«Жылдын супер клиби»

Жыйынтык

Башка сурамжылоолор


Архив
844   845   846   847   848   849   850   851   852   853   854   855   856   857   858   859   860   861   862   863   864   865   866   867   868   869   870   871   872   873   874   875   876   877   878   879   880   881   882   883   884   885   886   887   888  
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837   838   839   840   841   842   843  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар

АКЧАНЫ АКЫЛДУУЛУК МЕНЕН ТОПТО!

№699 25-март-31-март, 2016-ж


Кыргызстанда 2016-жылдын 14-мартынан 22-мартына чейин «Бүткүл дүйнөлүк акча жумалыгы» өткөрүлдү. Дүйнө жүзү үчүн глобалдуу болгон бул маанилүү кампанияга биздин өлкө экинчи жолу толук масштабда катышты. Иш-чаранын башкы максаты – жаш муундарга акчанын, финансылык рыноктун иштешин, алар эмнени түшүндүрөрүн, насыя же аманат сыяктуу түшүнүктөрдү кененирээк билүүгө түрткү берүү болуп саналат. Өлкө боюнча өткөрүлгөн бул кампаниянын жүрүшүн Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы жетектегендиктен, бул башкы финансылык мекеменин керектөөчүлөрдүн укугун коргоо жана финансылык сабаттуулук бөлүмүнүн башкы юристи Майтпасов Мирлан Эшенкуловичти кепке тарттык.

– Саламатсызбы, Мирлан мырза? Айтсаңыз, жакында «Бүткүл дүйнөлүк акча жумалыгы» жыйынтыкталды. Анын негизинде алдыга койгон максатыңарга жете алдыңыздарбы?
– Жумалыктын башкы максаты – жаш муундун үнөмдөө маданиятын өнүктүрүп, келечекте тең салмактуу финансылык чечимдерди кабыл алууга өбөлгө түзүү боюнча тийиштүү билим берүү болуп саналган. Азыркы учурда Кыргызстанда карыз алуучулар жана насыяларды тейлөө боюнча бир катар кыйынчылыктардын жаралып жаткандыгы баарыбызга маалым. Биз келечекте мындай көйгөйлөрдүн кайталанбашын каалайбыз. Ошондуктан «Дүйнөлүк акча жумалыгынын» жүрүшүндө өсүп келе жаткан муундарга финансылык ресурстарды туура бөлүштүрүү, акчаны жана өздүк киреше менен чыгашаны санай билүү, насыяны туура алуу сыяктуу көптөгөн маселелерди айтып, түшүндүрүп бердик. Тилекке каршы, мындай билимди жаштарга билим берүү мекемелеринде беришпейт. Жумалыктын алкагында өлкө боюнча 200дөн ашуун иш-чара өткөрүлүп, жогоруда аталган көйгөйлөр тууралуу талкуулар жүрүп, жалпысынан 16 000ге жакын мектеп окуучуларын жана студенттерди камтыганга жетиштик. Биз уюштурган иш-чарага катышкан жаштар айтылган кеп-кеңештерди эстеп же түшүнүп калса, бул биздин максатыбызга жеткендигибиз деп ойлойм.

– Сиз жогоруда айтып өткөн 200дөй иш-чарага токтоло кетсеңиз. Алар кандай иш-чаралар жана кимдер уюштуруп, өткөрдү?
– «Бүткүл дүйнөлүк акча жумалыгынын» алкагында бир гана борбордо эмес, бүт Кыргызстан боюнча окуучулар менен студенттер үчүн атайын окутуучу иш-чаралардын өтүшү пландалган. Тагыраак айтсак, көчмө лекциялар, финансылык мекемелерге экскурсиялар, ошондой эле коммерциялык банктарда, мамлекеттик мекемелерде ачык эшиктер күнү өткөрүлдү. Ошону менен бирге чеберлер классы, тренингдер, тегерек стол, викторина, сынактар уюштурулду. Бул кампаниянын жүрүшүн Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы жетектеди. Ал эми уюштуруучулардан турган демилгелүү топтун катарына Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу жаштар, дене тарбия жана спорт боюнча мамлекеттик агенттиги, Кыргыз Республикасынын Финансы министрлигинин окутуу борбору, Бишкек шаардык мэриясынын Билим берүү башкармалыгы, Өнүктүрүү саясат институту, Кыргызстандын банктар союзу, Жаштардын өнүгүү институту, Депозиттерди коргоо боюнча агенттик, эл аралык жана башка уюмдар да кирди.

– Балдар арасында «Акчаны акылдуулук менен топтоңуз» темасында сүрөт тартуу, дил баян жана видеотасмага түшүрүү сынактары жарыяланбады беле. Анын жыйынтыгына токтоло кетсеңиз...
– Жумалыктын алкагында Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынан, жарандык коомдук уюмдардан, коммерциялык банктардан жана эл аралык уюмдардан түзүлгөн демилге тобу билим берүү уюмдардын окуучулары жана студенттери арасында "Катышыңыз. Акчаны акылдуулук менен топтоңуз!" темасына карата сүрөттөр, видеотасмалар жана эсселер боюнча сынак жарыяланган.
Сынактык иштердин тематикасы жана атайын жоболору алдын ала иштелип чыккан. Мисалга алсак, өз жашообузда финансылык пландоонун жана акча топтоонун ролу, менин жеке бюджетим жана башка ушундай сыяктуу тематикалары белгиленген.
Сүрөттөр сынагына катышуу үчүн 7 жаштан 17 жашка чейинки балдар жана өспүрүмдөр чакырылып, катышуучулар үч курактык топко бөлүнгөн. Видеотасма сынагына 12ден 18 жашка чейинки балдар жана өспүрүмдөр чакырылып, сынакка жеке авторлор да, авторлор жамааты (тобу) катышкан. Эссе сынагы балдар үйлөрүнүн жана жатак мектептеринин 12 жаштан 18 жашка чейинки тарбиялануучуларынын арасында өткөрүлгөн.
Эмгектер 2016-жылдын 4-мартына чейин кабыл алынып, жеңүүчүлөрү жана айрым катышуучулары баалуу жана кызыктыруучу белектер менен жумалыктын жабылышында сыйланышты. Сынактын белектери Финка банк, Бай-Түшүм банкы жана Кыргыз инвестициялык кредиттик банкы тарабынан колдоого алынган. Жеңүүчүлөргө аталган банктардан аманат ачып берилди. 1-орунга 5000 сом, 2-орунга 3000 сом жана 3-орунду ээлегендерге 2000 сомдук аманаттар ачылып жана кошумча көптөгөн кызыктыруучу белектер берилди. Мындай сыйлыктар өспүрүмдөрдү банктык продуктулар менен азыртадан эле туура иштөөгө үйрөтүү максатында берилди. Ошондой эле Гапар Айтиев атындагы Көркөм сүрөт музейинде жеңүүчүлөрдүн эмгектеринин эки жумалык көргөзмөсү уюштурулду. Ал 6-апрелге чейин созулат.

– Мирлан мырза, «Акча жумалыгын» өткөрүү демилгеси кимге таандык? Бир аз тарыхына токтоло кетсеңиз...
– «GlobalMoneyWeek» масштабдуу компаниясы жыл сайын «ChildandYouthFinance» эл аралык жамаатынын колдоосунун алдында дүйнө жүзүнүн 100дөн ашык өлкөлөрүндө өткөрүлүп келет. Жумалыктын негизги максаты – балдарга финансылык сабаттуулуктун маанисин жеткирүү, ишенимдүү жана жоопкерчиликтүү финансылык келечек үчүн жаңы муундун мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүүгө багытталган жылдык иш-чаралар топтому. GMW алкагында 2015-жылы 124 мамлекетте 3000ге жакын акция жана иш-чаралар өткөрүлгөн.

– Кыргызстандыктардын 19 пайызы гана финансы боюнча сабаттуу экенин Standard &Poor’s агенттигинин глобалдуу рейтингинде аныктап чыгыптыр. Ал эми сиздер ушундай иликтөө жүргүздүңүздөр беле?
– 2015-жылы Улуттук банк Кыргыз Республикасынын калкынын финансылык сабаттуулугунун деңгээлин аныктоо аракетинде республикалык масштабда иликтөө жүргүзүү демилгесин көтөргөн. Иликтөө Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын буйрутмасы боюнча жана финансылык жеткиликтүүлүк Альянсынын колдоосунун алдында жүргүзүлгөн.
Изилдөөлөрдүн жыйынтыгы боюнча, сурамжылоого катышкан адамдардын жарымы өздөрүнүн финансылык абалын канааттандырарлык деп көрсөтүшкөн. Үчтөн бир бөлүгү өзүнүн финансылык сабаттуулук деңгээлин канааттандырарлык деп билдиришкен. Бирок ошол эле адамдардын арасында жүргүзүлгөн тестирлөө калктын финансылык деңгээли төмөн экендигин далилдеген. Сынакка катышкан адамдардын 17 пайызы гана финансылык сабаттуулук деңгээли канааттандырарлык болуп чыкты. Сурамжылоого катышкан ар бир бешинчи адамдын финансылык сабаттуулугунун деңгээли канааттандырарлык эмес болуп, ал эми ар бир онунчу адам такыр эле мындай билими жок экендиги аныкталды.
Калктын үчтөн бир бөлүгү өзүнүн киреше-чыгашаларына эсеп жүргүзбөгөндүгү жана сурамжылоого катышкан ар бир алтынчы адам акыркы айда болгон киреше-чыгашалары тууралуу так жооп бере алган жок.
Калктын дээрлик көпчүлүгү финансылык кызматтар менен колдонуунун алдында аларды көрсөткөн финансылык кредиттик мекемелердин сунуштарын изилдеп, салыштырбагандыгы жана башка көптөгөн маселелер боюнча деңгээлдин төмөндүгү аныкталган.

– Калктын финансылык сабаттуулугун жогорулатуу маселеси боюнча кандайдыр бир долбоорлор барбы?
– 2016-жылдын 18-мартында Кыргызстанда «Дүйнөлүк акча жумалыгын» өткөрүүнүн алкагында Бишкек шаарында Улуттук банк, жарандык коомдун уюмдары, коммерциялык банктар жана эл аралык уюмдардын курамынан турган демилгечи топ тарабынан «Финансылык сабаттуулуктун көйгөйлөрү жана аны чечүү жолдору» аталышындагы тегерек стол өткөрүлдү. Улуттук банктын өкүлдөрү тарабынан иш-чаранын катышуучуларына жогоруда көрсөтүлгөн Кыргыз Республикасынын калкынын финансылык сабаттуулугунун деңгээлин аныктоо үчүн жүргүзгөн социологиялык иликтөөнүн жыйынтыгы сунушталды. Мындан сырткары коомчулукта биринчи жолу «2016-2020-жылдарга карата Кыргызстандын калкынын финансылык сабаттуулугун жогорулатуунун программасы» долбоорунун бет ачары болду. Аны иштеп чыгууга мамлекеттик органдардын, коомдук уюмдардын жана коммерциялык структуралардын өкүлдөрү катышкан. Мамлекеттик программа 4 жылга каралып, анын максаты финансылык сабаттуулук деңгээлин жана жарандардын финансылык жүрүш-турушунун маданиятын жогорулатуу менен финансылык чечимдердин деңгээлин финансылык билим жана тажрыйбалардын негизинде арттырып, финансылык кызмат көрсөтүүнүн шартын жакшыртуу жана ошондой эле финансылык билимдердин мыкты тажрыйбасын жайылтып, аныктоо болуп саналат.
Тегерек столдун катышуучулары Кыргызстандын калкынын финансылык сабаттуулук деңгээлинин төмөндүгүн бүгүнкү күндөгү эң бир татаал маселе катары карашып, аны чечүүнүн жолун социалдык туруктуулук жана өлкөнүн экономикалык өсүшү, ага экономикалык инвестициялардын келиши менен байланыштырышты. Иш-чарада эл аралык тажрыйба активдүү талкууланып, биздин өлкөдө финансылык сабаттуулукту жогорулатуу үчүн ийгиликтүү методикаларды колдонуу сунушталды. Ошондой эле калктын финансылык сабаттуулугун жогорулатуудагы жергиликтүү финансылык секторлордун мүмкүнчүлүгү тууралуу суроолор каралды.

– Дүйнөлүк акча жумалыгынан сырткары жаштардын финансылык сабатын жогорулатуу боюнча иштер жүргүзүлөбү?
– Акыркы бир нече жылдан бери Улуттук банктын адистери жалпы билим берүү мекемелеринин окуучулары, студенттер чакан жана орто бизнес өкүлдөрүнө жана ЖМКга үйрөтүүчү семинарларды өткөрүп келишет. Семинардын жүрүшүндө накталай акчаны жүгүртүү, финансылык пландаштыруу, банк продуктулары жана кызмат көрсөтүүнүн түрлөрү, насыя алуудагы жарандардын укугу жана милдеттери, аманаттарды (депозиттерди) колдонуу, төлөм кызматы жана башка суроолор талкууланат. Мындан сырткары мектеп окуучулары жана студенттер үчүн Улуттук банктын нумизматикалык музейинде тааныштыруучу экскурсиялар уюштурулуп турат. Экскурсиянын жүрүшүндө балдар акчанын пайда болуу тарыхы, адамдын тарыхындагы алгачкы төлөм инструменттеринен баштап азыркы монета жана банкнотторго чейин маалымдалат. Улуттук банк тарабынан финансылык сабаттуулукка багытталган finsabat.kg сайты иштелип чыккан. Бул ресурста финансылык сабаттуулук боюнча маалыматтар дайыма топтолуп жана жаңыланып турат.



Ибрагим Жусуев



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
23199;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2019 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Жибек Жолу проспектиси 381
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: