Архив
897   898   899   900   901   902   903   904   905   906   907   908   909   910   911   912  
844   845   846   847   848   849   850   851   852   853   854   855   856   857   858   859   860   861   862   863   864   865   866   867   868   869   870   871   872   873   874   875   876   877   878   879   880   881   882   883   884   885   886   887   888   889   890   891   892   893   894   895   896  
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837   838   839   840   841   842   843  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар

Бакыт Төрөбаев, «Өнүгүү-Прогресс» партиясынын лидери: «КЫРГЫЗСТАНДЫН ЭКОНОМИКАСЫН КӨТӨРМӨЙҮНЧӨ МИГРАЦИЯНЫН АГЫМЫН ТОКТОТО АЛБАЙБЫЗ»

№619 12-сентябрь-18-сентябрь, 2014-ж


Жогорку Кеңештин депутаты, «Өнүгүү-Прогресс» партиясынын лидери Бакыт Төрөбаев баш болгон депутаттык топтун Орусия Федерациясына болгон иш сапары ийгиликтүү жана жемиштүү жыйынтыкталды. Депутаттар Бакыт Төрөбаев, Мирлан Бакиров жана Тынчтык Шайназаров Орусиянын алты шаарын кыдырып, мекендештерибизде кезигип жаткан маселелерди өз ооздорунан угушту.

– Сиздер Орусиянын алты шаарын кыдырып келдиңиздер. Мигранттардын эң негизги кандай көйгөйлөрүн уктуңуздар?
– Биз Орусия Федерациясынын алты шаарын Новосибирск, Омск, Красноярск, Иркутск, Улан-Уде жана Читаны кыдырдык. Ал жерлерде Кыргызстандан келген жарандар менен жолугушуп, биздин жарандардын маселелерин уктук. Чынын айтканда, шаарлар ар башка болгону менен маселелер окшош экен. Биз менен болгон баарлашууда көбүнчө мекендештерибиз кара тизме, кош жарандык, чек арачылардын жарандарга болгон жагымсыз мамилеси, «Жүк-200» сыяктуу маселелерди айтышты. Бир мекендешибиздин айтымында, жыйырма жылдан бери Орусияда жашап, ошол жактын жарандыгын алган. Кыргызстанга келгенге мүмкүнчүлүгү болгону менен чек арачылардын мамилеси жүрөгүнүн үшүн алып коюптур. Текшерип, акча алыштын эле айласын издеп турушат дейт. Дагы бир мигранттар айткан негизги маселе – бул кош жарандуулук. Көпчүлүк мекендештер жакшы ишке орношуп, социалдык абалын жакшыртуу максатында Орусиянын жарандыгын алып алышкан экен. Бул да болсо аргасыздык. Ошентсе да кайра мекенибизге кайтып, ушул жерге үй салып, балдарыбызды окутсак дегенде ак эткенден так этип турушат. Кыргызстанга келгенде кайра кыргыз жарандыгын ала алабызбы деген суроо аларды түйшөлтүп жатат. Бизге мына ушул маселени чечип берүүнү өтүнүштү. А биз болсо жарандык маселе президенттин гана жарлыгынын негизинде алына турганын айттык.

– Көпчүлүк мекендештерибиз депортациядан коркуп калышканын айтышат. Басымдуулары бул жактан барып алгандан кийин кара тизмеге кирип калганын билип жатышат. Ал эми Орусия тарап кымындай нерсе үчүн деле кара тизмеге киргизип жатканын айтып өттүңүз. Маселени чечүү жолдорун кандай көрүп жатасыз?
– Туура айтасыз, алардын мыйзамы боюнча, эгерде жаран үч жолу административдик укук бузууга барса, кара тизмеге киргизилет экен. Тартип боюнча тизмеге кирген жаран өлкөдөн чыгарылып, кайра кирүүгө тыюу салынат. Новосибирск шаарындагы базардагы эл менен жолугушууда бир мекендешибиз жок жерден кара тизмеге илинип калганын айтып арызданды. Айтымында, азыркы тапта ал кара тизмеде экен. Эгерде Орусиядан чыкса, кайра кире албайт. Ошондуктан миграция кызматынан текшерүү башталганда ар бурчка жашынып, жан сактап жүрөт. Менимче бул маселени чечиш үчүн парламенттер аралык комиссияга маселени коюш керек. Андан соң бул маселени президентке жана өкмөткө жеткиребиз деген ойдобуз. Анткени кара тизмеден жарандарыбызды коргоо президенттин деңгээлинде чечилчү маселе болуп турат. Парламентте да эл аралык маселелер боюнча комитетке жана Орусиянын Мамлекеттик думасына да кат даярдап, маселени чечүүнүн аракетин көрүүгө кириштик.

– Кыргызстан жаш, мыкты кадрларга муктаж экендигин сиз Орусияга барган учурда да белгиледиңиз. Ошол жаштарды кайтарууга биздин экономикалык шарт жооп береби?
– Биз аталган шаарларды кыдырып жүргөндө базарларга, курулуш объектилерине кирдик. Кайсы жерге барбайлы, билимдүү, тажрыйбалуу, бир эмес экиден диплому бар мекендештерге жолуктук. Алар да турмуш шарттын кыйындыгынан ошол жакта жүргөндөрүн айтышты. Таң калтырган жагдай, ушул тапта Кыргызстанда жетишпей жаткан инженер, электрик, мугалим жана дарыгерлер Орусияда соода кылып же дагы башка иш менен алектенип жүрүшөт. Эми мигранттарды Кыргызстанга алып келсек дурус болмок. Бул үчүн биринчи кезекте атайын мамлекеттик программалар керек. Ачыгын айтыш керек, Кыргызстандын экономикасын көтөрмөйүнчө миграциянын агымын токтото албайбыз. Бул үчүн жумуш орундарын түзүшүбүз абзел.

– Мигранттар менен болгон жолугушууда сиздин аларды мекенине кайтаруу багытында жазып жаткан мыйзамыңыз колдоого алынды. Бул документтин негизги өзөгү туурасында айтсаңыз?
– Бул мыйзамга байланыштуу бир окуяны айта кетсем. Мисалы, Түркия кырк жыл мурун бизге окшогон акыбалда болгон. Ошондо көп түрктөр акча таап, үй-бүлөбүздү багабыз деп Германияны мекендеп кетишкен. Кийин алар эң бай адамдардын катарын толукташкан. Аны байкаган түрк башчылары жарандарын кайтарабыз деп шарт түзүп берүү жолдорун издеп, бош жерлерди ишканаларды курууга акысыз бере баштаган. Андан сырткары бир жылдык салыктан бошотуп, электр энергиясы менен камсыздап, суусун жеткирип, жолун куруп берген. Дал ошол аймак гүлдөп, убакыттын өтүшү менен шаардын көркүн ачкан мекемелерге оролуп, дүйнөлүк мейкиндикте алдыңкы орундарды багынта баштаган. Бул, албетте, экономикага чоң салым болуп бере алган. Мына, биз да Орусиядан көрүп келдик. Бутуна туруп байыган кыргыздар бар экен, үй-бүлөлүү болушуп, үйлөрдү куруп жатышат. Сапардын алкагында биз алардын мекемелеринде, кафе-ресторандарында болдук. Ошол мекендештерди бизге келгиле, инвестицияны кыргыз экономикасына салгыла деп шарт түзүп беришибиз керек. Алыска барбай эле Түркиянын ыкмасын колдонуп жер берип салыктан бошотсок, шарт түзсөк, алар сүйүнүп келишет. Мен жазып жаткан мыйзамдын өзөгүн ушул маселелер түзөт.
Расмий маалыматтарга таянсак, бизге мигранттар бир жылда 2 миллиард доллар которот экен. Бул алардын кыргыз экономикасына салым кошуп жатканы. Экинчи мыйзам – бул орус жарандыгын алган болсо да, Кыргызстанда ооруканага келгенде жеңилдиктер болсун деп жатабыз. Андан сырткары балдарын бакчаларга, мектепке берип окутсун. Бул абдан жакшы шарт. Ошондуктан биз көтөрүп жаткан мыйзамдар ушул багытта жол ачат. Антпесек азыр Орусияда жашап калгандардын үй-бүлөсү баары көчүп кетсе, акча да которулбай калат. Биз мына ошону ойлошубуз керек.

– Ажал айтып келбейт эмеспи. Көпчүлүк мигранттар ошол жактан каза болуп калган учурлар болуп жатат. Сөөктү жеткирүүдө да кыйналышат экен. Сиздер да өзүңүздөр күбө болуп, жардам берген турбайсыздарбы?
– Иркутск шаарына барганыбызда Сузак районунун Көк-Жаңгак шаарынын тургуну сууга чөгүп каза болгон экен. Бизге кайрылышканда бардык чыгымын төлөп бердик. Менимче, бул маселеге бюджетти карап жатканда көңүл бурушубуз керек. Антпесе каза болгон адамды мекенине алып келүү 100 миң рубль турарын мигранттар айтышты. Эң өкүнүчтүүсү, бирөө каза болсо жакындары, жердештери базарларга барып акча сурашат. Иштегендер болсо дареметине жараша беришет. Бул эми, албетте, алыста жүрүшсө да, ынтымагын көрсөтүп жатышат. Бирок кыйынчылыгы көбүрөөк болуп жатканы көрүнүп турат.

– Мекендештерден сырткары сиздер кыдырган шаарлардын расмий бийлик өкүлдөрү жана партиялардын өкүлчүлүктөрү менен жолугушкан турбайсыздарбы? Кандай сунуштар айтылды?
– Биз сапардын алкагында «Единая Россия» партиясынын Омск шаарындагы өкүлчүлүгү менен жолугуштук. Анда биз эң башкысы, мигранттардын көйгөйлүү маселеси болсо чечкенге жардам берип тургула деп сурандык. Мындан сырткары тажрыйба алмашуу багытында сүйлөштүк. Ошондой эле партиянын принциптери, системасы, эл менен байланышы туурасында пикир алыштык. Ошону менен бирге жергиликтүү бийлик менен Иркутск шаарындагы мекендештердин өтүнүчү менен атайын кыргыз тили классын ачып бергенге кол кабыш кылдык. Жолугушууда биздин азык-түлүккө алар кызыгышты. Алма, картошка, сабизди сатып алсак деген сунушун айтышты. Мындан тышкары Иркутск шаарындагы бир көчөгө Токтогул Сатылгановдун ысымын ыйгаруу боюнча да сүйлөштүк. Ошондой эле жергиликтүү диаспоранын демилгеси менен Кыргызстандын маданият күндөрүн өткөрүү сунушу колдоого алынды.

«Орусияда бутуна туруп үй салып, кафе-ресторан иштеткендер менен жолугуштук. Алардын кыргыз экономикасына инвестиция салуусу үчүн шарттарды түзүп беришибиз керек» дейт Бакыт Төрөбаев иш сапарын жыйынтыктап жатып.

Канымгүл Мамытова



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(5)
15.09.2014. 13:01 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
80
Катталган:
30-01-2012
Соӊку аракети:
21-11-2019 14:01
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
самара
+1
экономика которулмойунчо миграциянын агымы токтобошун мен деле билем,ошол экономиканы которуш учун эмне кылыш керек ошонун устунон ичпей жебей иштебейсинерби.Баарынын эле тилдери буудай кууруйт.
15.09.2014. 20:50 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
25
Катталган:
06-04-2014
Соӊку аракети:
15-02-2017 15:42
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
ош. кара-кулжа. калинин
0
Булар келип кетти биз жака. Айткан создоруно турушса кыргызстан тез эле онолотко, бирок буга чейин канчасы соз менен кыргызстанды байытты. Анан ушул убака чейин бул депутаттарды корбоптурмун элге жардам берсе эмдигиче жок дегенде аттарын укмакмын деймда.
16.09.2014. 19:58 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
72
Катталган:
19-08-2014
Соӊку аракети:
11-08-2018 10:33
Жынысы:
Белгисиз
0
Атасы коп жыл энергетика тармагында мыкчыгер болуп кийин Акаевдин ишенимдуу окулу болуп 1-2 чакырылышта ЖК депутаты болду, эми баласы озунчо партия ачып бийликтеги таасирин кучотуп ири фигурага айлануу аракетинде... Суйлосо ооздорунан бал тамат, оздору бийликте отуруп эл учун эмне жакшы жумуш аткарыптыр, айтсынчы билели... Шайлоо астында Кыргызстан, Россияны туро кыдырып лапша илип, умчу эмизуудо саясатчылар камчы салдырбайт го чиркин...
17.09.2014. 10:48 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
37
Катталган:
04-05-2014
Соӊку аракети:
13-05-2015 11:56
Жынысы:
Белгисиз
0
Frunze1, Бул киши жок дегенде барып, жолугуп келиптир. Жогорку кенеште омурундо трибунага чыгып суйлобогон, бир мыйзам сунуштабаган, партиянын алдынкы катарына акча берип депутат болгондор деле журот го. Саясий упай топтосо дагы Жалалабад,Ош жакта аздыр коптур иштерди жасап жатышат.
16.09.2014. 20:01 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
72
Катталган:
19-08-2014
Соӊку аракети:
11-08-2018 10:33
Жынысы:
Белгисиз
0
Экономиканы которобуз дейт, чынчынында мамлекеттин экономикасы эмес, оз ишканалары, бизнесин которуунун аракетинде... Мигранттардын саны азайгандын ордуна ар жылы кобойуп келет... Женилдиктер мигранттарга эмес мыкчыгерлерге, кой терисин жамынып алса карышкыр койго айлана калат бекен...
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
23968;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2020 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Жибек Жолу проспектиси 381
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: