«Жылдын супер балбаны»

Жыйынтык

Башка сурамжылоолор


Архив
844   845   846   847   848   849   850   851   852   853   854   855   856   857   858   859   860   861   862   863   864   865   866   867   868   869   870   871   872   873   874   875   876   877   878   879   880   881   882   883   884   885   886   887   888  
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837   838   839   840   841   842   843  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар

ЖИНДИКАНА КЫЛМЫШКЕРЛЕР ЖАЗАДАН КУТУЛУУЧУ ЖАЙБЫ?

№606 13-июнь-19-июнь, 2014-ж


Эгер кылмышкер тартип сакчыларынын колуна түшсө, бул анын сөзсүз эле темир тор артына камаларын түшүндүрбөйт. Куру жалаа менен же жаңылыш кармалганы бошотулат. Кылмыш кылгандар деле ар кандай жол менен эркиндикке чыгып кетүүгө умтулат. Ошондой жолдордун бири – бул анткорлонуп акыл-эси жайында эместигин көрсөтүү. Мындайда медик-психиатрлар жардамга келишет. Ошентип кандайдыр бир убакыттан кийин кылмышкер эркиндикке чыгып, кечээ оор жазадан оорулуу болуп кутулган адам бүгүн дагы бир оор кылмыш кылышы толук мүмкүн.

АКЫЛ-ЭСИ ЖАЙЫНДА ЭМЕСТИК
Акыл-эси жайында эместик – бул адамдын коркунучтуу жосун жасаган убакта акыл-эси жайында эмес абалда болгондугу, башкача айтканда, психикалык өнөкөт оорунун, психикасынын убактылуу бузулушунун, кем акылдыгынын же болбосо оорулуу абалынын натыйжасында өзүнүн аракеттерине жооп бере албаган же башкара албаган абалы. «Акыл-эси жайында эмес» деп таанылган адамга карата сот тарабынан медициналык мүнөздөгү мажбурлап дарылоо чаралары колдонулушу мүмкүн.
Мындайча айтканда, акыл-эси жайында эмес адам сиздин автоунааңызды талкаласа, сизди сабаса, аялыңызды тоносо же дагы бир жакыныңызды зордуктап койсо да ал адам кылмыш жообуна тартылбайт жана сизге эч ким материалдык да, моралдык да чыгым төлөп бербейт.

КЫЛМЫШКЕРЛЕР АКЧА БЕРИП «ООРУЛУУ» БОЛУШКАН
Кызыл-Жардагы психиатриялык ооруканадан качкан Заур Магомедов үстүбүздөгү жылдын 9-февралында Боом капчыгайында милиция кызматкерлерин атып өлтүргөн. Кийинчерээк ал жана анын шериги Бердимурат Арчаев колго түшүрүүдө каршылык көрсөткөндүгү үчүн укук коргоо кызматкерлери тарабынан жок кылынган. Белгилүү болгондой, мурун да бир топ оор кылмыштарга шектелген Заур Магомедов мажбурлоо иретинде дарыланып жаткан ооруканадан каалаган убакта чыгып, кайра келип жүргөн. Милиция кызматкерлерин өлтүргөн соң куугундан кутулуу үчүн Нарын аркылуу Жалал-Абад облусуна качышы анын жинди экендигинен күмөн санатат. Бирок, тилекке каршы, акыл-эси жайында же жайында эмес экендигинин сырын ал өзү менен кошо ала кетти.
Аталган ооруканада дарыланып жаткан Рустам Бурканов да Магомедов менен чогуу кылмышка барып жүргөн деп Бишкек шаарынын милиция кызматкерлери тарабынан кармалган. Учурда анын чын эле оорулуу же оорулуу эмес экендиги текшерилип жатат. Анан да алар дарыланып жаткан оорукананы текшерүү учурунда оорулуулар уюшуп, текшерүүгө каршы чыгып көтөрүлүшкөн жана кишилерди барымтага алышкан. Аталган оорукананы текшерүүдө мажбурлоо иретинде дарыланып жаткан кылмышкерлердин көбү акча берип «оорулуу» деп аныктама жасатып алгандар болуп чыккан. Бирок кандай баага жасатканы азырынча белгисиз.

«ТҮРМӨНҮН МЫЙЗАМДАРЫ МЕНЕН ЖАШАШАТ»
Кызыл-Жардагы ооруканада дарыланып жаткандар ооруканада «общак» уюштурушуп, кылмыш дүйнөсүнүн мыйзамдары менен жашашкан. Салим Мажитов аттуу тажик атуулу бул «общактын» «положенеци» болгон. Баңгизаты менен кармалган Мажитовго акыл-эси жайында эмес деген корутунду чыгып, ал түрмөгө эмес, ооруканага түшкөн.

Аталган оорукананы текшерген ИИМдин Уюшкан кылмыштуулукка каршы күрөшүү башкы башкармалыгынын бөлүм башчысы УЛАН АЛИЕВ төмөнкүлөрдү билдирген:

– 2014-жылдын 17-февралында Кызыл-Жардагы психиатриялык оорукананы текшергенибизде оорулуулар «текшербегиле» деп тополоң чыгарып, бир нече кишини барымтага алышты. Аларды бошотуу үчүн асманга ок атууга туура келди. Айылдын тургундарынын айтымында, оорулуулар ооруканага каалаган убакта кирип-чыгып, ал тургай ошол айылдан батир алышып, үй-бүлөсүн алып барып чогуу жашашат экен. Арасында автоунаа сатып алып, эркиндиктеги досторун чакырып, кой союп коноктогондору да бар.
Ооруканада соттун чечими менен жаткан 48 оорулуу бар болсо, текшерүү учурунда алардын 10у психикалык жактан оорулуу эмес экендиги билинди. Аны өздөрү «акча берип ушул жакка келгенбиз» деп түшүндүрүштү. Ошол 48 кишинин 9у киши өлтүргөн болсо, калгандары башка кылмыштар менен кармалгандар. Анан да ал жерде түрмөдөгүдөй «общак», «смотрящий» деген түшүнүктөр менен жашашат экен. Бул боюнча учурда Таш-Көмүр шаардык прокуратурасы иш алып барууда.

КАЧКАНДАР БИРИНЧИСИ ЭМЕС
2009-жылы Чым-Коргондогу Республикалык психиатриялык ооруканадан 4 кишини (алардын экөөсү кичинекей кыздар) мыкаачылык менен өлтүргөн Чолпонбай Эсеналиев аттуу кылмышкер качкан. Мурун да 2 ирет соттолгон Эсеналиев тергөөнүн жүрүшүндө акыл-эси жайында эмес адамдай көрүнгөндүктөн, ал аталган ооруканада соттук-психиатриялык экспертизадан өтүп жүргөн. Аны менен чогуу дагы «оорулуу» деп табылган 2 кылмышкер оорукананын медайымын, оорукананы кайтарган 2 милиция кызматкерин сабап качып кетишкен.
2011-жылы да Чым-Коргондогу ооруканадан мажбурлоо иретинде дарыланып жаткан кылмыш кылган 5 «оорулуу» качып кеткени чоң чуу жараткан. Алардын бири Денис Королевских мурун 10 жолу соттолгон. Бул 2 окуядагы кылмышкерлер кийин кармалып, кайра текшерген учурда көпчүлүгү «акыл-эси жайында жана психиатрларга муктаж эмес» деп табылган. Алардын бири Чолпонбай Эсеналиев кармалган учурда аялдын кийимин кийип жүргөн. Ал кийин өмүр бою эркинен ажыратылган.

ДАГЫ ДА ФАКТЫЛАР
2006-жылы Бишкектеги №5-улуттук компьютердик гимназиянын 11-классынын окуучусу Даниэль Бурканов классташы Азим Чикеевди мектепте бычак менен сайып өлтүргөн. Алдыңкы окуучулардын бири, мектептин президенти болуп жүргөн Даниэль Буркановго негедир «жин оору менен жабыркайт» деген корутунду чыгып, ал сот жоопкерчилигинен бошонуп кеткен. Ал жакында эле «Салам, Нью-Йорк!» тасмасында роль аткарганы белгилүү болду.
2012-жылдын жай айларында Ош шаарындагы медресенин окутуучусу Нурсеит Калыбай уулу 9 жашар баланы бир нече жолу зордуктаган деп айыпталган. Тергөө Калыбай уулун күнөөлүү деп тапканы менен, Кызыл-Жар ооруканасынын дарыгерлери «анын акыл-эси жайында эмес» деген корутунду чыгарып берген. Бул иш да Чубактын кунундай чубалып отуруп аягында Ош шаардык соту Нурсеит Калыбай уулун «акыл-эси жайында эмес болгонуна байланыштуу кылмыш жоопкерчилигинен бошоп, мажбурлоо иретинде дарылансын» деп чечим чыгарган.

«СОО АДАМГА ООРУЛУУ ДЕГЕН КОРУТУНДУ ЧЫГАРГАН БОЮНЧА ФАКТ КАТТАЛГАН ЭМЕС»
Республикалык психикалык ден соолук борборунун жетекчиси УРАИМЖАН ИСМАИЛОВ кылмышкерлерге жасалма корутунду чыгарылган дегендерге кошулбайт:
-Эл оозунда айтылган «акча берсе, врачтар оңой эле «психикалык жактан оорулуу» деп корутунду чыгарып беришет» деген сөз туура эмес. Соо адамдарды кылмыш жоопкерчилигинен бошотуу үчүн психикалык жактан оорулуу деп корутунду койгон учурлар болгон эмес. Эгер андай учур катталса, сөзсүз чара көрүлөт, себеби врач-психиатр, эксперттер өздөрүнүн корутундусуна жоопкер. Кылмыш жоопкерчилигине тартылгандардын оорулуу же оорулуу эмес экендигин тергөөчүнүн же соттун чечими менен 3 же 5 врач-психиатрдан турган комиссиялык топ гана аныктай алат. Психикалык жактан оорулуу деген корутунду көп түрдүү ыкмалар менен жүргүзүлгөн аныктоолордун негизинде коюлат.
Үстүбүздөгү жылдын февраль айында Кызыл-Жар республикалык психиатриялык ооруканасында болгон чуудан кийин дарыланып жаткан оорулууларга кайрадан козголгон кылмыш фактысы боюнча соттук-психиатриялык экспертиза дайындалган. Алардын жыйынтыгы тергөө органдарында. Дарыланып жаткан оорулуулар мурдагы кылмыш иши боюнча көп убакыт мурун экспертизадан өтүшкөн, дарылоодон кийин алардын психикалык абалы стабилдешип, жакшы болуп калышы мүмкүн.
«Акыл-эси жайында эмес» деп табылган адам диагнозуна жараша каттоодо турат, ошондой эле дарыгерлердин көзөмөлүнөн өтүп турушат. Мажбурлоо түрүндөгү дарылоо сот аркылуу дайындалат жана токтотулат. Дарылоо оорулуунун психикасына байланыштуу 6 айдан кем эмес ар түрдүү мөөнөттө болот. Психикалык жактан оорулуу деген тактама оорулуунун колуна берилбейт. Андай маалыматтар сот-тергөө жана атайын күч органдарынын сурамжылоосу боюнча берилет. Психикалык жактан оорулууларга чет өлкөгө чыгууга же чыкпоого чектөө коюлган эмес.

70 МИҢ АДАМ ПСИХИКАЛЫК ЖАКТАН ООРУЙТ
Учурда Кыргызстанда 70 миңден ашуун адам түрдүү психикалык оору менен жабыркайт. Анын 10 миңге жакыны ар дайым дарыгерлердин көзөмөлүндө турушат. Былтыркы жылдын эсеби боюнча, «кылмыш жасады» деп таанылгандардын ичинен 200 адам психикалык жактан оорулуу деп таанылган.

Нурбек Абдыкадыров
koom@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(2)
16.06.2014. 11:56 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
225
Катталган:
14-11-2013
Соӊку аракети:
17-11-2019 01:36
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкекстан
0
Шумдук ко
16.06.2014. 16:34 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
93
Катталган:
03-11-2013
Соӊку аракети:
26-07-2019 23:51
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Москва
+4
Менин эки классташ балам армияга барып барганына бир ай боло элек армиядан качышкан. Үйлөрүнө жете электе кармап кайра алып кетишкен. Качкандан кийин өтө кыйнап түнү уктатпай иштетип уруп согуп жүрүптүр. Ата-энелери артынан чуркап акча берип жүрүп ошол эки балага психикалык жактан ооруйт деген кызыл документти жасатышып эптеп чыгарып келишкен. Бирок алар чындыгында андай эмес болчу сопсоо болушчу. акча азыр баарын чече
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
23199;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2019 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Жибек Жолу проспектиси 381
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: