Архив
897   898  
844   845   846   847   848   849   850   851   852   853   854   855   856   857   858   859   860   861   862   863   864   865   866   867   868   869   870   871   872   873   874   875   876   877   878   879   880   881   882   883   884   885   886   887   888   889   890   891   892   893   894   895   896  
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837   838   839   840   841   842   843  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар

БАШТАЛГЫЧ КЛАССТАРГА БИЛИМ БЕРҮҮ БИЗДЕ ЖАНА ЧЕТ ЖЕРДЕ КАНДАЙ?

№723 09-сентябрь-15-сентябрь, 2016-ж


Билим көп эмгектин, түйшүктүн, аракеттин артынан келери жалпыга маалым. Анын сыңары учурда жаңы окуу жылы башталып, окуучулар менен ата-энелердин түйшүгү арта баштаган маал. Андыктан мектепте эң оор баскыч болуп эсептелген башталгыч класстарда билим берүү бизде жана башка өлкөлөрдө кандай экенин салыштырып көрдүк.

КЫРГЫЗСТАНДА

Мекенибизде бала билим жолуна 6-7 жашында кадам таштайт. Негизи мектепке чейин бир жыл даярдоо классын аяктоого тийиш. Окуу жылы 1-сентябрдан 25-майга чейин уланып, 4 чейрекке бөлүнгөн. Бир класска айыл жергесинде 15тен 30га чейин, борбор шаарыбызда 50гө чукул окуучу туура келүүдө. Шаардагы айрым мектептерде бир жылда 10 параллель класс кабыл алынып жаткандыгын да айта кетүү керек.
Китептер мектептен берилет, бирок бардык окуучуларга жетиштүү эмес. Калган окуу куралдарын ата-эне сатып берүүгө милдеттүү. Башталгыч класстарга бир маал жеңил тамактандыруу каралган. Бирдиктүү мектеп формасы бекитилгени менен, аны бардык мектептерде кие беришпейт. Билим берүү бекер, бирок мамлекеттик мектептердин дээрлик көпчүлүгү материалдык жактан ата-энелердин жардамына муктаж. Мисалы, класстарды жыйнап-тазалатууга, оңдоп-түзөөгө, майрамдык иш-чараларды өткөрүүгө, кароолчунун маянасына чогултулган каражаттарды айтса болот. Мындан тышкары да ата-энелер арасында түрдүү маселелер айтылып келет. Баланы окууга киргизүүдө шаардык мектептердин фондго деп акча жыйнашканы, бири болсо үй тапшырмаларынын өтө көптүгү жана окуу китептеринин татаалдыгы.

БАЛАГА ТУУРА БАГЫТ БЕРҮҮ КЕРЕК

Психолог Айзада Танаеванын айтымында, учурда билим берүү программалары мындан 10 жыл мурункуга салыштырмалуу, албетте, айырмаланат. Бирок азыр мектеп жашына жеткен балдардын аң-сезимин да ал учурга салыштырып болбойт. Баланы жөндөмүнө карап атайын бир багытта билим берген мектепке алып барган туура. Мисалы, математикага жөндөмдүү бала жүзгө чейинки сандарды алып, кошконду билип турса, ага жөнөкөй мектепте онго чейинки сандар менен амал чыгаруу кызыксыз. Негизинен бардык эле балага жакшы түшүндүрсө, бул куракта алардын кабыл алуусу, ой жүгүртүүсү абдан өөрчүгөн болгондуктан бардык маалыматты эске тута алат.

ООР СУМКА КӨТӨРҮҮ ЗЫЯНБЫ?

Ата-энелерди ойго салган дагы бир маселе – бул окуучулардын сумкаларынын оордугу. Буга балдар ортопеди Алмаз Назаралиев төмөнкүлөрдү айтат:
– Негизинен өсүп келе жаткан өспүрүмдүн оор нерсе көтөргөнү бир аз болсо да анын боюнун өсүшүнө, булчуңдарына жана омурткасына таасирин берет. Анан да бир ийинге көтөргөн сумкалардын оордугу омуртка сөөктүн кыйшаюусуна алып келиши мүмкүн.
Эл аралык стандартка ылайык, бала өзүнүн салмагынын 10 пайызын түзгөн гана жүктү көтөрсө болорун айта кетели. Мисалы, баланын салмагы 30 килограмм болсо, сумкасынын оордугу 3 килограмм болушу керек.

АНГЛИЯДА

Бул өлкөдө бала алгачкы жолу мектеп босогосун 4 жашында аттайт. Мамлекеттик мектептерде билим берүү бекер. Албетте, аны менен катар, жеке менчик мектептер да абдан популярдуу. 4 жаштан 11 жашка чейинки балдар башталгыч, ал эми 11 жаштан 16 жашка чейинкилер орто мектептерден билим алышат. Эгер бардык талаптарга жооп берсе, үйдөн билим алууга да мамлекет уруксат берет. Эртең мененки саат 9дан түшкү 3:30га чейин окуучулар мектепте болушат. Бир класста 30 окуучу болсо, ага бир мугалим, 2 жардамчысы жана бир медайым жоопкерчилик алат. Сабактар абдан эркин, оюн түрүндө өтүлүп, балдарды кызыктыруу үчүн музейлерге, сейил бактарга, мал багылчу фермаларга жана зоопарктарга көп алып барышат.
Билим алууга керек болгон бардык окуу куралдарын мектептен беришет жана аны күн сайын көтөрүп жүрүүнүн кереги жок, анткени баары мугалимдин колунда болот. Ар бир мектептин өзүнүн логотиби түшүрүлгөн атайын униформасы, спорттук кийимдери бар. Ойноого, сүрөт тартууга, кол эмгекке, жалпы эле искусство менен алектенүүгө убакытты кенен бөлүшөт.
Мектеп менен окуучунун үй-бүлөсүнүн ортосундагы маалыматтык байланыш да абдан дыкат каралган. Ар жуманын башында ата-энеге баласы баш мүдүрдөн кат алып келет. Анда жума ичинде болгон окуялар менен келерки аптага коюлган пландардан тарта көңүл көтөргөн анекдотторго чейин жазылган. Дагы бир өзгөчөлүгү катары ата-энелер чогулушунун жоктугун айтса болот, анткени мугалим ар бир баланын жакындарына өзүнчө 5-10 мүнөттөн убакыт бөлүүнү туура көрөт. Ал эми мектептин мүдүрүнө жолугуу таптакыр маселе эмес, анткени аны күн сайын эртең менен короодо балдарды ойнотуп, көтөрүп, эркелетип жүргөнүн көрөсүз.

ЯПОНИЯДА

Японияда жаңы окуу жылы 1-апрелде башталып, 3 семестрге бөлүнөт. Муну сакуранын гүлдөшү менен байланыштырышат. Ар бир класста 35-40 бала тарбияланат. Саат 8де кагылган коңгуроодон кийин 45 мүнөттүк 4 сабак катары менен өтүлөт. Андан соң 1 сааттык түштөнүү, дагы 1 же 2 сабак тамактан кийин. Башталгыч мектептерде балдарга баа коюлбайт, үй тапшырма берилбейт. Атайын бирдиктүү мектеп формасы жок, болгону баштарына гана мектептин логотиби түшүрүлгөн ачык түстөгү баш кийимди сөзсүз кийишет. Билим алуу бекер, ал эми окуу куралдары менен камсыздоо ата-энелердин моюнунда.
Жыл сайын окуучу башка класска, башка мугалимге келип түшкөнүн бала жаңы жамаатка аралашууну, бейтааныш адамдар менен тил табышууну үйрөнөт деп түшүндүрүшөт. Окуучулар комикстерге абдан кызыгышат. "Япония тарыхы" деген аталыштагы 48 томдук комикс мектеп программасына бекитилген.
Жаштайынан эмгекчилдикке тарбиялоо максатында Япония мектептеринин ички-тышкы тазалыгы толугу менен окуучулардын моюнунда. 6 жашында билим уясын алгач ирет аттаган бала 18 жашка толгондо мектепти аяктайт.

ЗАМБИЯДА

Африка өлкөлөрүндө билим берүү деңгээли төмөн экендиги эч кимге сыр эмес. Мисал катары Замбия өлкөсүн алсак, мындан он жыл эле мурда жергиликтүү тургундардын дээрлик жарымы окуганды жана жазганды билчү эмес. 2000-жылдардын башында гана билим берүү маселесин колго алышып, баш мыйзамга өзгөртүү киргизилген. Анда мектеп жашындагы 1-класстан 7-класска чейинки балдарга милдеттүү түрдө бекер билим берүү каралган.
Жергиликтүү калктын арасында бала окууга эмес, иштөөгө убактысын короткону жакшы деген түшүнүктөгү ата-энелер көп. Анткен менен кең келечектин кепилдиги билим экендигин калктын калың катмары түшүнө баштаган убак. Мугалимдердин, окуу мекемелеринин жетишсиздигинен улам кээ бир класстарга 80 балага чейин туура келет. Башталгыч класстарды аяктаган тарбиялануучулардын жарымынан азы гана окуусун орто мектепте улантат. Мунун башкы себеби, анда акы төлөп окуу керек.

Чолпон Сүйүнбаева
koom@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  4 
Комментарийлер(4)
13.09.2016. 03:22 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
38
Катталган:
11-09-2016
Соӊку аракети:
14-08-2018 01:17
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Кара-Балта
-2
Окуу, окуу жана окуу. В.И.Ленин
13.09.2016. 11:58 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
108
Катталган:
11-10-2015
Соӊку аракети:
24-09-2019 02:29
Жынысы:
Белгисиз
+1
Биз окуган мезгилде сумканын оордугу менен эч ким эсептешпесе керек биз совет учурдагы китептер менен билим алдыкда ото чон болоор эле, азыр жакшы кг га тартылган ченеми менен расписание тузулот
17.09.2016. 16:27 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
112
Катталган:
30-08-2014
Соӊку аракети:
25-01-2020 01:28
Жынысы:
Белгисиз
0
Makalaga" 5" degen baa.
19.09.2016. 18:46 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
48
Катталган:
29-08-2016
Соӊку аракети:
29-10-2019 00:57
Жынысы:
Белгисиз
0
Биздин мектепте эч эле окшош форма кийе албай жатабыз эки жылдан бери,ата-энелер бир чечимге келе алышпай
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
23503;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2020 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Жибек Жолу проспектиси 381
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: