Архив
897   898   899   900   901   902   903   904   905   906   907   908   909   910   911   912  
844   845   846   847   848   849   850   851   852   853   854   855   856   857   858   859   860   861   862   863   864   865   866   867   868   869   870   871   872   873   874   875   876   877   878   879   880   881   882   883   884   885   886   887   888   889   890   891   892   893   894   895   896  
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837   838   839   840   841   842   843  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар

«АКЫЛДУУ» ЭСЕПТЕГИЧ ЭЛЕКТР ЭНЕРГИЯСЫН УУРДАТПАЙБЫ?

№572 18-октябрь-24-октябрь, 2013-ж


Кыргызстанда жаңы үлгүдөгү «акылдуу» электр эсептегичтер орнотула баштагандан тартып, эл арасында ар кандай сөздөр айтылууда. Кээ бирлер «Анын бизге кереги жок, себеби алдын ала акча төлөп, ал түгөнөрү менен жарыксыз калат экенсиң» дешүүдө. Ал эми кээ бирлери «Жакшы оокат экен, уурулардын санын кыскартууга чоң жардам бермек. Бирок «акылдуу» эсептегичтин күчү байларга жетет болду бекен?» деген суроого такашууда.

«АКЫЛДУУ» ЭСЕПТЕГИЧ ТУУРАЛУУ
Электр энергиясын коммерциялык эсепке алуунун автоматташтырылган маалыматтык өлчөө системинде (ЭЭКЭААМӨС) иштеген электр эсептегич жаңы муундагы эсептегич болуп саналат. Жөн гана «акылдуу» эсептегич деп койсок да болчудай. Анткени анын жардамы менен электр энергиясын сатуучу ишкананын кызматкерлери кеңсесинен чыкпай туруп абоненттерди көзөмөлгө алса болот. Акчасын төлөбөгөндөрдүн жарыгын өчүрүп, төлөгөн соң кошуп, ашыкча электр энергиясын сарптап жатса чектеп турушат. Электрондук пломбасын жасалма жол менен жасоого да мүмкүнчүлүк жок. Аны бүлдүрүп, тетири айлантып же дагы бир нерсе кылып уурдайм деген кандайдыр бир аракет жасалса, ал тууралуу дароо ишкананын маалымат борборуна белги берилет.

БИШКЕК ШААРЫНЫН БАРДЫК АБОНЕНТТЕРИНЕ ОРНОТУЛАТ
"Түндүк электр" ишканасы алгач «акылдуу» эсептегичтерди электр энергиясы көп жоготууга учураган Бишкек шаарынын Кызыл-Аскер, Арча-Бешик, Ак-Өргөө сыяктуу аймактарына орнотуудан баштаган. Ушул жылдын соңуна чейин жалпысынан 15 миң даана эсептегич орнотуу пландалса, анын 4 миңи учурда коюлуп бүттү. Ал эми 2015-жылы бардыгы болуп 110 миң 136 даана коюлмакчы.
Германиянын Өнүктүрүү банкы каржылаган бул ишке 15 миллион евро жумшалууда. Долбоорду каржылоодо насыяны бөлүп берип жаткан Германиянын Өнүктүрүү банкы өзү тендер өткөрүп, түркиялык ишкана утуп чыкты. Ал ишкана Молдовадан чыккан эсептегичтерди сатып алып бизге алып келүүдө.

«АКЫЛДУУ» ЭСЕПТЕГИЧТЕР ЖЕҢИЛДИК АЛЫП КЕЛЕТ»
Эсептегичти орнотууну колго алган «Түндүк электр» ишканасынын директорлор кеңешинин мүчөсү САПАРБЕК АРГЫНБАЕВге кайрылып, төмөнкүдөй жооп алдык:
– Жаңы эсептегичтер уурдагандардын санын азайтуу жана электр энергиясын ченеминен ашыкча жаккандарга бөгөт коюуга багытталган. Техникалык шарт боюнча, бир турак үйгө 5 киловатт кубаттуулуктагы электр энергиясы берилет. Бул үйдөгү электр тогу менен иштөөчү тиричилик буюмдарын (муздаткыч, сыналгы, лампалар, чаң соргуч жана башка) бир убакта иштетүүгө жетет. Ал эми 5 киловаттан ашык кубаттуулукту талап кылган үй жылыткычтарды иштетүүгө жол бербейт. Эгер үйдү жылытууга электр энергиясын колдоном десеңиз, эсептегич жарыкты өзү өчүрүп коёт да, аны өчүрмөйүнчө жарык күйбөйт. Бул өз кезегинде электр жарыгын кардарларга сапаттуу берүүгө да шарт түзөт. Себеби электр жарыгын үй жылытууга колдонгондуктан, кээ бир жерлердин жарыгы үлбүрөп эле күйүп турчу. Ошол аймактар эми сапаттуу жарык менен камсыз болушууда. Мындан сырткары айдын соңунда кардарлардын телефон номерлерине СМС түрүндө алдын ала маалымат берилет.
Электр энергиясын колдонуу эрежесинде мурда бир турак үйгө 3,5 киловатт деп белгиленген экен. Биз аны 5 киловатт деп көбөйттүк. Ал эми мурда 10-15 киловаттка уруксат алгандарга ошол бойдон эле беребиз. Бирок жаңыдан 10-15 киловаттка уруксат алам дегендерге азырынча берилбейт. Өкмөттүн буйругуна ылайык, «Датка-Кемин» көмөк чордону ишке киргенден кийин гана бериле баштайт.

«ЖОГОТУУНУ КЫСКАРТАТ»
– Жаңы эсептегичтер орнотулган кардарлардын 50 пайызы жакшы деген баасын берсе, 30-35 пайызы айырмасы жок дегендей мамиледе. Ал эми 10-15 пайызы каршылыгын билдирүүдө. Каршы болгондор бир үйдүн короосуна 10-20 бөлмө салып, батирге берип бизнес кылгандар, кафе, ресторан иштеткен ишкерлер.
Май айынан баштап 26 коммерциялык структурага жаңы эсептегичтерди коюп, былтыркы бир айда сарптаган электр энергиясы менен быйылкы бир айдыкын салыштырып көрдүк. Жыйынтыгында 700 миң киловатт электр энергиясын ашыкча колдонуу болгондугу аныкталды. Булар юридикалык жак болгон үчүн киловаттына 1,5 сомдон төлөшөт. Акчага айлантсак, 1 миллион сомдон ашык каражат ушул ишканалардан эле жоготууга учурап турган. Атап айтсак, «Ала-Тоо» эс алуу борбору эски эсептегич менен 1 айда 95 миң киловатт жакканын көрсөтсө, жаңы эсептегич менен 280 миң киловатт пайдаланганы билинди.
Бишкек эркин экономикалык зонасы өткөн жылы 88 миң киловатт десе, быйыл 150 миң киловатт коротору ачыкталды. Ал эми хан сарайлардын ээлери он эсеге чейин көп жаккандыгын жашырып келген фактылар катталууда. Мисалы, ЖКнын депутаты Игорь Гусаров үйүнө киши киргизбей, эски эсептегичи көрсөткөндөй «айына 3 миң киловатт саат электр энергиясын жактым» деп, ошого гана төлөп келсе, жаңы эсептегич орнотулгандан бери 24-27 миң киловатт саат керектегендиги билинди. Мына ушундай жол менен жоготууну жойсок болот.

«ОРТОМЧУ КОМПАНИЯЛАРДЫ ЖОГОТУУ КЕРЕК»
– Эң чоң жоготууларга өнөр жай ишканаларга сатылуучу тарифтерди менчиктеп алган ортомчу компаниялар себепчи. Ишканалар 1 сом 50 тыйындан төлөөдөн качып, ортомчу компания аркылуу 27ден 50 тыйынга чейин сатып алып иштешет. Мисалы, «Корунд гидроток» (Таатан) 68,50 тыйындан алса, "Глобал энержи" ЖЧКсы 55 тыйындан алат. Мына ушундай жол менен миллиондогон сомдорду биздин энергетика тармагынан чыгарып кетишүүдө.
Электр станциялардын ортомчу компанияларга түздөн-түз сатуусун чектеш керек. Баягы «Ширшовдун схемасы» деп аталган коррупциялык системдин бири ушул жерде иштейт. Мына ушундай жол менен байып, байлык топтоп жаткандар бул системдин талкаланышына каршы чыгып, ар кандай реформаны сунуштамыш болуп убакытты созууга аракет кылышууда. Алар «биздин бул системди жойбой эле калтыргыла, жетпей жаткан каражаттарды тарифтерди көтөрүү менен элден жыйнап алсаңар болот» деп жан талашып жатышат. Себеби жылына 400-450 миллион сомду чөнтөктөрүнө солошот.
Ортомчу компанияларды жоюп, электрди таратуучу ишканаларга гана берип, алар эсептегич менен сатууну колго алса Ширшовдун схемасы талкаланат.
Былтыркы жылдын 9 айында жоготуу 19,27 пайыз болсо, быйылкы жылдын тогуз айында аны 13,38 пайызга кыскарттык. Муну менен орто эсеп менен 140 миллион сомго кирешебиз көбөйдү. Бул акчага трансформаторлорду алып, электр чубалгыларын жаңылап жатабыз. Жыл соңуна чейин жоготууну 12 пайызга чейин түшүрсөк, 300 миллион сом кошумча кирешеге ээ болобуз. 1 пайыздык жоготуу болжол менен 50 миллион сомду түзөт.

«Супердин» сурак бурчу
"АКЫЛДУУ" ЭЛЕКТР ЭСЕПТЕГИЧИН ОРНОТУУГА МАКУЛСУЗБУ?

Замира Шайымкулова, Жалал-Абад облусу:
– «Акылдуу» эсептегичтерди орнотуу керек деп жакшы ойлоп чыгышыптыр. Бирок бул эсептегичтин чоңдорго алы жетер бекен? Ал эми карапайым калкка анын зыяны деле тийбейт деп ойлойм.

Рахат Жумакадыров, Нарын облусу:
– Андай эсептегичке каршымын. Ал деле коррупцияланып кетет. Ошол эле колунда барлар дагы бир нерсени ойлоп табат да. Канча электр колдонуп жатканымды контролёр менен бирге көзөмөлдөп, көрсөткүчтү жаздырып, төлөйм. Офисинде отуруп алып кандай эсептээрин ким билсин?

Валентина Токтобаева, Нарын облусу:
– Бул эсептегич төлөнгөн акча түгөнгөндө светти берүүнү токтотуп коёт экен. Мен буга каршымын. Биз бир жакка чыгып кетип, үйдө болбой калган учурда балдар жарыксыз калса эмне болот? Көп балалуу катары мен буга макул эмесмин.

Расул Үсөналиев, Чүй облусу:
– Заңгыраган хан сарайлардын ээлери пенсионерлердей эле колдонду деп эч ким элди алдай албай калат. Тойкана, кафе, ресторандар деле арзыбаган акча төлөшөт. «Акылдуу» эсептегичтер коюлса уурдабай калышса керек.

Зейнура Осмонова, Баткен облусу:
– Бардык эле нерсенин эки тарабы болот. Биз азыр колдонуп жаткан эсептегичтерге эле көнүп калганбыз. Акчаны ай сайын келип алып кетип турушат. Эми карыздын айынан кышында свет өчүрмөй токтошу мүмкүн. Бирок мындай учурда жумуш орду да кыскарса керек.

Адылбек Сулайманов, Ош облусу:
– Ошондо эле светти уурдабай калат дегенге ишенбейм. Антип элдин башын айлантпай, электр энергиясын үзгүлтүксүз жеткирип, тейлөө маданиятын көтөрсө болмок. Совет доорундагы эсептегичти колдонуп, уурдабай деле колдонгондор бар. Жаңы эсептегичтерди коюу жөн гана чыгым.

Улан Жумалиев, Талас облусу:
– Мындай «акылдуу» электр эсептегичтер бүгүнкү күндө өтө керек деп ойлойм. Анткени анын орнотулушу менен электр энергиясын уурдоого бөгөт коюлуп, уурдагандардын саны азаят эле да.

Кубаныч Сыдыков
koom@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(9)
21.10.2013. 09:52 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
10
Катталган:
06-06-2013
Соӊку аракети:
14-09-2017 16:02
Жынысы:
Белгисиз
0
Орнотууну биринчи жаны конуштардан эмес чиновниктердин уйунон баштаганда болмок, жылда алар карыздарын толобой журушпойбу....
21.10.2013. 10:56 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
106
Катталган:
24-04-2013
Соӊку аракети:
06-04-2020 22:18
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Балалыгым өткөн жерде.
0
Venka86, Ал чон курсактарга бул счётчиктин деле таасири тийбейт. Келемиштерге сооп жок да. Баягы эле карапайым калк зыянын тартат болуш керек.
21.10.2013. 10:49 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
12
Катталган:
24-11-2011
Соӊку аракети:
06-08-2018 14:56
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
bishkek
0
сапаттуу берууго шарт тузотмуш, айткан созун кара, андан коро озунор сапаттуу иштебейсинерби? базар экономикасында жашап жатабыз, а бул жерде базар экономикасынын мыйзамын бузуп авторитардык режимди жандандырып жатасынар.
21.10.2013. 12:40 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
79
Катталган:
08-06-2012
Соӊку аракети:
27-09-2019 09:13
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
0
контралерлор эми кыдырып журуп урдабай отуруп алып урдайт турбайбы,тигил жактан козомолдоп турса,тааныш к/к болуп калат го..кимдин тамы 150м2 ашат ошолорго биринчи
орнотпойбу,Энергосбыт коррупциянын так ордосу да,буну кимден жашырабыз
21.10.2013. 13:52 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
250
Катталган:
28-04-2013
Соӊку аракети:
19-05-2020 06:50
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Остралия
0
Бийликте иштегендерге да счетчик коюп коюш керек.Иштебей атса депутаттык мандаттарын алып коё турган.
22.10.2013. 13:20 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
146
Катталган:
15-09-2009
Соӊку аракети:
15-12-2013 17:06
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
0
андан коро ар адамга воздухомер илиш керек моюндарына, мамлекет ошондо байып кетет,.
Дагы эле карапайым эл азабын тартат.
20,30 батир салып алган болсо эмне, эл жашап жатат эптеп тамагын таап. Окмотко окшоп жулуп, уурдап жебей.
25.10.2013. 21:55 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
52
Катталган:
30-09-2013
Соӊку аракети:
31-03-2020 20:25
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
HOME. LOVE. FAMILY.
0
Бул да болсо саясий оюн, жон гана бюджетке чыгым...
27.10.2013. 11:11 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
70
Катталган:
12-08-2013
Соӊку аракети:
16-04-2020 16:17
Жынысы:
Белгисиз
0
чын эле эмнеге жаны конуштардан башташат? Ал жакта кобу эптеп жер алып,2болмолуу уй салып жашап жатышат.Андан коро ЦАРСКОЕ селолордон башташпайбы? Алардын укуругу узун да.Айланып келип эле карапайым калкка басым кылмай!
27.10.2013. 11:44 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
70
Катталган:
12-08-2013
Соӊку аракети:
16-04-2020 16:17
Жынысы:
Белгисиз
0
Жаны конуштарды бутсонор айылдарга келгиле "акылдуу эсептегичинер" менен.Бизде Бакиев убагынан арткан тезектер бар!
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
23968;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2020 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Жибек Жолу проспектиси 381
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: