Архив
897   898   899   900   901   902   903   904   905   906   907   908  
844   845   846   847   848   849   850   851   852   853   854   855   856   857   858   859   860   861   862   863   864   865   866   867   868   869   870   871   872   873   874   875   876   877   878   879   880   881   882   883   884   885   886   887   888   889   890   891   892   893   894   895   896  
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837   838   839   840   841   842   843  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар

«КУМТӨР»: КҮЗДӨН АМАН ЧЫКСАК ЭКЕН...

№663 17-июль-23-июль, 2015-ж


Министрлер кабинети жыл аягына чейин «КумтөрГолдКомпани» ишканасына Кумтөр кенинде тоо-кен иштерин жүргүзүүгө уруксат берди. Бирок алтын өндүрүүчү ишкананын айланасындагы ызы-чуу күзүндө жаӊы күч менен от алчудай.

Кыргыз Республикасынын өкмөтү атмосферага жана уулуу заттарды сактоочу жайга калдыктарды жайгаштырууга 2015-жылдын 31-декабрына чейин уруксат бергендиги жөнүндөгү маалымат канадалык алтын өндүрүүчү «ЦентерраГолдИнк.» компаниясынын сайтына 3-июлда жарыяланды. Башкача айтканда, өкмөттүн кендеги тоо-кен иштеринин планын бекитүү маселесинин мөөнөтү аяктаарына бир нече күн калганда жарыяланып отурат.
Эске салсак, бул маселени Геология жана минералдык ресурстар мамлекеттик агенттиги бекитиши керек эле. Бирок бул ведомство Курчап турган чөйрөнү жана токой чарбачылыгын коргоо агенттигинин макулдугусуз мындай чечим кабыл ала албайт болчу.
– Кумтөрдөгү тоо-кен иштеринин планы боюнча үч экспертиза өткөрүлөт. Анын экөө Мамгеологиянын карамагында. Алар өткөрүлдү. Үчүнчүсүн Курчап турган чөйрөнү жана токой чарбачылыгын коргоо агенттиги өткөрөт. Мына ошол жерден иш токтоп калды. Себеби Суу кодексине ылайык мөӊгүгө жакын аймакта иш жүргүзүүгө болбойт,- дейт Мамгеология башчысы Дүйшөнбек Зилалиев. Агенттикте депутаттар стратегиялык маанидеги Кумтөрдүн ишин мыйзамдаштыруучу Суу кодексине болгон оӊдоп-түзөөлөрдү киргизбегендиктен, тоо-кен иштеринин планына макулдук бере алышкан жок. Туӊгуюк кырдаал түзүлдү. Мындай учурда чекитти өкмөт эле коё алмак жана өкмөт Кумтөргө убактылуу уруксат берүү менен маселени чечти.
Кумтөрдөгү кен казуунун токтошу олуттуу экономикалык жыйынтыктарга алып келерин эске алганда, өкмөттүн мындай чечимди кабыл алуудан башка аргасы жок болчу.
Акыркы статистикага карасак түшүнүктүү болот. Мамстаткомдун маалыматына таянсак, 2015-жылдын биринчи жарым жылдыгында Кыргызстандын ИДПсы 172 миллиард сомду түздү. Ведомствонун маалыматына ылайык, былтыркы жылдагы эле ушул аралыкты салыштырганда ИДП 7,3 пайызга өскөн.
– Ошол эле убакта Кумтөр кениндеги ишканалардын иш жыйынтыктарын эске албаганда, өндүрүштүн көлөмү болгону 4,7 пайызга өскөн,- деп маалымдады Мамлекеттик статистикалык комитетинин төрагасынын орун басары Жанбулат Байжуманов.
Ошол эле убакта Темир Сариевдин ЖМК өкүлдөрүнүн жетекчилери менен жолугушуусунда премьер-министр Кумтөр маселесин экономикалык көз карашта кантип кароо керек экендигин айтып өттү:
– Биз өкмөттүн буйругун кабыл алдык жана тез арада тоо-кен иштеринин планын макулдашууну тапшырдык. Сүйлөшүү процессин жандандырып «ЦентерраГолдИнк.» менен консультация иштерин жүргүзө баштадык. Жакынкы арада оптималдуу вариантын тандайбыз деп үмүттөнөм. Алар экөө. Биринчиси – жаӊы шарттар менен биргелешкен ишкана түзүү. Аны тоо-кен иштеринин планы өзгөргөндүктөн токтотуп коюшкан. Экинчиси – биз «ЦентерраГолдИнк.» ишканасында калуу менен Кыргызстандын позицияларын жакшыртуу иштерин жүргүзүшүбүз керек. Директорлор кеӊешиндеги позициябызды күчөтүп, экологиялык төлөмдөрдү жогорулатып, «ЦентерраГолдИнктин» ишин жакшыртып жана акционерлердин маселесин иштеп чыгуубуз зарыл. Биз көбүрөөк пайда алып калууга кызыкдарбыз жана жогорудагы 2 вариант менен теӊ бара алабыз. Бул экономикалык долбоор. Мен парламентте саясий көз караштан экономикалык көз карашка өтсөк, бул маселени чечүү кыйла оӊой болмок деп айттым.
Бул, албетте, министрлер кабинети долбоорду реструктуризациялоодон эмнени каалап жаткандыгын биротоло чечти дегенди түшүндүрбөйт. Бирок канткен күндө да бул Кумтөр маселесин чечүү жоопкерчилигинен фокус көрсөтүүчү кишидей ыкчам кутулган парламентарийлердин позициясынан өйдө турат. Анан калса, күзүндө парламентарийлер уят-сыйытты жыйыштырып бул маселени шайлоо кампаниясында негизги көзүр катары пайдаланышары бышык.
Ачык айтканда, шайлоонун шаӊы менен кайра талапкер болчу азыркы эл өкүлдөрү өздөрүнүн канадалык инвесторлор менен болгон мамилеси кандай болорун бир жактуу чечкенге алы жетпесе керек. Жыйынтыгында маселе кийинки кайра эле Кумтөр менен күрөшкөн болуп, бул өлбөс темадан упай топтогон айтылуу депутаттардан турган депутаттык чакырылышка мураска калат.
Бирок парламентарийлер Кумтөрдүн айланасындагы конфликт алардын «жеӊиши» менен бүтүп калышы мүмкүн экендигин унутпашы керек. Башкача айтканда, канадалыктар 2009-жылдагы макулдашууга ылайык, мамлекет аларга тоскоол боло берсе, долбоордон чыгып кетүүгө толук укугу бар. Анте турган болсо, биз консервацияланышы керек болгон токтогон кенди алып отуруп калабыз. Бул деген «ЦентерраГолдИнктеги» Кыргызалтын ААКсынын акцияларынын баасын жоготушуна алып келет. Бул эле эмес.
Белгисиз мөөнөткө 5 миӊден ашуун киши жумушсуз калат. Кумтөр токтой турган болсо, Кыргызстандын ИДПсы 10-12 пайызга азаят. Бюджеттин кирешеси 5 миллиард салыктан, 1 миллиард социалдык төлөмдөрдөн кур жалак калат.
Мындан сырткары мөӊгү массаларынын көзөмөлгө алынбаган кыймылы күчөшү мүмкүн. «Кенди мажбурлап токтотуунун» юридикалык натыйжасы болушу ыктымал, ошол эле 2009-жылдагы макулдашуунун алкагында «Центерранын», көптөгөн акционерлердин сотко кайрылуусу болбойт деп айтуу кыйын. Борбордук карьердин борттору урап, анын чөгүп кетүү тобокелчилиги да бар экенин эске алалы.
250 тонна алтын запастарына кирүү жолдорун жоготуп алуу тобокелчилигин да унутпоо керек. Кыргызалтын ААКсынын финансылык-экономикалык абалы начарлап Макмал, Терек-Сай, Солтон-Сары кенинде иш токтошу мүмкүн. Кырдаал ушул темпте улана берсе, рекультивация иши Кыргызстандын эле жүгү болуп калат. Ал болсо арзан эмес иш экенин унутпайлы.

Мирлан Өмүралиев



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(1)
24.07.2015. 10:29 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
253
Катталган:
29-01-2014
Соӊку аракети:
15-01-2020 22:36
Жынысы:
Белгисиз
0
каникулга кетеерде маселеничечип кетишсе болмок
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
23792;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2020 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Жибек Жолу проспектиси 381
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: