Архив
897   898   899   900   901   902   903   904   905   906   907   908   909   910   911  
844   845   846   847   848   849   850   851   852   853   854   855   856   857   858   859   860   861   862   863   864   865   866   867   868   869   870   871   872   873   874   875   876   877   878   879   880   881   882   883   884   885   886   887   888   889   890   891   892   893   894   895   896  
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837   838   839   840   841   842   843  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар

Бекмамбет Атаканов, жазуучу:«СИБИРДЕ ӨТКӨН ТҮРМӨДӨГҮ КҮНДӨРҮМ РОМАНГА АЙЛАНДЫ»

№540 8-14-март, 2013-ж


Таластын Бакай-Ата районунун Миң-Булак айылында кыргыз элине таанымал жазуучу Бекмамбет Атаканов жашайт. Убагында Сибирдин түрмөсүндө өткөргөн күндөрү кийин «Тайгада өткөн өмүр», «Тайга кызы», «Том дайра» жана башка романдарга айланып, жарык көргөн. Кызыгы, өмүрлүк жубайы шор элинин кызы, аны ошол Сибирде жүргөн кезинде тапкан. Өмүр жашоосун аксакал жазуучунун өз оозунан угалы.

«СТАЛИН ӨЛГӨНДӨН КИЙИН МЕНИ ТҮРМӨДӨН БОШОТУШТУ»
– Мен 1929-жылы Миң-Булак айылында туулгам. Чалдыбар мектебинде 14 жашка чейин окудум. Ал кезде мугалимдер тартыш болгондуктан, мени Социализм (азыркы Калинин) мектебине башталгыч класстын мугалими кылып иштетип коюшту. 1 жылдан соң кайра өзүбүздүн мектепке келип, дагы 1 жыл билим алып, 8-классты бүттүм. 1945-жылы айылыбызда Тотур деген жеңем бар эле, ошол чакырып «сен да мага окшоп финагент болуп иштебейсиңби?» деп калды. Жок десем болбой улам айта бергенден макул болуп, Киров районунун (азыр Кара-Буура) Грозный айылында финагент болуп иштөөгө өттүм. Элден салык чогултуп жүрүп, 11 миң сом чогулттум. Ал кезде ал акчага 2 кап жүгөрү келчү. Ал акчаны районго төгөйүн деп барып, уурдатып жибердим. Милицияга барып айтсам, көңүл бурушкан жок. Не кыларымды билбей ыйлап үйгө келсем, атам угуп, катуу урушту. Ошо менен жумушка барбай койдум. 3 күндөн кийин милиция кызматкерлери келип, кармап кетишти. Суракта менин жашыма 2 жаш кошуп салышкан экен, сот мени 10 жылга соттоп жиберди. Ичимден «уурдатып жиберсем, чындап кесмек беле?» деп ишенген жокмун. Бирок Фрунзеге алып келип 1 жыл балдар колониясында кармашып, анан Сибирге айдаганда гана бошотот деген үмүтүм үзүлдү.
1947-жылы Кемерово облусунун Абагур деген жерине бардык. Дарыяны бойлой жөө 300дөй адам айдалып баратабыз. Кечинде дарыянын жайык жээгине түнөдүк. Ошол жолдо баратканда бирөө көзүмө жылуу учурап жаткан. Кечинде от жагып отурсак жаныма келип:
– Ай, сен Бекмамбетсиңби?- дейт.
Көрсө, Калининде эжемдикинде жатып иштеп жүргөндө таанышкан Мадылбек экен. Ал да кесилип, мендей айдалып келатыптыр да. Ал мага «биз менен чогуу келаткандардын арасында ууру-кескилер, адам өлтүргөндөр, кумарчылар бар. Карта ойноп, адамдын башын сайышат. Аларга кошулсаң үйүңдү, ата-энеңди көрбөй каласың. Булардан алыс болуп, эптеп курсакты тойгузушту ойло» деди. Муну угуп коркуп калган жаным, ууру-кески, кумарчыларга кошулбаска өзүмө ант бердим.
Эртеси Том дарыясынын боюндагы №14-Чеболсу зонасына жеттик. Ошол зонада 1953-жылга чейин кармалдым. Карагай кыркып, аларды дарыя менен агызып иштеп жүрдүк. Мени акырында жакшы иштеп, жакшы жүргөндөргө кошуп, 2 жыл жатак колонияга чыгарды. Ал кезде ошол аймакты байырлаган шор элинен тааныш күттүм (шор эли Сибирдеги түрк тилдүү эл. Тили хакастардыкына жакын). Алардын кыштагы Новый Улус деп аталчу. Шорлордун дасторконунан даам сызып, салт-санаасын үйрөндүм. Көп сөздөрү кыргыздыкына окшош. Уул баланы – оол, сууну – суу, нанды – калаш, кишини – киши дешет экен.
Арасынан Антонина Сухоякова деген кызга көзүм түшүп калды. Байкасам, анын да мага көңүлү бардай. Экөөбүз үйлөнмөй болдук. Ал апасына айтса ыйлап, алгач көнбөптүр. Акыры макул болуп, 1952-жылы Антонина экөөбүз баш коштук. 1953-жылы Сталин көз жумгандан кийин гана мени түрмөдөн бошотушту.

«БАЛДАРЫМ МЕНИ ТАРТЫП ЖАЗУУЧУ БОЛУШПАДЫ»
– Келинчегимди ээрчитип Таласка, үйгө келдим. Келген соң Таластан 10-классты кечки мектептен окуп бүтүрдүм. 1957-жылы университетке, журналистика факультетине тапшырып, аны жакшы аяктадым. Мектептерде мугалим болуп иштеп жүрүп, пенсияга чыктым.
Түрмөдө жүргөнүмдө колума тийген гезит-журналдарды окуй берип, акылым өсүп, жазуучу болууну самап калган элем. Түрмөдөгүлөргө келген каттарды ээлерине таратып, окуп берип, кээ бирлерине жооп да жазып берчүмүн. Кийин жазуучу болуп калганыма ушулардын таасири тийди. 1993-жылы «Тайгада калган өмүрдүн» биринчи, 1994-жылы экинчи китеби чыкты.
Китептеримди сынчы, котормочу Кымбатбек Укаев, жазуучулар Асанбек Стамов, Кеңеш Жусупов окуп көрүп, жактырышкан эле. Ошо менен башка китептерим да жарык көргөн. Чыгармаларымдын кээ бири Сибирь аймагындагы гезит-журналдарга менин которуумда орус тилинде басылып чыкканын да айта кетейин. Учурда Бишкектен «Тайгада калган өмүр», «Том дайра», «Тайга кызы» романдарым 2 том болуп чыгып жатат.
Антонина экөөбүздүн 1 уул, 2 кызыбыз, 16 неберебиз, 20 чөбөрөбүз бар. Мени тартып жазуучу болгон эч кимиси жок. Кемпиримдин төркүнү алыс болуп, өмүрү ал жакка 5-6 ирет гана барды. «Азыркыга чейин туулган айылым, туугандарым түшүмө кирет» деп калат.

Канымжан Усупбекова
talas@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  6 
Комментарийлер(5)
11.03.2013. 23:28 
Тайпасы:
Түйүлдүк
Комментарийлердин саны:
15
Катталган:
31-01-2013
Соӊку аракети:
16-06-2014 03:42
Жынысы:
Белгисиз
0
Аиий кандай тагдыр,тан бердим.Байкуш адам,жону жок жерден кесилиптир да2кап жугору учун.Эми балдарыныздын убайын корунуз
12.03.2013. 10:43 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
174
Катталган:
08-04-2011
Соӊку аракети:
10-04-2019 16:44
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
BISHKEK
+1
ЭЭх Сталин канча адамдарды жеп жуткан
15.03.2013. 03:50 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
13
Катталган:
13-05-2012
Соӊку аракети:
27-09-2017 15:09
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
ММосква
0
Бактылуу карылык корунуздор.
16.03.2013. 13:24 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
19
Катталган:
08-03-2013
Соӊку аракети:
20-05-2013 16:09
Жынысы:
Белгисиз
0
ал кезде 11,мин сомго 2 кампа жугору келсе керек эле 2кап емес,кампа дегени тоналаган жугору,ошондогу закон азыр болуш керек болчу...
28.03.2013. 16:16 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
60
Катталган:
05-09-2010
Соӊку аракети:
11-11-2014 00:36
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Москва
0
биздин чон аталарыбыздын айтуусунда 11 тыйынга эки кап келиш керек эле го
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
23946;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2020 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Жибек Жолу проспектиси 381
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: