Архив
897   898   899   900   901   902   903   904   905   906   907   908  
844   845   846   847   848   849   850   851   852   853   854   855   856   857   858   859   860   861   862   863   864   865   866   867   868   869   870   871   872   873   874   875   876   877   878   879   880   881   882   883   884   885   886   887   888   889   890   891   892   893   894   895   896  
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837   838   839   840   841   842   843  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар

КУМТӨРДҮН ЖАБЫЛЫШЫ КАТАСТРОФАГА АЛЫП КЕЛЕТ

№662 10-июль-16-июль, 2015-ж


Парламент «Кумтөрдүн» токтотулушун октябрь айына чейин созгон токтом кабыл алды. Ал арада адистер кенде өндүрүш иштеринин токтошу эбегейсиз экономикалык тобокелдиктер менен катар олуттуу экологиялык маселелердин чыгуусу менен кооптуу экенин бир ооздон белгилешүүдө. Кыргыз Республикасынын өкмөтүнүн эсептөөлөрү боюнча, «Кумтөр» токтосо, Кыргызстандын ИДПсы 10-12 пайызга чейин азаят. Бирок көйгөйлөр бул менен эле чектелбейт.

Кендин жабылышынан чыкчу ар кандай көйгөйлөргө катар тоо иштеринин планын макулдашпай коюу – кендеги өндүрүштүн токтоп, аталган жайдын консервация болушуна алып келет. Бул болсо «Центерра Голд Инк» компаниясындагы «Кыргызалтын» ААКтын акцияларынын баасынын кулашына жол ачат. Мындай болгон чакта «Кыргызалтын» ААКтын финансылык-экономикалык абалы начарлап, Макмал, Терек-Сай, Солтон-Сары кендериндеги өндүрүш токтошу мүмкүн.
Айта кетчү жагдай, алтын өндүрүүчү ишкананын айланасында уланган интригалар ансыз да мамлекеттик активдердин чет жактагы баасын түшүрдү. Кезинде «Центерранын» акциялар баасы азыркы баага караганда 4 эсе жогору болгону азыр кыргызстандыктардын эсинде болду бекен?!
Мамлекеттик бюджеттин киреше бөлүгү жылына 5 миллиард сомдон жана 1 миллиард сомдук социалдык төлөмдөрдөн кур калат. Мындан сырткары «Кумтөр» долбоорунун белгисиз убакытка токтотулушу 5 миңден ашуун адамды жумушсуз калтырат. Бийликтин чечимине нааразы болгон жумушчулар эмнеге барышат, аны айтуу кыйын. Эгер алар нааразычылыгын митинг аркылуу билдире турган болушса, бул Кыргызстан эгемендик алгандан берки эң масштабдуу акция болушу толук ыктымал.
Баса, жогорудагыдай көңүл жубатпаган жакынкы келечекти алтын баасынын күндөн-күнгө өсүп жатышына көбөйтсөк, чыгашалар мындан да чоң сандар менен эсептелери түшүнүктүү. Ал арада азыркы геосаясий абалды эске алуу жана ага түздөн-түз байланыштуу болгон планетанын негизги валюталар курстарынын жогорку көрсөткүчүн эске алсак, баалуу металлдын баасы жакында жогорулайт деп жыйынтыктасак болот.
Бирок «Кумтөрдүн» иштешине каршы болгондор, ошол эле айрым партиялардын мүчөлөрү өз позицияларын билдирүүдө зериктирбеген экономикалык сандар, терминдерди айтуунун ордуна экологияга кам көрүү аргументине ыкташууда. Кыргызстандын мөңгүлөрү да анын ичинде.
Эмнеге эл өкүлдөрүн башка мөңгүлөргө болгон кайдигерликтин фонунда белгилүү бир мөңгүлөрдүн тагдыры кызыктырып калды деген суроону бербей эле коёлу. Болгону «Кумтөр»  кени боюнча кырдаалда экологиялык мыйзамдарды аткаруу өкмөткө канчалык эффективдүү болорун карап көрөлү. Суу кодексине өзгөртүүлөрдүн кирбей калышы Давыдов менен Лысый мөңгүсүн сактап калууга жардам береби?
– Чынында, эгер күзүндө «Кумтөргө»  байланыштуу маселеде өндүрүш жабылышы керек деп чечилсе, анда толук кандуу экологиялык жана техногендик катастрофа күтүп турат. Мындай болгон чакта кечке сөз болуп жаткан мөңгүлөр толугу бойдон жок болот. Өзүнүн салмагы астында, мөңгү массалары карьерге сүрүлүп түшөт да, мөңгү катары таптакыр жоголот,-дейт Курчап турган чөйрөнү жана токой чарбачылыгын коргоо боюнча агенттиктин башчысы Сабир Атажанов.
Карьердин көчүшү кен бар жерди 250 тонна алтыны менен жаап калат. Бул аймактын өзгөчөлүктөрү кен казып алууну токтотот. Албетте мындай кырдаалда баалуу кенди «Кумтөрдөн» алып чыгуу принципиалдуу түрдө мүмкүн болбой калат, себеби кен казуунун жүрүшү казылуучу алтындын баасынан ашып кетет. Андай болсо бир дагы потенциалдуу инвестор кыргызстандык инвестициялык климатынын жагымсыз жактарын көз жаздымда калтырган күндө да, кендеги иштердин келечегин божомолдоп да карабай калат. Ал эми өзүбүз кенди каза алабыз дегендерге таптакыр ишенүүгө болбойт. Өлкөдө кен чыгуучу жайлар толтура, бирок эгемендик жылдарында тилекке каршы, бирөөнү да иштете алган жокпуз го.
– Антсе да, карьер менен байланыштуу, тагыраак айтканда, андан эмне калса ошого байланыштуу болгон маселе биздин акыркы азабыбыз эмес. Учурда компания Петров көлүндөгү суунун деңгээлин жөндөп жана өндүрүш калдыктарын сактоочу жайдын акыбалын көзөмөлдөп турганын да унутпашыбыз керек. Эгер «Центерра» өндүрүштү токтотсо, биз «Кумтөрдүн» аймагындагы экологиялык кырдаалды азыркы абалында сактап тура албайбыз,- дейт Атажанов.
Мындан сырткары, Мамагенттик директорунун ою боюнча, канадалык компания соттук негизде кендин рекультивация процесстеринен четтеп кетиши мүмкүн. Жыйынтыгында, буга байланыштуу финансылык оорчулук республика бюджетинин алы келбеген жүгүнө айланат:
– Ошондуктан бул этапта абдан салмактуу жана абайлаган чечимдерди кабыл алуу маанилүү. Буга байланыштуу биз «Кумтөрдүн» ишине тийиштүү Суу кодексине каршы чыкпайбыз. Октябрга чейин биздин мекеме керектүү болгон экспертизаларды аткарат. Биз кендин ишин үзгүлтүккө учуратпай иштетүү боюнча токтомдун негизинде иш алып бармакчыбыз.
Эске салсак, 30-июнда Жогорку Кеңештин депутаттары документ кабыл алышты. Ага ылайык, өкмөт «Кумтөрдөгү» өндүрүштү токтотпошу керек. Мындай чечим премьер-министр Темир Сариевдин катышуусунда өткөн парламенттик жыйында кабыл алынды.
Токтомго ылайык, өкмөт кендерди жана айлана-чөйрөнү, өндүрүштүк коопсуздукту коргоону жана карьердин инфраструктурасынын сакталышын жана кенге барууну камсыздап бериши керек. Ошондой эле өкмөт «Центерра» компаниясынын 2015-жылы март айында жарыялаган «Кумтөр» кенин эксплуатациялоо боюнча кайра каралып чыккан планындагы алтын запастарын тактоо үчүн экспертиза жүргүзүшү керек. Өкмөт башчы Темир Сариев «Кумтөр» кенине кризистик абалдан чыгуу боюнча өкмөткө сунуш киргизүүчү атайын көз карандысыз илимий-эксперттик топ чогултуу мерчемделип жатканын маалымдады.



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  -1 
Комментарийлер(3)
13.07.2015. 17:04 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
253
Катталган:
29-01-2014
Соӊку аракети:
15-01-2020 22:36
Жынысы:
Белгисиз
+3
бу жерде экономикалык жана экологиялык натыйжасын биринчи орунга коюш керек, бирок биздин популисттер ойноп саясатты эн башкы ролго коюшат
14.07.2015. 15:03 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
36
Катталган:
22-01-2015
Соӊку аракети:
05-01-2018 22:37
Жынысы:
Белгисиз
-1
Эмнеге центерраны экологияны бузганы учун доого жыкпайсынар?
18.07.2015. 10:17 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
2
Катталган:
12-07-2015
Соӊку аракети:
07-11-2016 16:55
Жынысы:
Белгисиз
+2
Ак монгуулу аска зоолор элибиздин жаны м.н барабар болбой калдыго(((
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
23792;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2020 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Жибек Жолу проспектиси 381
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: