА ТИБЕТТИ БАШКАРГАН ДАЛАЙ-ЛАМА

1940-жылы Лхамо Тхондупту расмий түрдө Тибеттин диний жетекчиси деп жарыялашкан. Мындан ары 5 жаштагы Лхамо Далай-лама болуп, чачын ар убак кырдырып, кечилдердин кийимин кийип жүрүшү керек болгон.
1950-жылы Кытай армиясы Тибеттин айрым чек ара постторуна кол сала баштайт. Кытайлык коммунисттер империалисттердин колунан Тибетти бошотобуз деп шылтоо кылышкан. Чынында негизги максат Тибетти өз аймагына кошуу эле. "Мен Тибет чоң коркунучка кептелгенин билип турдум. Бизде болгону 8500 гана жоокер бар болчу, ал Кытайдын жер жайнаган армиясына туруштук бере алмак эмес",- деп эскерет ал күндөрдү Далай-лама. Ушул эле жылы Тибет элинин демилгеси менен 15 жаштагы Далай-лама Тибеттин мамлекеттик да, диний да жетекчиси болуп дайындалат. Андан соң Британияны, Американы Кытайдын Тибетке карай баскынчылыгына кайдигер карабоого чакырып, атайын делегаттарды жөнөтөт. Бирок британдыктар да, америкалыктар да жардам колун сунушкан эмес. Ушул эле жылы Тибет Кытайдын курамына автономдуу район болуп кирген. 1950-1959-жылдар аралыгында Далай-лама Кытай бийлигинин Мао Цзедун баштаган жетекчилерине жолугуп, Тибетте тынчтыкты сактоого бар күчүн жумшаган.

ИНДИЯДАГЫ КИЧИНЕКЕЙ ЛХАСА

1959-жылдын 10-мартында Чжан Цзиньу аттуу кытайлык генерал Далай-ламаны театрга чакырат. Бирок ага Тибеттин жетекчиси жан сакчылары жок келиши керек эле. Мындай чакыруу Далай-ламанын өмүрүнө коркунуч жаратмак. Ошол убакта кечил олуя Нечунг да Далай-ламанын Тибетте калбашы керектигин айтып, аны качууга үндөйт. Аз өтпөй жөнөкөй жоокердин кийимин кийип жашырынган Далай-лама ишенимдүү жана жакын адамдары менен Индияга качкан. Ошол жылдардан тарта Далай-лама Индиядагы Дхарамсала деген аймакка отурукташып калган. Дхарамсаланы учурда кичинекей Лхаса деп да атап коюшат. Дүйнөдөгү буддизм динин тутунган адамдар жайы-кышы дебей бул аймакка зыярат кылып турушат. 1989-жылы ага дүйнөдөгү тынчтыктын сакталышы, зордук-зомбулуктун болбошу үчүн жасаган аракеттери үчүн "Нобель" сыйлыгы ыйгарылган.

ЖОГОЛГОН ПАНЧЕН-ЛАМА

14-Далай-ламанын көзү өткөндөн кийин анын жаны түнөк тапкан башка адамды табуу маселеси турат. Маалыматтарга ылайык, кийинки Далай-ламаны Панчен-лама табуусу керек. Панчен-лама Далай-ламадан кийинки эле диний лидер. Көзү өткөн Панчен-ламанын денеси Гедун Чокьи Ньиму аттуу 5 жаштагы баланын денесинде жаралганын 14-Далай-лама 1995-жылы өзү айтып чыккан. Аз өтпөй ал 5 жаштагы наристе дайынсыз жоголуп кеткен. Анын ордуна Кытай бийлиги бөлөк баланы Панчен-лама болот деп дайындап коюшкан, бирок аны тибеттиктер Далай-лама баш болуп кабыл албай келишет. Керек болсо Далай-лама мындан ары бар же жок болушун тибет эли өзү чечет деп билет.

ДАЛАЙ-ЛАМАНЫН ОЙЛОРУНАН:

"Адегенде адам акча табуу үчүн ден соолугун садакага чабат. Кайра ден соолугун калыбына келтирүү үчүн акчасын коротот. Мындай убакта келечеги үчүн абдан тынчсызданат да, азыркысы менен ырахаттанбайт. Жыйынтыгында ал азыркысы менен да, келечеги менен да ырахаттана албайт. Ал эч качан өлбөчүдөй жашайт. А өлүп жатып таптакыр жашабаганына өкүнөт."

"Чыныгы дин – бул таза жүрөк."

"Жардам бере алсаң бер. Бере албасаң жок дегенде зыян тийгизбе."

"Мүмкүнчүлүк болгондо боорукер болгула. Бул үчүн ар дайым мүмкүнчүлүк бар."

"Мен кээде чиркей сүйүүнү билерине ишенбей кетем: маселен кээде чиркей колума конот. Боорум ооругандыктан ага канымды ичүүгө жол берем. А тойгондон кийин ал рахмат айтпай туруп учуп кетет."

Дүйнө лидерлери менен жолугушууларда Далай-лама ар убак алсыздарга көңүл бөлдүрүүнү максат кылат.


Ушундай балапан курагында Далай-лама болуп Тибеттин диний жетекчисине айланган.


Жаш экенине карабай ал Кытайдын лидери Мао Цзедун менен жолугуп, Тибеттеги тынчтыкты сактап турган.


Мирлан Өмүралиев
koom@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(4)
20.01.2017. 11:16 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
25
Катталган:
09-07-2016
Соӊку аракети:
29-09-2019 13:06
Жынысы:
Белгисиз
0
Мына кызык
20.01.2017. 20:12 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
27
Катталган:
21-05-2016
Соӊку аракети:
04-03-2017 13:35
Жынысы:
Белгисиз
+1
Kazat Akhmatovtun da kitebi bargo ARXAT degen
21.01.2017. 00:10 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
76
Катталган:
25-07-2015
Соӊку аракети:
11-11-2019 22:36
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Жаштардын шаары
0
Мен да ошол китептеги киши окшойт деп ойлоп кеттим. )))
23.01.2017. 10:26 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
21
Катталган:
28-04-2014
Соӊку аракети:
01-09-2019 05:39
Жынысы:
Белгисиз
0
Эми ушунун баш соогунон чашка жазап канча мин долларга сатат экен тибеттиктер.
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
23199;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2019 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Жибек Жолу проспектиси 381
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: