«Жылдын супер көк бөрүчүсү» (Добуш берүү токтотулган)


Манас Ниязов, «Достук»
70,9% (744)
Сейитбек Анарбек уулу, «Ынтымак»
5,8% (61)
Кубаныч Султан уулу, «Сары-Өзөн»
5,6% (59)
Нуржан Мелисбек уулу, «Ынтымак»
4% (42)
Эламан Нурболот уулу, «Сары-Өзөн»
3,7% (39)
Майрамбек Рыспеков, «Достук»
2,9% (30)
Рустам Тыналиев, «Сары-Өзөн»
2,6% (27)
Таши Майлибашев, «Достук»
2,4% (25)
Улан Насакеев, «Сары-Өзөн»
1,3% (14)
Султан Русланов, «Достук»
0,8% (8)

Жалпы добуш (1049)


Архив
844   845   846   847   848   849   850   851   852   853   854   855   856   857   858   859   860   861   862   863   864   865   866   867   868   869   870   871   872   873   874   875   876   877   878   879   880   881   882   883   884   885   886   887   888   889   890   891   892  
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837   838   839   840   841   842   843  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар

Улуу Ата Мекендик согуштун ардагери: "АРАБЫЗ СУЮЛУП ТУРЧУ, БИРОК ТОЛУКТАЛЧУ ЭМЕС"

№705 6-май-12-май, 2016-ж


Согуш – апаат, согуш – каргаша. Адамзатынын өзүнө-өзү тилеген азаптардын бири – бул согуш. Кан жуткан энелер, жетим калган балдар, жесир калган аялдар. Эркиндик үчүн ушунча азапты башынан өткөргөн аталар, агалар катышып келген Улуу Ата Мекендик согушту узун-туурасынан жазсак да аягы түгөнбөйт.

"ЧЕК АРА КАЙТАРДЫК"
Улуу Ата Мекендик согуштун катышуучусу, Социалисттик эмгектин баатыры Аскар Чөжөбаев 1920-жылы Чүй облусунда төрөлгөн. Быйыл туура 96га чыккан ардагер согуш жылдарынан кеп салып, тамашалай да сүйлөп отурду:
- 1940-жылы аскер кызматын өтөөгө чакырылдым. 1-дүйнөлүк согуш башталып, кырдаал курчуп турган эле. Мен СССРдин Ыраакы Чыгышындагы азыркы Владивосток калаасына бөлүндүм. 1941-жылдын 22-июнь күнү бүгүнкүдөй эсимде. Командирлерибиз баарыбызды катарга тизип, "СССРге фашисттик Германия кол салды" деген суук кабар угузду. 70 вагондуу эшелон менен миңдеген аскерлерди Ыраакы Чыгыштагы порт шаарлардын бирине алып жөнөштү. Ал жактан аскердик казарма даярдап, бизди ошол жерге 15 күн окутуп, курал менен жабдышты. Мен жумушчу батальонго бөлүнүп, биз СССРдин Япония менен чектешкен аралыкты кайтарып калдык. Кийин 225-артиллериялык полктун 1-дивизионунда кызмат өтөй баштадым. Башында Япония жактан бизге кол салуу болбосун деп чек арачыларды катуу күчтөштү. 1943-жылдан баштап бизден дагы батышты көздөй аскерлер жөнөтүлүп жатты. Арабыз суюлуп турчу, бирок толукталчу эмес. Биздин полкто Кыргызстандан барган 30дай кыргыз бар эле, анын көпчүлүгү фашисттер менен согушууга бөлүнүп, ал жакта бешөөбүз гана калганбыз. Сокулуктук Куртан Байматов деген полчаным менен Кыргызстанга келгенде катташып жүрдүм. Кийин ал да каза болуп калды.


"УКТАГАН ЖЕРИБИЗ САМАН, ЖЕГЕНИБИЗ БИР СЫНДЫРЫМ НАН"
- Владивостокто суук -40-45 градуска чейин төмөндөйт. Тизеден келген кар кечип, тоң жерди чукуп окоп казабыз. Качан Япония тарап союздашына жардам кылабыз деп советтик чек араны басып кирет деген гана ой менен жашайбыз. Күнүнө ар бир аскерге 3 маал 200 граммдан нан, эртең менен арпадан бышырылган 1 чөмүч ботко, түштө 1 чөмүч буурчак шорпо, кечинде куурулган балык берет. Үстүбүздөн жайы-кышы китель түшпөйт. Жаткан жерибиз тактай жана саман. Колубузга алгач бирден беш атар мылтык жана противогаз гана беришкен. Кийин гана күчтөп керектүү куралдар менен камсыз кыла башташкан. 1942-жылы мени алдыңкы жоокер деп Коммунисттик партияга мүчө кылышты. Ал учурда партияга мүчө болуу чоң сыймык болчу.

"ӨЗҮБҮЗДҮН АСКЕРЛЕР АДАШЫП ӨЗҮБҮЗДҮКҮЛӨРДҮ КЫРЫП САЛДЫ"
- Арабызда ар улуттан бар, жадакалса немистер дагы. Улуту эле немис болбосо, СССРдин жараны болушкандыктан, өз улутуна каршы согушушту.
Колго түшкөн япон туткундарын күзөтүп калган да күндөр болду. Биздин карамагыбызда жүрүп алар орус тилин тез эле өздөштүрүп алышты. Биз болсо япон тилин өздөштүрмөк тургай түшүнчү да эмеспиз. Совет бийлиги орногондо кулакка тартылып Япония тарапка ооп кеткен бай орустар көп болор эле. Алар бизге бал, балык, аппак жакшы нандардан беришчү. Согуш талаасын кечпесек дагы суук, ачкачылык, капыстан каптаган оору бир топ аскердин жанын алды. Арабыздан батышка согушка кетип жатканы аз келгенсип, бир ирет өзүбүздүн кызыл армиянын аскердик учагы бир топ аскерибизди кырып кеткен. Көрсө, япон аскерлери чыгыш чек араны бузуп кирди деген маалымат түшүптүр. Ал учурда биз япон аскерлерин колго түшүрүп, абалды турукташтырып койгонбуз. Бул тууралуу кабар штабга учурунда жетпей калгандыктан, өзүбүздүн аскерлерге истребитель менен келип ок жаадырып кетти. Натыйжада бир топ аскерибизден ажырап калганбыз.

"ЭКИ АГАМ СОГУШТАН КАЙТПАЙ КАЛГАНЫН УКТУМ"
- Дээрлик 6 жыл Ыраакы Чыгыш тарапта чек ара кайтаруу менен өттү. Мен кан аккан батыштын согуш талаасын кечпедим. Бирок ар бирибиз азыр десе азыр төш тосуп, колго курал алып согушка аттанууга даяр турдук. 1945-жылдын май айы. Шашылыш "тревога" жарыяланып, бардык аскерлерди катарга тизилүүгө буйрук берилди. Кезектеги бул катарга туруу жагымдуу, көзгө жаш алып, кубаныч менен тосуп ала турган кабар менен коштолду. Жеңиш күн келиптир. Асманга тумактарыбызды ыргытып, сүйүнүп, ыйлап, айтор, "Ура-алап" эле жатып калдык. Ошол күнү 6 жылдан берки эң узак уйку болду. Баарыбызды жайыбызга коюп, командирибиз эрте тургузган жок. Тамак-ашыбыз да кенен болуп, курсак тоюп калды. 1945-жылдын сентябрь айында Сталиндин буйругу менен Японияга кирип бардык. Бир нече шаарын басып өттүк. Аялдарга, жаш балдар сыяктуу тынч жаткан калкка тийген жокпуз. Эгер аскерлери курал алып каршылык көрсөтсө гана алар менен салгылаша турган болдук. Эки айдан кийин Япония тарап СССР менен тынчтык келишимине келип, кол коюлганын уктук. 1946-жылы Владивосток шаарына кайттык. Андан бир жылдан кийин мен мекениме кайттым. Фрунзеге түшүп, Беш-Күнгөйдөгү үйүмө келдим. Эки агам согушка кетип кайтпай калыптыр. Атам мурда эле каза болуп калган. Байкуш апам эки уулунан бирдей айрылып, менден да үмүтү өчүп, 14-15 жаштагы инимди медер тутуп жалгыз калыптыр. Улуу агамдан калган 2, кийинки агамдан калган 1 баланы багып жаткан экен. Эки жеңем болсо балдарын апама таштап, турмушка чыгып кетишиптир.

"КЕМПИРИМ ҮЙЛҮҮ БОЛОБУЗ ДЕП КҮТҮП ЖҮРҮП КӨЗҮ ӨТҮП КЕТТИ"
- Мен болсо согуштан цинга деген дарт менен ооруп келип, оозумда бүдүр тиш калбай баары күбүлүп калды. 1948-жылы мен да үйлөнүп, апамды келиндүү кылдым. Жетер-жетпес болсок да эң башкысы заман тынч. Жубайым экөөбүз 4 уул, 1 кыздуу болдук. Ал арада экөөбүз тең колхозго эмгек кылып, Социалисттик эмгектин баатыры болдук. Кемпирим Шарапат былтыр 92 жашында көзү өтүп кетти. Бишкектин мэрлеринин "батир беребиз" деп тил эмизгенин күтүп жүрүп эле кетти байкушум. "Биздин эмгегибиз бааланабы?" деп калчу. Чоңдорго кириш кыйын экен. 7 жылдан бери кезекке туруп, ушу Бишкектен 1 бөлмөлүү батир ала албай койдум.
Колхоздо иштеп жүрүп пенсияга чыккан Аскар Чөжөбаев 60 рубль алчу экен. Азыр ошол пенсиясы 8200 сом болгон. Мындан сырткары согуш ардагери катары 17 000 сом жөлөк пул алат. Ал эми төмөндө биздин тынчтык үчүн фашисттер менен салгылашкан аталардын жөлөк пулу башка өлкөлөрдүкүнө салыштырмалуу канча болот, евро менен көрсөтмөкчүбүз.
Колхоздо иштеп жүрүп пенсияга чыккан Аскар Чөжөбаев Союз мезгилинде 60 рубль алчу экен. Азыр ошол пенсиясы 8200 сом болгон. Мындан тышкары согуш ардагери катары ай сайын 17 000 сом жөлөк пул алат. Ал эми төмөндө 2-дүйнөлүк согуштун катышуучулары кайсы өлкөдө канча жөлөк пул алышат, евро менен көрсөтмөкчүбүз:



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  6 
Комментарийлер(9)
09.05.2016. 14:41 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
24
Катталган:
11-12-2015
Соӊку аракети:
25-11-2019 15:19
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
ЖАЛАЛ-АБАД
+3
Рахмат!
10.05.2016. 02:56 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
390
Катталган:
25-09-2012
Соӊку аракети:
03-12-2019 21:58
Жынысы:
Белгисиз
+1
Бул макаланы окуп жатканда бутпосо экен деп суу энсеген балыктай болдум.Ар бир созуно кунт коюп коз жаш менен окуп чыктым.Айтаарым ардагерлерибиз коп жашасын.Бекем ден-соолук тилейм.
10.05.2016. 03:03 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
390
Катталган:
25-09-2012
Соӊку аракети:
03-12-2019 21:58
Жынысы:
Белгисиз
+1
Менин нааразы болгонум ушак десе айжамал кабылова тууралуу 500 -600 комент жазабыз.А бул макалада 5 эле комент бар.Кайдыгерликтин белгиси
10.05.2016. 09:22 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
2
Катталган:
18-03-2016
Соӊку аракети:
13-05-2016 15:05
Жынысы:
Белгисиз
+1
Германия Согуш ардагерлерине силер женилгенинер учун деп 5000 евро берет экенби аа.
10.05.2016. 22:21 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
46
Катталган:
23-12-2015
Соӊку аракети:
07-10-2019 20:38
Жынысы:
Белгисиз
0
Мен ушул жениш майрамы келгенде абдан кызыктай сезимде боло берем. Аталарыбыз жанын карч уруп фашистер менен согушуп Берлинге кирип барышып кайта артка кете бергенине танмын. Ал жерди басып алыш керек эле.
12.05.2016. 15:46 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
38
Катталган:
25-06-2014
Соӊку аракети:
26-10-2019 17:34
Жынысы:
Белгисиз
0
baatyr atalarybyz azaiyp baratat atin ay jakwylap syylap koysok jaman bolbos ele!
13.05.2016. 09:35 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
24
Катталган:
26-03-2012
Соӊку аракети:
20-02-2017 00:21
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
+1
Менин Чон Атам Жана анын 2 агасы согушка катышышкан. Учоо тен аман келишип, уй було курушуп, картайганда каза болушту. Улуусу 5жыл, кийинкиси 3 жыл, а Чон атам 1 жыл согушуптур. Чон Атам европаны басып отуп, Германмяша чейин барган экен. Чон атамдын агасы айтчу экен:"5 жыл бою тошок дегенди когон жокпуз" - Деп. Окопто баткак кучактап укташчу экен. Ал киши командир кызматына чейин жетиптир. Кийин каза болгондо полковник чининде болчу. Ал кишини коюп жатканда адамдар абдан коп болуп,
13.05.2016. 09:43 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
24
Катталган:
26-03-2012
Соӊку аракети:
20-02-2017 00:21
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
+1
Аскерлер анын урматына асманга ок атышкан. Менин Чон Атам согуштан келгенде мектепте мугалим кийин завуч, директор болуп иштеп. Эл агартуунун отличниги болгон. Азыр балдары ал иштеген мектебине Чон атамдын атынан коюлган метод кабинет ачып беришти. Ичин комп., телевизор, дагы башка нерселер менен камсыздап беришти
13.05.2016. 09:46 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
24
Катталган:
26-03-2012
Соӊку аракети:
20-02-2017 00:21
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
+1
Азыр ойлойбуз, согуш жонундо ал кишилердин козу тируусундо кобуроок сурап калсак болмок экен деп
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
23318;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2019 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Жибек Жолу проспектиси 381
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: