Архив
897   898   899   900   901   902   903   904   905   906   907   908   909   910   911   912   913   914   915   916   917   918   919   920   921   922   923   924   925   926   927   928   929   930   931   932   933   934   935   936   937   938  
844   845   846   847   848   849   850   851   852   853   854   855   856   857   858   859   860   861   862   863   864   865   866   867   868   869   870   871   872   873   874   875   876   877   878   879   880   881   882   883   884   885   886   887   888   889   890   891   892   893   894   895   896  
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837   838   839   840   841   842   843  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар

САДАГА-БИТИРДИН АКЧАСЫ КАЙДА ЖУМШАЛАТ?

№560 26-июль-1-август, 2013-ж


Фитир же болбосо кыргызча атаганда орозо битир – мал-мүлкү бар мусулмандардын муктаж адамдарга берген жардамы болуп эсептелет. Шариятта садаганын өлчөмү киши башына 1600 грамм буудай, арпа, курма жана мейиз же анын ордуна акча берилсе болору айтылат.

«МЕЧИТТЕРДЕГИ ИМАМДАРДЫ КӨЗӨМӨЛДӨШ КЕРЕК!»
Кээ бирлери «көбүнчө мечиттерге чогулган садага-битирдин акчасын ошол мечиттин имамы жеп коёт» деп ойлошот. Бирок мунун канчалык деңгээлде чындыгы бар? «Алланы оозунан түшүрбөгөн адамдар акчага кантип азгырылсын?» деген ой келет. АБДЫЛДА аттуу Бишкек шаарынын тургуну имамдарга ишенбей тургандыгын төмөнкүчө айтып өттү:
– Биздин мечиттерде чогулган битир-садаганы муктаж адамдарга толук беришпейт. Акча салынуучу кутучага канча акча түшкөнүн эч ким билбейт. Аны ачып жатканда кимдер карап турат? Көзөмөлдөгөн киши барбы? Менин оюмча, далил болуш үчүн видеобайкоо бул жерде сөзсүз болушу керек. Болбосо булар чогулган акчаны жеп коюшат. Менин билишимче, муфтияттан жылда «3 миллиондун тегерегинде акча чогулду» деп маалымат беришет. Буга ишенбейм! Мисалы, Кыргызстанда 5 миллиондон ашуун киши жашаса, анын 3 миллиону мусулман дейли. Быйыл орозо битир киши башына 30 сомдон өлчөндү. Ошонун ичинен
1 миллиону эле 30 сомдон садага берсе, 30 миллион сом чогулуп жатпайбы. Мындан сырткары көпчүлүк колунда бар адамдар белгиленген акчадан ашыгы менен, мисалы, кээ бирлери миңдеген сомдорду да беришет. Анан кээ бир айылдарда имамдар «битир-садага бергиле» деп ар бир үйгө кирип доолап алышат, ушул туурабы?

«ОРОЗО БИТИРДИН АКЧАСЫНА МАШИНА САТЫП АЛГАН ЖОКМУН»
Ушундай ойлогон адамдар көп эле кездешет. Буга Бишкек шаарынын Ак-Өргөө жаңы конушунун тургундарынын нааразычылыгы далил боло алат. Аталган жаңы конуштун тургундары былтыр «мечиттин көп жылдан бери эмгектенген имамы элден садагага деп чогулган акчага машина сатып алды» деп чыгышкан жана ордуна башка адамды имам кылып шайлаш керектигин айтышкан эле. Бул тууралуу Ак-Өргөө жаңы конушунун имамы МУХТАР КОШБАК УУЛУ мындайча жооп берди:
– Бул мечитте 2001-жылдан бери имам болуп келем. Менде ар бир жылдагы битир-садагалар кайда жумшалгандыгы тууралуу далилдүү документтер бар. Ал эми машина тууралуу айтсам, Лейлекте үйүм бар эле, аны 2008-жылы сатканмын. Борбордон үй алайын десем үйдүн баасы кымбат болгондуктан, машина сатып алганмын. Орозо битирден өткөн жылкы орозодо 32 миң сом чогулду. Аны муктаж үй-бүлөлөргө таратып бердик. Ал эми быйыл битир-садагадан канча акча түшкөнү орозо бүткөндө эсептелет.


«ЧОГУЛГАН АКЧАНЫ МУКТАЖ АДАМДАРГА ТАРАТЫП БЕРЕБИЗ»
Элден чогулган акча кайра муктаж адамдарга коротулабы же мамлекеттин казынасына кетеби? Же болбосо ортодо пайда көргөн адамдар да барбы? Канча акча түшкөнүн ким эсептейт? Айылдагы мечиттерге чогулган акча кайда кетет? Быйыл канча чогулду? Жогорудагы суроолорубузга Кыргызстан мусулмандар иш башкармалыгынын башкы эсепчиси КУБАНЫЧ ЧУКУЕВ жооп берди:
– Мечиттерде садагадан түшкөн акчанын 10 пайызы облустук казыятка берилет, 40 пайызы борбордук казыятка жөнөтүлөт. 50 пайызы мечиттердин өзүндө калат да, имамдар муктаж адамдарга таратып берет. Анын ичинде мечиттин электр жарыгына болгон төлөм, мечиттеги кызматкерлердин айлыгы жана башкалар бар. Ал эми борбордук казыятка чогулган акчанын 40 пайызы республикадагы каттоодон өткөн медреселерге, Ислам университетине, майыптар үйүнө жумшалат. Мисалы, 2011-жылы борбордук казыятка жер-жерлерден 2 миллион 870 миң сом акча чогулду (бул жергиликтүү мечиттерден чогулган акчанын 40 пайызы). Анын 1 миллион 556 миң сому Чүй облусуна, 100 миң сому Нарын облусуна, 80 миң сому Ош шаарына, 80 миң сому Ысык-Көлгө, 24 миң сому Талас облусуна, 350 миң сому Жалал-Абад облусуна, 240 миң сому Ош облусуна, 175 миң сому Баткен облусуна тиешелүү дин окуу жайларына бөлүнүп берилген.
Ал эми 2012-жылдагы орозодо 3 миллион 927 миң 703 сом чогулган жана 780 адамдын арызы канааттандырылган. Алла ыраазы болсун, алар бизге ыраазычылыгын айтып, сүйүнүп калышты. Калган акча муфтийдин чечими менен Билим берүү жана илим министрлигинен каттоодон өткөндүгү тууралуу аныктама кагазы бар медреселерге бөлүштүрүлгөн. Бардыгынын отчёту бар. Акчанын кайда кеткенин атайын комиссия текшерип турат. Мечиттерде аксакалдардан түзүлгөн жамаат көзөмөлдөйт. Быйылкы битир-садагадан канча акча түшкөнүн азыр айтыш эрте, орозо бүткөндөн кийин жыйынтыгын чыгарабыз.
Жогоруда бир жаран «3 миллион мусулмандын 1 миллиону эле садага берсе, 30 миллион сом түшмөк» деп айтыптыр. Элдин баары эле мечитке келип битир бербейт да. Мечитке келбеген, намаз окубаган канча киши бар? Элдин жашоосу кыйын, садага-битир бере албай калгандары бар. Калп айта албайбыз, кээ бирөөлөр 1000 сом, 5000 сом таштап кетишет. Бирок колунда барлар аз болуп жатпайбы, болсо да алардын көбү мечитке келбейт. Ал эми кээ бирөөлөр мечиттеги урнага садага таштабай, өздөрү тааныган эле жетим-жесирлерге, майыптарга беришет.
Элден айланса болот, муктаж адамдарга, кыйналган коңшу-колоңдорго жардам бергендер көп. Мухаммед пайгамбар «эгерде шорпоң аз болуп калса, суусун көбүрөөк куй дагы, кошунаңа да бер» деп айткан. Кыйналган кошуналарга, элге жардам берип турушубуз керек. Шариятта тамыбызды бийик кылып салсак, анын көлөкөсү кошунанын үйүнө түшүп турса болбойт.

«КОЛУНАН КЕЛГЕНДЕР КӨБҮРӨӨК БИТИР-САДАГА БЕРСЕ БОЛОТ»
Муфтияттын Фатва бөлүмүнүн башчысы ЖОРОБАЙ ШЕРГАЗИЕВ битир-садаганын мааниси жөнүндө буларга токтолду:
– Быйылкы жылдагы эсеп менен Кыргызстанда ар бир жанга битирдин баасын 30 сомго бааладык (буудайдын баасы менен). Бул эң төмөнкү чек. Мисалы, кээ бир адамдарда андан көп берүүгө мүмкүнчүлүк бар. Алар 30 сомдон жогору деле беришсе болот. Себеби биз мейиздин, курманын бааларын эсептеген жокпуз.
Битир-садаганы эмнеге беребиз? Биз орозо тутуп жатканда билип-билбей кандайдыр бир кемчилик кылып коюшубуз мүмкүн да. Ушул катачылыктардан битир-садага берсек тазаланабыз. Ар бир мечитте атайын кутуча бар. Ал кутучага орозо башталарда ошол мечиттин көзөмөлдөөчү комиссиясы мөөр басып коюшат. Качан орозо айы бүткөндө алар кутучаны ачып, чогулган акчаны муктаж адамдарга кол койдуруп, анан беришет. Битир-садаганын акчасы башка иштерге жумшалбаш керек. Мисалы, мечиттин суусуна, тогуна жана башкаларга. Мечитти оңдоп-түзөөгө өзүнчө мечитке жардам деп акча беришкен кайрымдуу адамдардан түшкөн акчадан которобуз. Кыскасы, садагадан канча акча түшсө, ошонун 1 тыйыны да муфтиятта калбайт, баары тең муктаж адамдарга бөлүштүрүлүп берилет.
Туура, кээ бир имамдар үйлөргө барып «битир-садага бергиле» дешет, бирок кыйнабайт. Бул мурдатан бери эле калыптанып калган нерсе болсо керек. Имамдардын «зекет бергиле» дегени шариятка деле каршы келбейт. Береби, бербейби ар кимдин өз ыктыяры.

Асхат Субанбеков
koom@super.kg

«Супердин» сурак бурчу
БИТИР-САДАГАНЫ ЭМНЕ МАКСАТТА БЕРЕСИЗ?

Эрмек Аттокуров, Бишкек шаары:
– Битир-садага бул – ваажип. Буюрса, быйыл да жылдагыдай эле үй-бүлө мүчөлөрүмө карата 2-3 күндүн арасында төлөйм. Социалдык түйүндөрдүн биринен ооруканада жаткан бир кыз тууралуу маалымат окугам, ошол кызга алып барам деген ниетте турам.

Анара Курманалиева, Ош облусу:
– Орозо битирди соопчулук үчүн берет деген эле түшүнүгүм бар. Негизи, орозодо битирди атайын мечитке барып жолдошум берип келет. Кудайдын үйүнө барып түшүп жаткан акчалар бирөөнүн чөнтөгүнө түшүп калат деген жаман ой жок эле беребиз.

Бактыгул Докиев, Ысык-Көл облусу:
– Жеке эле Рамазан айында эмес, колдон келсе, дайыма битир-садага бергенге болот. Бул мусулман баласынын парзы жана эң чоң сооптордун катарына кирет. Чогулган акча жакыр үй-бүлөлөргө, жаңы салынып жаткан мечиттерге жумшалса керек.

Мадияра Рыскелдиева, Бишкек шаары:
– Колуңда болсо кедей-кембагалдарга битир-садага берген жакшы го. Кудай күнөөлөрүңдү кечирет. Мен да жыл сайын орозо айында орозо битир берип турам. Туугандарым, элибиз, негизи эле өзүмдүн жашоомдо тынчтык болсун деген максатта берем.

Жумабек Кошчубаев, Талас облусу:
– Зекет берүү – ар бир мусулман баласынын парзы. Кыргызда жакшы кеп бар «көйнөк берсең бул жайда, көлөкө болот тиги жайда, чапан берсең бул жайда, чатыр болот тиги жайда» деген. Анын сыңарындай, бул дүйнөдө жакшы иш кылсаң, тиги дүйнөдө сообу тиет.

Бегайым Нуркалиева, Нарын облусу:
– Жетишпегендерге, жетим-жесирлерге бир керегине жумшап алсын деп беребиз. Мечитке барып, имамга 11 кишинин битирин берип келдик. Жыл сайын мусулмандык милдет экенин билип, чын пейил, ниетибиз менен беребиз, Алланын ыраазычылыгы үчүн.

Төлөнбек Бакиров, Жалал-Абад облусу:
– Садага-битирди жыл сайын берем. Бул жылы үйүмдө 4 адам жашагандыктан, 116 сом бердим. Бир гана мечитке бербестен, жакыр жашаган адамдарга да берсе болот. Бирок мен жылда эле мечиттин имамына тапшырам.

koom@super.kg



Садага-битирдин акчасы кайда жумшалат?

"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(13)
SUPER.KG видео
26.07.2013. 22:33 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
94
Катталган:
11-03-2013
Соӊку аракети:
02-03-2016 21:45
Жынысы:
Белгисиз
+1
жакшы маалымат даярдапсыздар
SUPER.KG видео
27.07.2013. 14:33 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
3
Катталган:
24-10-2011
Соӊку аракети:
21-10-2020 17:54
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
bishkek
0
talas emne ogoi balaby 24 000 som ele bolyngon
SUPER.KG видео
27.07.2013. 19:09 
Тайпасы:
Супермодератор
Комментарийлердин саны:
7594
Катталган:
22-02-2011
Соӊку аракети:
02-12-2020 09:11
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
...
0
BAYKESI, ABS, basta,
Сын-пикирлер info@super.kg же admin@super.kg электрондук даректерге жазылып жөнөтүлүшү керек.
Дагы кайталанса БАНга кетесинер!
Модератор admin_media түзөттү 27.07.2013 19:10
29.07.2013. 13:39 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
200
Катталган:
10-04-2012
Соӊку аракети:
01-05-2014 11:10
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
no comment...
0
мм умуттоном бу жактан деп жеп кетпейт деп, а то жылда ле урдатып жиберишет...
29.07.2013. 14:43 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
23
Катталган:
27-04-2012
Соӊку аракети:
01-12-2020 20:08
Жынысы:
Белгисиз
0
Биздин молдо ар бир уйду кыдырып бергиле деп чогултуп кетет ошол туурабы?
30.07.2013. 17:33 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
48
Катталган:
05-05-2013
Соӊку аракети:
24-07-2014 13:56
Жынысы:
Белгисиз
0
Talastan, туура эмес анткени адамдардын арасында курсагы тойбой жургон адамдар бар ошон учун ал китепте жазылган эмес ар бир Адам конулунон чыгарып беруулору керек ал имамдын кылган Ишин куноо деп эсептейм
31.07.2013. 14:56 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
57
Катталган:
16-08-2008
Соӊку аракети:
23-01-2015 20:22
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
0
Азыркы молдолорго ишенбейм!
01.08.2013. 10:25 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
117
Катталган:
20-05-2013
Соӊку аракети:
02-09-2014 16:16
Жынысы:
Белгисиз
0
Гулжигит, анан кайсы молдолорго ишенесин!
SUPER.KG видео
31.07.2013. 19:54 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
0
Катталган:
16-11-2012
Соӊку аракети:
24-08-2014 13:51
Жынысы:
Белгисиз
0
аааааааа
03.08.2013. 15:46 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
383
Катталган:
24-08-2011
Соӊку аракети:
28-04-2014 16:59
Жынысы:
Белгисиз
0
Мен корбогондон кийин ишенбейм деп айта албайм!
03.08.2013. 20:30 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
140
Катталган:
03-06-2013
Соӊку аракети:
23-01-2015 21:37
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Москва
0
карасанар 2 молдо 2 башка суйлоптур, бири-бирине каршы.
бири-канча бир проценти мечиттин светине кетет,айлыкка кетет т.д
десе
экинчиси- мечиттин тогуна иштетпеш керек,атайын жардам акча толонот дептир.
кимисине ишенебиз??
негизи "Молдонун айтканын кыл,кылганын кылба" дейт го....
03.08.2013. 21:44 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
103
Катталган:
07-07-2012
Соӊку аракети:
13-05-2020 01:54
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
0
Бирин олуп бирин кал!
13.09.2014. 22:46 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
163
Катталган:
18-11-2011
Соӊку аракети:
22-12-2016 12:35
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
ростов-на-дону
0
Мечитке эмес эле кайыр суранандардын колуна берем.
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
24831;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2020 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Жибек Жолу проспектиси 381
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: